Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
4 / 4 / 2025

Σ’έναν δρόμο μου έδωσαν ένα φυλλάδιο για τη γενική απεργία που θα γίνει στις 9 Απριλίου, και είναι μια απεργία που, επιτέλους, γίνεται για τους σωστούς λόγους: την ακρίβεια και τη γενική διάλυση της οικονομίας.

Το φυλλάδιο που πήρα στα χέρια μου, πολυσέλιδο, ήταν της ΓΣΕΕ και σκέφτηκα ότι πιθανώς να διάβαζα προπαγάνδα, ή εν μέρει προπαγάνδα. Αλλά δεν ήταν ένα από αυτού του είδους τα φυλλάδια. Ήταν καλογραμμένο, αναλυτικό, και πολύ συγκεκριμένο· και γράφει πράγματα που όλοι τα βιώνουμε, αλλά με δεδομένα.

Παραθέτω κάποια από τα σημεία που μου έκαναν την πιο έντονη και θετική εντύπωση, τα οποία θίγουν σοβαρά προβλήματα.

Εδώ ίσως να υπάρχει ένα αμφιλεγόμενο στοιχείο, που μπορεί να είναι και παραπλανητικό. Το γεγονός ότι ο τζίρος των σουπερμάρκετ είναι αυξημένος δεν σημαίνει τίποτα. Σημασία θα είχε να ξέραμε ποια είναι τα κέρδη τους. Ο τζίρος είναι απλώς η κίνηση του χρήματος· δεν δείχνει κάτι άλλο. Μπορεί κάποιος να κάνει τρελό τζίρο αλλά να έχει ελάχιστο κέρδος, ή και καθόλου. Και στην οικονομία τα πάντα πάνε μπιλιάρδο, η μια μπάλα χτυπά την άλλη. Το σουπερμάρκετ έχει αυξημένο κόστος (για διάφορους λόγους που προέρχονται πάλι μέσα από την οικονομία), οπότε αυξάνει τις τιμές· αυτό αυξάνει τον τζίρο του. Αλλά δεν είναι και βέβαιο ότι αυξάνει και τα κέρδη του (που είναι έσοδο μείον κόστος).

Ένας τύπος μού είχε πει πρόσφατα ότι κάτι συγγενείς του έχουν εστιατόριο στο κέντρο της Αθήνας, αλλά μάλλον σύντομα θα το κλείσουν. «Παλιά,» μου είπε, «πουλούσαν τη μερίδα 12 € και έβγαζαν καλό κέρδος. Τώρα πουλάνε τη μερίδα 20 € και δεν έχουν σχεδόν καθόλου κέρδος! Πιο πολλά βγάζει ο σερβιτόρος.» Αλλά ο τζίρος τους, προφανώς, θα ήταν μεγαλύτερος τώρα. Ο τζίρος, από μόνος του, δεν λέει κάτι. Μπορεί να έχει κάποιος μεγάλο τζίρο και τον άλλο μήνα να το κλείσει το κατάστημα.

Μιλάμε για τρελά πράγματα, έτσι; Το λάδι έχει γίνει μαύρος χρυσός σε τούτη τη χώρα...

Το φυλλάδιο είναι αρκετά καλό και αναλυτικό, αλλά επειδή η ΓΣΕΕ εστιάζεται κυρίως στα προβλήματα των μισθωτών αγνοεί, βέβαια, και τα προβλήματα που έχουν άλλοι. Όπως οι ελεύθεροι επαγγελματίες, τους οποίους, τελευταίως, έχουν γαμήσει κανονικά με τη φορολογία – ειδικά εκείνο το «τεκμαρτό» των 15.000 €, που ουσιαστικά σημαίνει ότι, αν δεν έχεις κέρδος 15.000, σε φορολογούν σαν να είχες (και μιλάμε για κέρδος εδώ, όχι για τζίρο). Μας δουλεύουν, δηλαδή. Πάρα πολλές μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα δεν έχουν τέτοια κέρδη. Και προσωπικά αυτός ήταν ο λόγος (αν και όχι ο μόνος) που έκλεισα κι εγώ την ατομική μου επιχείρηση (εκδόσεις βιβλίων). Πολύ απλά δεν με συνέφερε πλέον να πληρώνω τόσα «κερατιάτικα». Και υποθέτω πως κανέναν μικροεκδότη δεν θα τον συμφέρει – όλους αυτούς τους ανθρώπους που κατά καιρούς έβγαζαν κανένα βιβλίο με δικά τους έξοδα και ή είχαν πολύ μικρό κέρδος ή και ζημιά ακόμα.

Επίσης, η ΓΣΕΕ φαίνεται να επιμένει να βλέπει τους εκμισθωτές ακινήτων ως «κακούς». Και ναι μεν υπάρχουν κάποια εξωφρενικά ενοίκια, όπως στην Κηφισιά ή στο Παλαιό Φάληρο, που πραγματικά αναρωτιέσαι ποιοι μπορούν και τα πληρώνουν, αλλά τα περισσότερα ενοίκια διαμερισμάτων δεν είναι τόσο υψηλά· είναι της τάξεως των 400-600 €. Και αυτό είναι όντως γύρω στο 50%, ή ίσως και σε ορισμένες περιπτώσεις πάνω από το 50%, του μισθού ενός μισθωτού – πράγμα που συμφωνώ ότι είναι παράλογο – αλλά για δες το λίγο από τη μεριά του εκμισθωτή. Εκμισθώνει ένα ακίνητο, ας πούμε, για 400 € το μήνα. Από αυτά η εφορία παίρνει ένα αρκετά μεγάλο μέρος. Και ο εκμισθωτής επίσης πρέπει να πληρώνει και ΕΝΦΙΑ μια φορά τον χρόνο (σαν κι αυτός να είναι ενοικιαστής!). Οπότε, ουσιαστικά, αυτά τα 400 € δεν είναι τόσα ακριβώς· είναι γύρω στα 320 €, κάνοντας μια γενική εκτίμηση (ίσως να είναι και παρακάτω). Μπορείς εσύ να ζήσεις με 320 το μήνα; Αν νοικιάζεις δύο διαμερίσματα; Μπορείς να ζήσεις με 640 € το μήνα; Εγώ δεν μπορώ να ζήσω με 640 τον μήνα, και οι ανάγκες μου δεν είναι και τόσες πολλές· αυτοκίνητο δεν έχω, παιδιά-σκυλιά δεν έχω. Δηλαδή, πόσα διαμερίσματα πρέπει να νοικιάζει κανείς σε αυτή τη χώρα για να μπορεί να ζήσει από αυτά; Μια ολόκληρη πολυκατοικία; Πόσοι είναι εκείνοι που έχουν ολόκληρη πολυκατοικία δική τους; Ελάχιστοι, προφανώς.

Ένα γνωστό μου άτομο (και δεν μιλάω για τον εαυτό μου) ξέρω, από τη φορολογική του δήλωση, πως η Εφορία ουσιαστικά τού παίρνει τα 2 από τα 12 ενοίκια τον χρόνο. Δηλαδή, αυτό το άτομο μπορεί να ζει 10 μήνες από τα ενοίκια (ή ας πούμε ότι μπορεί), αλλά τους 2 μήνες που απομένουν θα πρέπει να κόψει το φαγητό για να πληρώσει την Εφορία!

Και γιατί το ενοίκιο δεν είναι αρκετό; Διότι οι τιμές είναι υψηλές, η ζωή είναι ακριβή. Οπότε, ο εκμισθωτής θέλει ένα αντιστοίχως πιο υψηλό ενοίκιο, φυσικά και το θέλει· θέλει ένα πολύ υψηλό ενοίκιο. Αλλά επίσης θέλει και ο μισθωτής να έχει να του το πληρώσει, οπότε πρέπει και ο μισθός του μισθωτή να είναι υψηλός. Ο εκμισθωτής θέλει ο ενοικιαστής του να βγάζει λεφτά, θέλει να βγάζει πολλά λεφτά, ώστε και να πληρώνει ένα καλό ενοίκιο και να του μένουν και λεφτά για να έχει κέρδος στο τέλος του μήνα. Έτσι κερδίζουν και οι δύο.

Αλλά έτσι όπως είναι τα πράγματα σήμερα δεν κερδίζει κανένας. Διότι επικρατεί αυτή η κατάσταση που, όπως έλεγα παραπάνω, είναι μπιλιάρδο μέσα στην οικονομία: η μία μπάλα χτυπά την άλλη. Ο ένας ανεβάζει τις τιμές για να μπορεί να πληρώσει τους άλλους, οπότε όλοι ανεβάζουν τις τιμές, και αντί όλοι να γίνονται πιο πλούσιοι, όλοι γίνονται πιο φτωχοί (και πιο αγχωμένοι να πληρώσουν και συνεχώς κυνηγιούνται). Όλες οι μπάλες του μπιλιάρδου πάνε και σκαλώνουν σε μια γωνία του τραπεζιού, καμία δεν μπαίνει σε τρύπα για να έχουμε κάποιο θετικό αποτέλεσμα. Κι άμα πεταχτούν και έξω απ’το τραπέζι, τότε όλοι ξέρουμε τι θα γίνει. Κι άμα κάποιος μαλάκας σκίσει κατά λάθος την τσόχα με τη στέκα αντί να σημαδέψει σωστά τις μπάλες... Αλλά, ναι, ξέχασα· συγνώμη. Αυτό το έχει ήδη κάνει ο Μητσοτάκης.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]