Βλέπω ότι ο Musk(αράς) πλησιάζει πια να απογαμήσει το Twitter. Ξαφνικά, δεν μπορείς να διαβάσεις τίποτα εκεί εκτός αν είσαι logged in. Ούτε μπορείς να δεις μέσα σε κάποιον λογαριασμό του Twitter από εξωτερικό app (όπως, πχ, αυτό που έχω στην ιστοσελίδα μου) εκτός – μάντεψε – αν είσαι logged in.
Αυτό είναι ένα από τα πράγματα που σιχαίνομαι τελείως στην εξέλιξη των κοινωνικών δικτύων: το να πρέπει να είσαι logged in για να κοιτάξεις μέσα. Και δεν μιλάω για συγκεκριμένες περιοχές του δικτύου (πχ, κάποιος μπορεί να μη θέλει να βλέπουν τον λογαριασμό του όλοι και να τον ορίσει ως private – ΟΚ, κανένα πρόβλημα)· μιλάω γενικά για όλο το δίκτυο.
Δημιουργεί μια κλειστοφοβική νοοτροπία walled garden που διαχωρίζει τους μέσα από τους έξω.
Δεν ήταν τέτοια η λογική του Twitter μέχρι που ήρθε αυτός ο μαλάκας και την άλλαξε. Το Twitter ανέκαθεν ήταν ένας ανοιχτός χώρος που, ασχέτως αν ήσουν logged in ή όχι, μπορούσες να κοιτάξεις τι γράφουν οι άλλοι, να πληροφορηθείς, κτλ.
Τώρα αυτό δεν ισχύει πλέον. Τώρα πρέπει να χτυπάς κάρτα για να μπαίνεις στο ιδιωτικό κλαμπ του κυρίου μαλάκα Μασκάρα. Πρέπει πρώτα να περάσεις από το φέις κοντρόλ του.
Ε, λοιπόν, να πάει να γαμηθεί ο κύριος μαλάκας Μασκαράς. Σκέφτομαι πολύ σοβαρά να εγκαταλείψω το ιδιωτικό μπουρδέλο του όπως έχω εγκαταλείψει εδώ και αιώνες το Facebook. Εγώ όταν γράφω κάτι στο Twitter δεν το γράφω με λογική walled garden, ή ιδιωτικού κλαμπ· το γράφω με τη λογική του ανοιχτού ίντερνετ: ότι ο καθένας μπορεί, και πρέπει να μπορεί, να έρθει σε επαφή μαζί του.
Η νοοτροπία που έχει εξαπλωθεί σαν πανούκλα τα τελευταία χρόνια, ότι πρέπει να είσαι logged in σε ένα κοινωνικό δίκτυο για να βλέπεις τι γράφεται μέσα, είναι τουλάχιστον φασιστική και γλοιώδης. Δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική φύση του διαδικτύου. Μοιάζει περισσότερο με τη λογική υπηρεσίας SMS για να στέλνεις μηνύματα από το κινητό σου σε έναν στενό κύκλο.
Και είναι καταφανές πως προς τα εκεί το πάνε. Γιατί σε κάποιους δεν αρέσει να μην ελέγχουν τι γίνεται, σε κάποιους δεν αρέσει η πληροφορίες να κυκλοφορούν ελεύθερα, και έχουν βρει αυτό τον πλάγιο τρόπο για να καταπνίξουν σιγά-σιγά την ελεύθερη ροή των πληροφοριών.
Επιπλέον – και ακόμα χειρότερα, ίσως – είναι φανερό πως θέλουν να ξέρουν ποιος πάει πού, και ποιος βλέπει τι. Σκέψου: όταν κάνεις log in σε μια πλατφόρμα, κάνεις log in με ένα email πάντα. Τα email, όμως, σήμερα σχετίζονται, επίσης πάντα, με έναν αριθμό κινητού τηλεφώνου (εκτός από ελάχιστα email που είναι ολοένα και πιο δύσκολο να τα βρεις). Ο αριθμός κινητού τηλεφώνου σε ταυτοποιεί. Ξέρουν ποιος είσαι, και τι πας και βλέπεις. Γιατί;
Ε, δεν χρειάζεται να σας το απαντήσω εγώ αυτό, έτσι δεν είναι; Οι φασίστες θέλουν να ξέρουν τα πάντα. Μόνο έτσι αισθάνονται ασφαλείς.
Αλλά ο κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στην ιδιωτικότητά του. Το τι πας και βλέπεις εσύ είναι καθαρά δικό σου θέμα, και κανενός άλλου. Δεν χρειάζεται κάποια «υπηρεσία» να το γνωρίζει. Ούτε χρειάζεται καν να έχει τα δεδομένα «μήπως χρειαστούν».
Κι αν οι μυστικές υπηρεσίες φοβούνται ότι έτσι μπορεί να τους ξεφύγουν κάποιοι ύποπτοι – κρίμα. Ας βρουν άλλους τρόπους να ερευνούν τους υπόπτους χωρίς να εκφασίζουν όλο το σύμπαν του διαδικτύου.
Αυτός ο άνθρωπος που κάνει κουμάντο τελευταία στο Twitter είναι τελείως ηλίθιος και καταστροφικός.
*
Τα κοινωνικά δίκτυα σού δίνουν την εντύπωση ότι κάνεις κάτι σπουδαίο εκεί μέσα – ότι εξαπλώνεις τις πολιτικές σου ιδέες, ότι διαφημίζεις κάτι, ότι κάνεις κοινωνικό κύκλο, κτλ. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτά είναι μπαρούφες, και έχει αποδειχτεί πολλές φορές. Για παράδειγμα, αν τα κοινωνικά δίκτυα μπορούσαν όντως να επηρεάσουν τον κόσμο από πολιτικής άποψης, τότε η πολιτική σκηνή σήμερα μάλλον θα ήταν πολύ διαφορετική. Όμως αυτό δεν συμβαίνει παρότι τόσοι και τόσοι κραυγάζουν μέρα-νύχτα μέσα στα κοινωνικά δίκτυα για τις πολιτικές τους ιδέες. Το αποτέλεσμα συνήθως είναι ένα: απλώς εκτονώνονται σαν να είναι μέσα σ’ένα άδειο πηγάδι και να ουρλιάζουν. Και χάνουν την ώρα τους ενώ θα μπορούσαν να κάνουν κάτι πιο εποικοδομητικό. (Κι από αυτή την άποψη το κοινωνικό δίκτυο είναι και ένας τρόπος ελέγχου για τους «αντιδραστικούς». Τους κρατά εκεί, να εκτονώνονται, ενώ είναι ουσιαστικά ακίνδυνοι.)
Και θα σας πω και ένα πιο προσωπικό παράδειγμα. Χρόνια εγώ διαφημίζω τα βιβλία μου μέσα από κοινωνικά δίκτυα. Συνεχόμενα. Βλέπω κανένα τρομερό αποτέλεσμα; Όχι. Από τις δωρεές (όπως έχω ξαναγράψει) τίποτα ουσιαστικά δεν βγάζω. Τι μου προσφέρει το κοινωνικό δίκτυο; Ίσως – ίσως – λίγο μεγαλύτερη επισκεψιμότητα από ό,τι θα είχα κανονικά.
Big deal.
Τα κοινωνικά δίκτυα προσπαθούν να σου δώσουν, γενικά, την εντύπωση ότι κάτι σπουδαίο συμβαίνει, ενώ στην πραγματικότητα δεν συμβαίνει και τίποτα σπουδαίο. Νομίζετε ότι είναι τυχαίο που, κυρίως, όσοι είναι ήδη γνωστοί (από άλλα, επίσημα ΜΜΕ) είναι που έχουν πάντα τις μεγαλύτερες μετρήσεις στα κοινωνικά δίκτυα; Δεν είναι τυχαίο, προφανώς. Η τράπουλα είναι ήδη στημένη. Απλώς κοροϊδεύεσαι λίγο και κάνεις την πλάκα σου.
Και – το βασικό – εθίζεσαι. Μπλέκεις σε ένα κύκλωμα εθισμού και ανταμοιβής-τιμωρίας (likes κτλ), και μετά δεν μπορείς να φύγεις εύκολα. Δεν αισθάνεσαι καλά να φύγεις.
Και αυτό εκμεταλλεύονται όσοι ελέγχουν το δίκτυο, και έχει αρχίσει να γίνεται αυτός ο εκφασισμός των κοινωνικών δικτύων χωρίς να κουνιέται φύλλο. Παρότι τους κλειδώνουν μέσα (αυτό σημαίνει να θες log in για να μπεις), δεν διαμαρτύρονται. Τους αρέσει η φυλακή τους. Είναι εθισμένοι σε αυτήν.
Κάποτε πρέπει να ξυπνήσουν. Προτού να είναι αργά. Αν δεν είναι ήδη.
