Διαβάζω τον Σπάρτακο του Howard Fast, το οποίο είναι ένα αρκετά παλιό βιβλίο: εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1951· αλλά δεν βλέπω να υστερεί σε τίποτα σε σχέση με τα σύγχρονα βιβλία. Για φαντάσου, τελικά δεν χρειάζεσαι MS Word για να γράψεις μια τρομερή ιστορία... Από αρκετές απόψεις, μάλιστα, είναι καλύτερο από πολλά σύγχρονα βιβλία. Εκτός των άλλων, η οπτική γωνία τρίτου προσώπου του είναι πραγματική οπτική γωνία τρίτου προσώπου, όχι μπασταρδεμένη οπτική γωνία πρώτου προσώπου που παρουσιάζεται σαν τρίτο πρόσωπο. Όμως και η ίδια η γραφή είναι καλή· σχεδόν σαν όνειρο. Καθώς και η όλη δομή της ιστορίας, που μοιάζει με ιστορίες μέσα σε ιστορίες και συνεχώς κάνει μπρος-πίσω μες στον χρόνο. Έχω ήδη διαβάσει πάνω από το μισό βιβλίο και είναι μια πλούσια αναγνωστική εμπειρία.

Αλλά, πέρα από αυτά, είναι ένα βιβλίο που αναφέρει και κάποια πράγματα τα οποία είναι γνώσεις για την εποχή στην οποία αναφέρεται και οφείλω να πω πως ορισμένα με εντυπωσίασαν αρκετά (κι αυτός είναι ο βασικός λόγος που γράφω αυτό το κείμενο εδώ, στα Σκιώδη Παραλειπόμενα). Για παράδειγμα, δεν φανταζόμουν ότι υπήρχαν πολυκατοικίες στην αρχαία Ρώμη (και η αλήθεια είναι πως ποτέ δεν είχα ενδιαφερθεί αρκετά για να το ψάξω), κι όμως υπήρχαν και, μάλιστα, ήταν αρκετά ψηλές. Έφταναν ακόμα και πέντε, έξι ορόφους, αν και όταν προσπαθούσαν να τις κάνουν ακόμα ψηλότερες συνήθως γίνονταν ζημιές αργά ή γρήγορα. Γενικά, κάποιος έφτιαχνε την πολυκατοικία και μετά πουλούσε ή νοίκιαζε τα διαμερίσματα. Σου θυμίζει κάτι; Στην αρχαία Ρώμη αυτό. Επίσης, αξιοσημείωτο το ότι, σε αντίθεση με τις σύγχρονες πολυκατοικίες, στην αρχαία Ρώμη τα χαμηλά διαμερίσματα θεωρούνταν τα καλύτερα – το ισόγειο και ο πρώτος όροφος κυρίως – γιατί εκεί μπορούσε να έρθει το νερό. Τα πιο πάνω διαμερίσματα δεν είχαν ύδρευση (δεν είχαν βρει τρόπο να στέλνουν το νερό με αρκετή πίεση ώστε να φτάνει ώς εκεί) και πολλές φορές δεν είχαν ούτε καλές τουαλέτες. Συνήθως, οι πιο πλούσιοι ζούσαν στα κάτω διαμερίσματα, και πάνω απ’τα κεφάλια τους ζούσε μια μάζα από ανθρώπους πολύ πιο φτωχούς, που δεν είχαν λεφτά για να ζήσουν σε καλύτερα οικήματα.

Αρκετά σουρεαλιστικό concept, ή όχι;

Μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρον. Και δεν νομίζω ότι ο Howard Fast το έβγαλε απ’το μυαλό του· πρέπει να το είχε βρει από ιστορική πηγή. Δεν είναι κάτι που θα σκεφτόσουν έτσι εύκολα για την αρχαία Ρώμη. Είναι πολύ παράξενο για νάναι παραμύθι.

Ένα ακόμα πράγμα μού φάνηκε άξιο αναφοράς, αν και είναι πιο μακάβριο από τα σχετικά με την αρχιτεκτονική. Είναι σχετικό με το πώς οι Ρωμαίοι σταύρωναν τους εχθρούς τους και αυτούς που θεωρούσαν κακοποιούς.

Θυμάσαι εκείνο τον Ρωμαίο στρατιώτη που λόγχισε τον σταυρωμένο Χριστό στα πλευρά; Τον έλεγαν Λογγίνο, αν δεν κάνω λάθος (και ίσως και να κάνω), και υποτίθεται πως από τότε ήταν καταραμένος να μη μπορεί να πεθάνει και να περιπλανιέται για πάντα στον κόσμο. Κάποιοι τον ταυτίζουν με τον Περιπλανώμενο Εβραίο ή άλλες παρόμοια καταραμένες αθάνατες φιγούρες. (Επίσης, είχε εμφανιστεί ως χαρακτήρας στην τηλεοπτική σειρά ROAR, που είχαν παίξει παλιά εδώ, στην Ελλάδα, και την είχα δει όταν ήμουν μικρός. Ο Λογγίνος ήταν ο βασικός κακός δολοπλόκος εκεί.)

Σκέφτεσαι, λοιπόν, ότι αυτός ο Ρωμαίος στρατιώτης ήταν μοχθηρός και είχε λογχίσει τον Χριστό στα πλευρά, οπότε του άξιζε να είναι καταραμένος, σωστά; Λάθος. Δεν το έκανε από μοχθηρία· ήταν μια συνηθισμένη τακτική που έκαναν με όλους τους σταυρωμένους, όπως διάβασα τώρα στον Σπάρτακο. Τους λόγχιζαν για να φεύγει το αίμα και να πεθαίνουν πιο γρήγορα· γιατί, κρεμασμένοι έτσι από τον σταυρό, με τόσο αίμα μέσα τους, τα σώματά τους πρήζονταν και η όλη διαδικασία του θανάτου ήταν πολύ πιο φριχτή και βασανιστική.

Σας προειδοποίησα ότι ήταν κάτι το μακάβριο.

Αλλά τους συγγραφείς τα πάντα τούς ενδιαφέρουν. Ποτέ δεν ξέρεις τι θα γράψεις μετά, και τι μπορεί να σου χρειαστεί.