Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
25 / 5 / 2020

Ο Brian Lumley είναι πιο γνωστός για τον Νεκροσκόπο, αλλά δεν έχει τύχει να τον διαβάσω ώς τώρα παρότι τον έχω στα υπόψη. Ίσως να φταίει το ότι έχει να κάνει με βαμπίρια και, γενικά, δεν γουστάρω τα βαμπίρια.

Όμως ο Lumley έχει γράψει κι άλλα βιβλία, ανάμεσα στα οποία και κάποια στις ονειροχώρες του Lovecraft. Έτσι αποφάσισα να διαβάσω αυτά, γιατί οι ονειροχώρες ανέκαθεν μου φαίνονταν ενδιαφέρον σκηνικό που όμως ο ίδιος ο Lovecraft δεν νομίζω ότι είχε εξερευνήσει ή επεκτείνει αρκετά μέσα στα κείμενά του. Ήλπιζα ότι ο Lumley θα έκανε εκείνο που ο Lovecraft δεν είχε κάνει.

Κούνια που με κούναγε...

Ή, μάλλον, όχι, εντάξει, έχει όντως επεκτείνει και εξερευνήσει περισσότερο τις ονειροχώρες. Όμως είναι σχεδόν σαν άλλο πράγμα. Η Αναζήτηση της Άγνωστης Καντάθ, του Lovecraft, είναι γραμμένη όχι απλά με τις ονειροχώρες ως σκηνικό αλλά και με τρόπο καταφανώς ονειρικό. Είναι το ίδιο το ύφος της γραφής τέτοιο.

Αυτό δεν ισχύει στα βιβλία του Brian Lumley, που τα δύο πρώτα είναι το Hero of Dreams και το Ship of Dreams. Το ένα το έχω ήδη τελειώσει, το άλλο το τελειώνω τώρα – 20 σελίδες απομένουν. Δεν έχουν καμιά σχέση μ’εκείνο που ήξερα από τον Lovecraft. Τα βιβλία αυτά είναι καλτ με την κακή έννοια. Ναι, σίγουρα, διαδραματίζονται στις ονειροχώρες του Lovecraft – τα ίδια ονόματα, οι ίδιες τοποθεσίες – όμως είναι όλα γραμμένα σαν ένα σκηνικό για περιπέτειες ηρωικής φαντασίας. Δεν έχουν τίποτα το πραγματικά ονειρικό οι ονειροχώρες του Lumley εκτός απ’το ότι ο χρόνος στα ταξίδια υποτίθεται πως περνά λίγο περίεργα, και το ίδιο ισχύει για τις αποστάσεις γενικά – είναι κάπως ακαθόριστες.

Οι ιδέες είναι καλές – και αυτές του Lovecraft και αυτές του Lumley – δεν είναι άσχημες. Ορισμένες είναι τελείως σουρεαλιστικές. Είναι, ίσως, ο μόνος λόγος για να διαβάσεις αυτά τα βιβλία. Κατά τα άλλα, δεν είναι και τόσο καλά. Είναι αυτό που θα έλεγα «της πλάκας». Η ίδια η γραφή μοιάζει να είναι της πλάκας. Παρότι έχει αναμφίβολα έναν δυναμισμό και έναν αυθόρμητο ενθουσιασμό, δεν είναι καλή γραφή· το βλέπεις αυτό. Και οι δύο βασικοί χαρακτήρες είναι ακόμα χειρότεροι. Είναι ό,τι πιο κλασικό μπορείς να φανταστείς στην ηρωική φαντασία, και ό,τι πιο γελοίο. Οι κλασικοί adventurers. Μάλιστα, μέσα στο ίδιο το κείμενο αναφέρονται, ξανά και ξανά, ως «the adventurers», και πραγματικά θυμίζει συνηθισμένο RPG η όλη κατάσταση, ακόμα και από το όπως μιλάνε οι χαρακτήρες αναμεταξύ τους, όλο αστειάκια και ευφυολογήματα. Δεν είναι κακός ο διάλογος γι’αυτό που είναι – μοιάζει ζωντανός – αλλά αυτό που είναι είναι της πλάκας. Θυμίζει όπως θα μιλούσαν οι παίχτες ενός RPG γύρω απ’το τραπέζι: οι παίχτες, όχι οι χαρακτήρες τους.

Μιλάμε για δυο ήρωες που βάζουν τον εαυτό τους σε κίνδυνο για το δε-γαμιέται-πάμε-ρε-συ, και αντιμετωπίζουν παράξενα τέρατα ενώ ευφυολογούν μες στη μάχη και περνάνε από θανατηφόρες παγίδες κάνοντας αστεία.

Η ίδια η πλοκή, αναμενόμενα, δεν είναι και τόσο καλή. Πάλι, θυμίζει περιπέτεια κλασικού RPG όπου οι χαρακτήρες στέλνονται αποδώ κι αποκεί, ή πηγαίνουν από μόνοι τους, χωρίς πραγματικά καλές δικαιολογίες. Δεν μοιάζουν με πραγματικούς ανθρώπους· μοιάζουν με καρικατούρες ανθρώπων.

Το Hero of Dreams δεν ήταν καλό ακριβώς, αλλά είχε πλάκα και μια αρκετά απρόβλεπτη πλοκή – πράγμα που είναι bonus. Το Ship of Dreams είναι ακόμα χειρότερο: η πλοκή είναι τελείως κλισέ. Αξιοσημείωτο, δε, ότι και στα δύο βιβλία υπάρχει μια κακιά τύπισσα που φαίνεται σαν να βγήκε από μισογύνικη φαντασίωση (και, όχι, δεν είναι η ίδια κακιά τύπισσα· είναι δύο διαφορετικές). Και οι δύο θέλουν να πηδηχτούν με τον βασικό ήρωα, τον David Hero (άκου όνομα, εκτός των άλλων!), αλλά όταν είναι στο κρεβάτι μαζί του αποκαλύπτεται ότι είναι πανέμορφες γυναίκες μόνο από τη μέση και πάνω... ή κάτι τέτοιο.

Μιλάμε για τη μια γελοιότητα μετά την άλλη.

Εντάξει, μην είμαι και τελείως άδικος μ’αυτά τα βιβλία. Διαβάζονται. Έχουν, όντως, πλάκα. Αλλά αυτό είναι – της πλάκας. Ενώ περίμενα κάτι περισσότερο. Δεν ξέρω άμα θα πάω στο τρίτο. Ο Dray Prescot είναι σκάλες πιο πάνω, ειδικά ύστερα από τα αρχικά βιβλία της σειράς, κι αισθάνομαι να με καλεί ξανά· η σειρά αυτή είναι γιγάντια...

 

 

Επίσης . . .

Φανταστική Λεξιπλασία


Κάτι περισσότερο από ένας σχολιασμός για το Imaginary Worlds του Lin Carter

Αυτές τις μέρες διάβαζα το Imaginary Worlds του Lin Carter, το οποίο είναι ένας σχολιασμός για τη φανταστική λογοτεχνία. Ο Lin Carter ήταν ένας αρκετά γνωστός συγγραφέας φαντασίας – καλτ συγγραφέα, θα τον έλεγα – και δεν θα πω τίποτ’ άλλο γι’αυτόν (μη θέλοντας να μιμηθώ τον ίδιο στις παρουσιάσεις του μέσα στο Imaginary Worlds)· για περισσότερα, μπορείτε να τον τσεκάρετε στη Wikipedia. Το 2022 είχα διαβάσει το πρώτο βιβλίο του από τη σειρά με τον Thongor, και ήταν τόσο χάλια που δεν διάβασα τίποτα παραπέρα σε αυτή τη σειρά. Το 2023, όμως, διάβασα μια άλλη σειρά που έχει γράψει, το Gondwane Epic, η οποία ήταν πολύ καλή, και έχει γίνει από τις αγαπημένες μου, και θέλω κάποτε να την ξαναδιαβάσω. (Ναι, ήταν τόσο καλή.)

Τώρα διάβαζα το Imaginary Worlds επειδή πήρα φόρα μετά από το Wizardry and Wild Romance: A Study of Epic Fantasy, του Moorcock, το οποίο διάβασα πρόσφατα (και σχολίασα). Δε θα πω κάτι περισσότερο για το Imaginary Worlds εδώ· απλώς θέλω να σχολιάσω μερικά πράγματα που γράφει ο Lin Carter σε αυτό το βιβλίο σχετικά με τη δημιουργία φανταστικών ονομάτων. Γιατί πιστεύω ότι έχει ενδιαφέρον.

Ορισμένα από αυτά που λέει τα βρίσκω σωστά· ορισμένα τα βρίσκω τελείως βλακείες. Εκείνο που δεν μου αρέσει είναι ότι μοιάζει να είναι λιγάκι απόλυτος στο τι είναι καλό και τι κακό, ενώ, στην πραγματικότητα, η τελική κρίση σε αυτά τα θέματα είναι το προσωπικό γούστο, και δεν είναι λογικό να λες ότι κάποιοι έχουν «μουσικό αφτί» ενώ κάποιοι άλλοι είναι «κουφοί».

Αλλά ας τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Αναφέρομαι στο Κεφάλαιο 10, A Local Habitation and a Name.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Μαρτίου (24/3)


Juliet Schreckinger [μαγικορεαλιστική τέχνη] & Fran de Anda [αλχημικοί πίνακες] & 20 «μαγικά» γλυπτά & Thoth [δωρεάν AI βοηθός] & Τεχνητή νοημοσύνη και ψυχή & The Wood Beyond the World [William Morris] & Antonio Rubino [τέχνη] & The Man Who Fell to Earth [ταινία] & Τεχνητό Βόρειο Σέλας [Karl Lemström] & Matej Kollár [φανταστικοσουρεαλιστική τέχνη] & The Battle Rages On [δωρεάν ανθολογία ηρωικής φαντασίας] & Robert McGinnis [τέχνη] & Fontaine’s Golden Wheel Fortune-teller, and Dream Book [δωρεάν] & Turn Off, Tune Out, Drop Dead [γιατί το ίντερνετ έχει γαμηθεί πλέον] & machumaYu [μαγική τέχνη] & Και ακόμα περισσότερα [καταφτάνουν στο LinX]

 

Περί Γραφής: Η Ψυχεδελική Εμπειρία στη Φανταστική Λογοτεχνία


Όταν οι χαρακτήρες βλέπουν «παραισθήσεις»

Στη φανταστική λογοτεχνία, οι χαρακτήρες συχνά έχουν ψυχεδελικές εμπειρίες οι οποίες μπορεί να σχετίζονται με κάτι το απλό, όπως ένα όνειρο, ή μπορεί να προέρχονται από κάτι που τρώει ο χαρακτήρας (όπως ένα είδος μανιταριού ή ένα φυτό) ή κάτι που εισπνέει (κάποιο παραισθησιογόνο αέριο). Οι ψυχεδελικές εμπειρίες, επίσης, μπορεί να προέρχονται και από πιο φανταστικά πράγματα, όπως από διάφορες μαγείες ή ξόρκια, ή από παράξενα όντα, δαίμονες, ή θεούς. Στη φανταστική λογοτεχνία δεν υπάρχουν όρια για το από πού μπορεί να προκληθεί μια ψυχεδελική εμπειρία. Είναι η φύση του είδους τέτοια.

Επιπλέον, στη φανταστική λογοτεχνία η ψυχεδελική εμπειρία μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από «απλές παραισθήσεις». Μπορεί να προσφέρει κάποια καθοδήγηση στους χαρακτήρες, ή μπορεί να τους δίνει ακόμα και πρόσβαση σε κρυφή γνώση ή μαγικές δυνάμεις. Μπορεί να είναι μια τελετή εισόδου σε κάποιο μυστήριο, ή μπορεί να είναι ο μόνος τρόπος για να επικοινωνήσεις με μια δύστροπη θεότητα.

Συχνά, όμως, οι ψυχεδελικές εμπειρίες γράφονται ακριβώς όπως οποιαδήποτε άλλη εμπειρία μπορεί να είχαν οι χαρακτήρες μας. Βάζουμε τη μια λέξη μετά την άλλη, χωρισμένες με στίξη εδώ κι εκεί, και προσπαθούμε να περιγράψουμε την ψυχεδελική εμπειρία που βιώνει ο χαρακτήρας. Και ναι μεν αυτό δεν είναι λάθος, φυσικά, αλλά από την άλλη συνήθως δεν σου δίνει την αίσθηση της ψυχεδελικής εμπειρίας. Είναι απλώς ακόμα μια περιγραφή. Το να γράψεις ότι ο τάδε ζαλιζόταν και έβλεπε τα πάντα να γυρίζουν ενώ παράξενες λάμψεις εμφανίζονταν στα μάτια όλων των ζώων δεν είναι το ίδιο με το να δημιουργήσεις μια ψυχεδελική κατάσταση μέσα από το κείμενο.

Αν η ψυχεδελική εμπειρία γράφεται όπως κάθε άλλη εμπειρία που έχουν οι χαρακτήρες της αφήγησής μας, τότε τι το ψυχεδελικό έχει;

[Συνέχισε να διαβάζεις]