Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
20 / 7 / 2021

Ανέκαθεν με ενοχλούσε όταν έβλεπα να λένε (στη διεθνή λογοτεχνική σκηνή, κυρίως) ότι ο τάδε συγγραφέας γράφει στο τάδε είδος· ή όταν ρωτάνε έναν συγγραφέα σε τι είδος γράφει· ή όταν θέτουν το ερώτημα σε τι «αγορά» σκέφτεσαι να πουλήσεις αυτό που γράφεις – εννοώντας σε τι είδος γράφεις, αφού το κάθε είδος είναι, υποτίθεται, και δική του αγορά.

Έτσι, έχουμε καταλήξει να έχουμε συγγραφείς εξειδικευμένους σε διάφορα είδη – πράγμα που είναι σημάδι των καιρών, ίσως, αφού σε όλα έχουμε «ειδικούς».

Όταν πεις γράφω τρόμο, ή γράφω μυστήριο φόνου, ή γράφω μιλιταριστικό, ή γράφω ιστορικό – και γράφεις μόνο αυτό – συνήθως έχεις τελειώσει, δεν εξελίσσεσαι. Το ίδιο συμβαίνει και όταν σκέφτεσαι τι σε είδος θέλεις να γράψεις προτού καν αρχίσεις να γράφεις μια ιστορία.

Προσωπικά, πάντα έγραφα ό,τι ήθελα εκείνη τη στιγμή να γράψω. Αρκετά από αυτά που έχω γράψει εντάσσονται σε κάποια είδη, αν και σπάνια κλείνονται σε συγκεκριμένα πλαίσια. Και αυτά που γράφω τα τελευταία χρόνια (Θρυμματισμένο Σύμπαν) δεν είναι εύκολο να τα εντάξεις σε τίποτα πέρα από το γενικότερο είδος της «φανταστικής λογοτεχνίας» που αποκεί και πέρα μπορεί να είναι οτιδήποτε – από κατασκοπευτικό μέχρι ερωτικό, από ηρωική φαντασία μέχρι πολιτικό θρίλερ.

Αλλά ας σκεφτούμε λίγο πώς εξελίχτηκαν τα είδη. Δημιουργήθηκαν αυθόρμητα από ανθρώπους που απλά έγραφαν, και κάποιοι άλλοι παρατήρησαν ένα ορισμένο pattern στα γραφόμενά τους και το ονόμασαν «είδος».

Έκτοτε, σταδιακά, επικράτησε μια προσκόλληση στα είδη που δεν είναι και τόσο ωφέλιμη εκτός – ίσως – αν το βλέπεις το θέμα τελείως εμπορικά.

Έχουμε φτάσει στο σημείο η φανταστική λογοτεχνία (και όχι μόνο) να αναπαράγει όμοια πράγματα επειδή οι συγγραφείς σκέφτονται βάσει είδους, αντί απλά να γράφουν ό,τι τους κατεβαίνει στο κεφάλι.

Και ποιος θα το διάβαζε αν έγραφαν ό,τι τους κατέβαινε στο κεφάλι;

Εγώ, μάλλον, που έχω βαρεθεί να διαβάζω πράγματα που μπορώ να εντάξω στις ίδιες και στις ίδιες συνηθισμένες μορφές. Και ίσως και πολλοί άλλοι που επίσης έχουν βαρεθεί.

Νομίζω ότι χρειαζόμαστε – απεγνωσμένα – κάτι να μας αναζωογονήσει. Και, παρότι σήμερα στο Διαδίκτυο κυκλοφορούν πολλά, πολύ δύσκολα μπορείς να ξεχωρίσεις κάτι συναρπαστικό και αληθινά καινούργιο. Και αναρωτιέται γιατί γαμώτο; Γιατί;

 

 

Επίσης . . .

Επιλογές Ιανουαρίου (27/1)


Visual Melt / κόλπο για να διαβάζετε 900 λέξεις το λεπτό \ Paco Pomet [τέχνη] | πώς να εντοπίζεις κρυφές κάμερες / τεχνητή νοημοσύνη και ανθρώπινη δημιουργικότητα \ οι κάτοικοι της Ωκεανίας έφτιαχναν τρομερές πανοπλίες και όπλα χωρίς μέταλλο | Η θετική σκέψη ενισχύει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων ~ (!τσίουν!) ~ Lord Dunsany και φανταστική λογοτεχνία / ξένες ασπρόμαυρες ταινίες με ελληνικούς υπότιτλους \ πίνακας του Ned Dameron [1985] για το Mirrors of Tuzun Thune [Kull – R.E. Howard] | Eugene Von Bruenchenhein [τέχνη] / ρετρό συλλογές επιστημονικής φαντασίας | Το remake του Deathstalker / Suffer [ταινία] | πώς φαντάζονταν στα τέλη του 1800 το μέλλον [δλδ, το 1950!] ~ && LinX εν όψει στον ορίζοντα: τα βλέπεις από τη σκόνη.

 

Περί Γραφής: Οι Κακοί της Αφήγησης


Αν και υπάρχουν ιστορίες χωρίς κανέναν αντίπαλο (όπως κοινωνικού ή φιλοσοφικού περιεχομένου) ή με τελείως απρόσωπο αντίπαλο (για παράδειγμα, το φυσικό τοπίο), συνήθως οι περιπετειώδεις αφηγήσεις έχουν κάποιον «κακό». Και στη φανταστική λογοτεχνία, συγκεκριμένα, ο κακός αυτός μπορεί να πάρει ακόμα και ακραίες μορφές.

Για παράδειγμα, ο Σάουρον από τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών είναι μια ακραία περίπτωση κακού. Το μόνο που ξέρουμε γι’αυτόν είναι ότι θέλει να κυριεύσει τα πάντα... και να κάνει τι; Να τα μετατρέψει σε μια ερημιά όλο πέτρα και στάχτη, όπως είναι η Μόρντορ; Δεν είναι ποτέ ξεκάθαρο τι ακριβώς θέλει ο Σάουρον. Απλώς ξέρουμε ότι είναι «ο Κακός», ή ίσως η ίδια η δύναμη του Κακού. Και τέλος. Είναι ένας αντίπαλος όπως αυτούς που μπορεί να συναντήσεις στα παραμύθια, γιατί, κατά βάση, ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών είναι ένα παραμύθι για μεγάλους.

Αυτό μπορεί να γίνει μόνο στη φανταστική λογοτεχνία.

Αντίστοιχοι (περίπου) κακοί σε μη-φανταστική λογοτεχνία μπορούμε να πούμε ότι είναι κάποιοι τρελοί επιστήμονες σαν αυτούς στις ιστορίες με τον Τζέιμς Μποντ, ή ο Φου Μαντσού. Τέτοιοι κακοί έχουν κάποια πιο ξεκάθαρα κίνητρα, αλλά δεν είναι και τίποτα το ιδιαίτερο συνήθως. Θέλουν απλά να καταστρέψουν μια ολόκληρη χώρα με πυρηνικά όπλα, ή κάτι παρόμοιο.

Όλοι αυτοί είναι αρκετά στερεοτυπικοί κακοί. Υπάρχουν εκεί απλώς για να δημιουργηθεί η πλοκή, να έχει κάτι να αντιμετωπίσει ο ήρωας, ή οι ήρωες, της ιστορίας.

Δεν μπορούμε να τους κατακρίνουμε. Έχουν τη χρησιμότητά τους. Έχουν ακόμα και την πλάκα τους, για να το πούμε πιο απλά. Ορισμένες φορές, για να γράψεις μια περιπετειώδη ιστορία, δεν θέλεις τίποτα περισσότερο από έναν «τρελό» που προσπαθεί να καταστρέψει τα πάντα.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιανουαρίου (14/1)


μοτοσικλέτα ηλιακής ενέργειας, & μανιτάρια που τρέφονται με ραδιενέργεια· ορίστε & το Snappy Driver Installer, & δυο ταινίες Ε.Φ. & 10 ταινίες α λα David Lynch· ενώ ξεβράζονται βικτοριανά υποδήματα σε ουαλικές ακτές, & κι εμφανίζονται τα παράξενα κολάζ του Wilfried Sätty· ποιες οι επιρροές του ’70 στις ταινίες φαντασίας; – να & ο Blade του Jeffrey Lord! & The Mystery Of The XV (1911), & δωρέαν Metal Hurlant· ενώ κάτω από τη γη, Land Under England (Joseph O'Neill)! & The Sorcerer's Apprentice (Hanns Heinz Ewers) (κι άλλο δωρεάν κατέβασμα) ...& ακόμα περισσότερα στο LinX—