Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
17 / 11 / 2026

Για να είμαι ειλικρινής, όταν ξεκίνησε η όλη φασαρία με την τεχνητή νοημοσύνη, την ψιλοσνόμπαρα. Σκεφτόμουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να είναι τίποτα περισσότερο από ένα πρόγραμμα γεμάτο if-then και αποθήκευση δεδομένων σε κάποια database για επόμενη χρήση. Γι’αυτό κιόλας δεν βιάστηκα να ασχοληθώ με την τεχνητή νοημοσύνη.

Διαπίστωσα τελικά ότι δεν είναι αυτό. Ή, μάλλον, είναι περίπου αυτό αλλά και κάτι πολύ περισσότερο. Ξεκινά από έναν βασικό κωδικά και μετά μαθαίνει. Και χρειάζεται εκπαίδευση. Δεν μπορείς να το κάνεις μόνος σου, δυστυχώς· μόνο εταιρείες έχουν τους πόρους για να το κάνουν. Μεγάλες εταιρείες.

Αλλά, όπως έλεγα, δεν βιάστηκα να ασχοληθώ με την τεχνητή νοημοσύνη. Αυτή ήρθε, τελικά, και με βρήκε.

Ψάχνοντας το Google άρχισα ολοένα και περισσότερο να κοιτάζω τις απαντήσεις του Gemini, της τεχνητής νοημοσύνης του Google – και είδα ότι είναι πραγματικά χρήσιμες, δεν είναι σαχλαμάρες. Διαβάζει όλα τα αποτελέσματα και σου λέει μια περίληψη, αντί να κάθεσαι να τα διαβάσεις εσύ ένα-ένα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα όσα λέει είναι σωστά. Κι εδώ χρειάζεται κάποια προσοχή. Είναι «παντογνώστης» (εντός εισαγωγικών όχι τυχαία) αλλά όχι και αλάνθαστος παντογνώστης.

Τελευταία, όμως, έχω πάθει την πλάκα μου με τις γνώσεις προγραμματισμού που έχει το Gemini.

Όπως ίσως θα έχετε ακούσει, έχει γίνει μια μεγάλη ιστορία με την PHP στο διαδίκτυο – ένα θέμα ασφαλείας, κι αμέσως καινούργια έκδοση της εν λόγω γλώσσας. Και όποτε αλλάζουν την PHP, πάντα κάτι κακό συμβαίνει.

Με το συμπάθιο, αλλά μας γαμούν κάθε φορά τα websites... Κάτι πρέπει να γίνει γι’αυτό. Σοβαρά. Μόλις γυρίσεις την PHP στην επόμενη έκδοση, τα πάντα αρχίζουν να δυσλειτουργούν – αν όχι τελείως να πέφτουν.

Την έκανα την αλλαγή, όμως... και ξεκίνησα να φτιάχνω κώδικες που ξαφνικά δεν λειτουργούσαν.

Το LinX δεν λειτουργούσε· ο κώδικας έπεφτε σε ένα σημείο, και δεν μπορούσα να καταλάβω γιατί.

Έκανα copy/paste εκείνη τη γραμμή και ρώτησα το Gemini τι δεν πάει καλά με αυτό στην PHP. Και μου γράφει: «Είναι ΟΚ.»

Του λέω: «Στην PHP 8.4.»

«Ααα,» μου λέει, φταίει αυτό κι αυτό κι αυτό.

Το φτιάχνω – ήταν κάτι τελείως απλό και γελοίο – κι αμέσως όλα άρχισαν να λειτουργούν κανονικά.

Χωρίς το Gemini, παίζει να είχα φάει καμιά ώρα γι’αυτή τη μαλακία...

Και μετά έπρεπε να λύσω έναν άλλο κώδικα, πάλι μέσα στο site, και πάλι το Gemini μού είπε τι άλλο θαύμα άλλαξε στην PHP 8.4, αλλιώς ποιος ξέρει πόση ώρα θα είχα φάει ψάχνοντας να βρω τα καινούργια functions της PHP – μια γλώσσα που, κατά κανόνα, χρησιμοποιώ 1-2 φορές τον χρόνο, και αν: δηλαδή, όταν θέλω να φτιάξω κάτι στο website. Στην καθημερινότητα δεν μου χρειάζεται.

Και μετά, ήρθε και το κερασάκι: διαπίστωσα ότι έπεφτε ολόκληρο το XML feed, που έπρεπε να το τραβά η PHP για να το δείχνει στα Σκιώδη Παραλειπόμενα και στο blog μου στο Tumblr.

Ήμουν πια ώς εδώ με την PHP – έτοιμος να τα σπάσω όλα. Κάνω copy/paste ολόκληρο τον κώδικα για το XML feed και τον στέλνω στο Gemini και το ρωτάω τι δεν πάει καλά. Και μου λέει ότι στη νέα PHP άλλαξαν τελείως τη λειτουργία που τραβά XML, και τα παλιά δεν είναι καθόλου συμβατά πλέον.

Ω ρε φίλε, θα μας τρελάνουν... (Τουλάχιστον, όταν κάνουν αλλαγές, δεν μπορούν κάπως να κάνουν και τα προηγούμενα συμβατά με αυτές;)

Ρωτάω το Gemini: «Μπορείς να τον φτιάξεις;»

Μου τον φτιάχνει και μου αλλάζει και κάτι στο output, κατά βούληση.

Του λέω: «Όχι, το θέλω ακριβώς όπως ήταν.»

Μου το φτιάχνει ξανά όλο. Το δοκιμάζω. Δεν λειτουργεί, και του το λέω. Μου το φτιάχνει και πάλι. Ξανά δεν λειτουργεί! Του το στέλνω και τρίτη φορά, και τελικά μου το έφτιαξε έτσι που τώρα λειτουργεί.

Όπως είπα και παραπάνω, η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι αλάνθαστη. Αλλά τελευταία με έχει υποχρεώσει, γιατί αλλιώς θα είχα φάει πάρα πολλή ώρα για να φτιάξω αυτόν τον κώδικα. Και ήταν ένας κώδικας που ήδη είχα γράψει.

Κανονικά, θέλω πάντα να ξέρω ακριβώς τον κώδικά μου, και να τον γράφω μόνος μου. Όμως ορισμένες φορές, ειδικά όταν γίνονται τέτοιες μαλακίες με τις αλλαγές στην PHP, μετρά και η ταχύτητα. Δεν θα κάθομαι να ξαναγράφω δέκα φορές από την αρχή έναν κώδικα που τραβά ένα απλό feed... Τον είχα ξαναφτιάξει και παλιότερα, γιατί πάλι κάτι είχαν αλλάξει. Για όνομα πλέον...

Οι γνώσεις της τεχνητής νοημοσύνης σχετικά με γλώσσες προγραμματισμού είναι τρομερές. Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα. Τελευταία, έχω ρωτήσει τα άπειρα πράγματα το Gemini για προγραμματισμό, και έχω πάθει την πλάκα μου. Μπορεί να σου εξηγήσει το οτιδήποτε προγραμματιστικό. Αν και δεν είναι αλάνθαστο, μπορεί να σε καθοδηγήσει πολύ όμορφα. Ώρες-ώρες με τρομάζει. Σοβαρά.

Κατέβασα και το Ollama για να έχω τεχνητή νοημοσύνη και off line. Αυτό είναι ένα πρόγραμμα με το οποίο μπορείς να χρησιμοποιήσεις διάφορα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Εγώ δοκίμασα αυτό μέχρι στιγμής: Meta-Llama-3.1-8B-Instruct-Q4_K_M.gguf. Μου το πρότεινε το Gemini όταν του ζήτησα ένα μοντέλο αρκετά καλό, αλλά όχι πολύ βαρύ, που να μιλά καλά τα ελληνικά.

Δυστυχώς, δεν μιλά και τόσο καλά τα ελληνικά. Και είναι λιγάκι σαν να μιλάς στον χαζό ξάδελφό σου. Δεν έχω ασχοληθεί και πολύ μαζί του, αλλά δεν μου έκανε και τόσο καλή εντύπωση. Το ρώτησα σε πόσες ημέρες έχουμε Χριστούγεννα και μου τα μασούσε... Και τα ελληνικά οι Πακιστανοί τα μιλάνε καλύτερα από αυτό, έχω την εντύπωση. (Θέλω να δοκιμάσω και κανένα άλλο μοντέλο κάποια στιγμή.)

Αντιθέτως, το Gemini γράφει καλύτερα ελληνικά από πολλούς Έλληνες δημοσιογράφους! Κάπου, όμως, στη γραμματική τα χάνει μερικές φορές. Γενικά, είναι καλό ακόμα κι εκεί, αλλά μπορεί να βγάλει και τραγικά λάθη. Μου έκλινε στον Παρατατικό ένα ρήμα τελείως λάθος. Του το είπα και το διόρθωσε όμως. Και είναι αξιοσημείωτο το πόσο καλά μιλά τα ελληνικά, ούτως ή άλλως· μην ξεχνάτε πόσο δύσκολη γλώσσα είναι η ελληνική. Η στίξη του, δε, είναι καλύτερη από πολλών Ελλήνων!

Όπως έλεγα παραπάνω, ώρες-ώρες με τρομάζει.

Τι άλλο μπορεί να κάνει;

Και καφέ θα μπορούσε να μου ψήσει, αν ήταν εδώ!

Ευτυχώς, δεν φαίνεται να έχει επεκτατικές τάσεις, γιατί θα την είχαμε γαμήσει.

*

Και μια σημείωση τώρα για τα καλλιτεχνικά θέματα. Είναι γνωστό πως η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να σου γράψει ένα ολόκληρο μυθιστόρημα – ή ένα ποίημα – ή να σου φτιάξει έναν πίνακα, ή ένα τραγούδι.

Ας μείνουμε λίγο στο μυθιστόρημα, αφού είμαι συγγραφέας.

Αισθάνομαι απειλημένος από την τεχνητή νοημοσύνη;

Θα σας το πω σε άλλο post αυτό, γιατί τώρα βαρέθηκα να γράφω. Δεν είμαι τεχνητή νοημοσύνη.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]