Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
1 / 2022

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (117)

Ορισμένες πόρτες δαγκώνουν.

Λογοτεχνικές ενοχλήσεις

Ορισμένοι λένε πως κάποια πράγματα που εμφανίζονται σε μια λογοτεχνική ιστορία είναι «άπρεπα», ή δεν έχουν «ηθική», ή δεν μπορείς να «διδαχτείς» τίποτα από αυτά, ή δίνουν τα λάθος «μαθήματα» ή «μηνύματα».

Όλα αυτά είναι υποκρισία. Αν θέλουν να κατηγορήσουν κάτι, δε θα έπρεπε να κατηγορούν μόνο ένα πράγμα, αλλά πολύ περισσότερο. Δεν δίνουν αρκετή σημασία στο τι σημαίνει «ηθική» και «μάθημα». Μπορεί να παραπονιούνται γιατί η ηρωίδα της ιστορίας βρίζει αισχρά, ενώ παραβλέπουν πολύ πιο σημαντικά πράγματα.

Είναι ορισμένα στοιχεία που εμφανίζονται σε πάρα πολλές λογοτεχνικές ιστορίες τα οποία είναι, καταφανώς, «λάθος μαθήματα», όμως σχεδόν κανείς δεν λέει τίποτα γι’αυτά. Για παράδειγμα, ένα πολύ συνηθισμένο πράγμα στις περιπετειώδεις ιστορίες είναι το ότι ο ένας σκοτώνει τον άλλο, ή ο ένας χτυπά τον άλλο. Είναι [...]

Μυστηριώδη χέρια

Τελείωσα το A Place Among the Fallen, το πρώτο βιβλίο του Omaran Saga, και οφείλω να πω ότι είναι καλό όπως και η σειρά Voidal του Adrian Cole, αν και μου άρεσε λιγότερο. Αλλά αυτό οφείλεται στη θεματολογία, βασικά. Η θεματολογία του Voidal είναι πολύ πιο περίεργη και σουρεαλιστική, πολύ πιο γαμάτη. Από την άλλη, έχω διαβάσει όλη την τριλογία του Voidal (ορίστε και η βιβλιοκριτική μου) ενώ από το Omaran Saga έχω διαβάσει μόνο το πρώτο. Και θα πάω, φυσικά, κατευθείαν στο δεύτερο. Αν μη τι άλλο, έχω την περιέργεια να δω τι γράφει μετά. Γιατί το πρώτο βιβλίο είναι αρκετά αυτοτελές. Μπορεί να διαβαστεί και τελείως από μόνο του. Κλείνει την ιστορία ίσως πιο ολοκληρωμένα από άλλα βιβλία που υποτίθεται πως είναι stand alone αλλά αφήνουν την πλοκή αρκετά ανοιχτή. Οπότε, αναρωτιέμαι τι θα γίνει μετά. Θα είναι κάτι διαφορετικό; Θα είναι προέκταση [...]

Το χιόνι ήρθε

Και, μέσα στην καρδιά του χειμώνα – όπως έπρεπε – το χιόνι ήρθε. Ακόμα και στην Αθήνα. Τα πάντα είναι κάτασπρα. Και, βλέποντάς τα, καταλαβαίνεις γιατί ο χειμώνας και το χιόνι έχουν δώσει έμπνευση για τόσες ιστορίες και μύθους.

Πώς μπορείς να μη νιώσεις μαγεμένος από αυτό;

Ή απειλημένος. Γιατί, για κάποιους, το χιόνι μπορεί να είναι ακόμα και απειλή.

Σήμερα, όμως; Στις μέρες μας; Ποιος μπορεί να βλέπει το χιόνι ως απειλή; Δεν είμαστε τον Μεσαίωνα, έτσι;

Σκέψου, όμως, πόσοι άστεγοι υπάρχουν μόνο στην Αθήνα, και θα καταλάβεις. Γι’αυτούς, πάω στοίχημα, το χιόνι είναι απειλή.

Χτες, μες στην παγωνιά, έτυχε να δω πολλούς τέτοιους ανθρώπους. Και αναρωτιέμαι τι είδους κοινωνία τούς εγκαταλείπει έτσι. Κατά τα άλλα, τους έπιασε ο «ανθρωπισμός» για την καταπολέμηση του Covid. (Παραμυθάδες...)

Winter is coming...

Και [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (116)

Ο Κάτω Κόσμος βγήκε επάνω. Μετά τους εμβολιασμούς, χαοτικές, μολυσματικές οντότητες γεμίζουν την Αθήνα...

Η σημαντικότητα δεν είναι φλύαρη

Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο (ή γράφοντάς το, αν γράφεις) μπορεί να συναντήσεις σημεία που δεν φαίνονται και τόσο σημαντικά για την πλοκή, όμως έχουν πολλές λέξεις, καταλαμβάνουν αρκετές σελίδες· ενώ κάποια άλλα σημεία, που είναι σημαντικά για την πλοκή, έχουν πολύ λίγες λέξεις και καταλαμβάνουν λίγες σελίδες – ακόμα και μια, δυο, ίσως.

Ναι, μπορεί να αναρωτιέσαι γι’αυτό ακόμα κι αν εσύ γράφεις την ιστορία. Μπορεί να αναρωτιέσαι πώς είναι δυνατόν κάποιο σημαντικό κομμάτι να σου βγαίνει τόσο λακωνικό, ενώ κάποιο ασήμαντο κομμάτι να σου βγαίνει φλύαρο.

Θα έπρεπε, μήπως, να ήταν διαφορετικά τα πράγματα; Υπάρχει κάποιο λάθος;

Κανένα λάθος δεν υπάρχει παρά μόνο στον τρόπο σκέψης μας ορισμένες φορές. Στη νοοτροπία μας.

Όταν αναρωτιέσαι για ένα τέτοιο θέμα – είτε ως αναγνώστης είτε [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (115)

Βρέξει;

Εικόνες αντιεμβολιαστών

Αυτό σκεφτόμουν να το γράψω στο Twitter, αλλά επειδή είναι περιορισμένος ο αριθμός των λέξεων που μπορείς εκεί να χρησιμοποιήσεις αποφάσισα να το ανεβάσω εδώ (link για το tweet).

Δείτε αυτό το περιστατικό: https://www.e-radio.gr/post/184878/patra-antiemvoliastria-katagrafi-tin-episkepsi-sto-giatro-piga-se-mia-patsavoyra-video. (Δεν βάζω κανονικό link γιατί δεν θέλω να τους δίνω περισσότερη δύναμη· κάντε copy/paste στο browser αν θέλετε.)

Παρουσιάζει μια «αντιεμβολιάστρια» που μοιάζει... ακραία, ίσως και έξαλλη, θα λέγαμε. Δημιουργεί αμέσως αρνητική εντύπωση στους περισσότερους, υποθέτω. Αλλά σε κάνει – αν είσαι έξυπνος – και να υποπτεύεσαι μήπως το βίντεο είναι στημένο, εσκεμμένα για να δυσφημίσει τους «αντιεμβολιαστές» (όπως αρέσκονται να λένε τα μισθωμένα ΜΜΕ όσους αντιδρούν αρνητικά σ’αυτά τα σκευάσματα που κάποιοι προσπαθούν με ξεκάθαρα αντιδημοκρατικούς, φασιστικούς τρόπους [...]

Η δράση είναι ζωή

Διαβάζω τώρα το A Place Among the Fallen, το πρώτο βιβλίο του Omaran Saga του Adrian Cole, κυρίως (αλλά όχι μόνο) επειδή έχω την περιέργεια να δω αν είναι τόσο καλό όσο ήταν η σειρά Voidal. Μέχρι στιγμής – και είμαι ακόμα στην αρχή, πρώτες 100 σελίδες – φαίνεται όντως καλό. Για το αν είναι τόσο καλό όσο το Voidal, θα δείξει. Αλλά δε νομίζω και να το μετανιώσω.

Σχόλια, όμως, γι’αυτό κάποια στιγμή στο μέλλον. Τώρα, διαβάζοντας το A Place Among the Fallen, σκέφτηκα πάλι κάτι πολύ βασικό για τη συγγραφή το οποίο έχω παρατηρήσει πολλές φορές, και γράφοντας εγώ ο ίδιος και βλέποντας αυτά που γράφουν οι άλλοι:

Δεν μπορείς να κάνεις τους χαρακτήρες ζωντανούς παρά μόνο μέσα από τη δράση (ακριβώς ό,τι κάνει και στο A Place Among the Fallen).

Έχω δει συγγραφείς να αφιερώνουν σελίδες και σελίδες και σελίδες, γράφοντάς μας για το πώς ζει ο χαρακτήρας, πώς [...]

Οι ομίχλες γύρω από τα εμβόλια

Παρακολουθώ αυτά που λέει ο κύριος Φαρσαλινός από τις αρχές της πανδημίας, από τότε που είχαμε τα πρώτα lockdown. Ήταν εναντίον τους, και γενικά συμφωνούσα μαζί του, και ακόμα συμφωνώ με τις περισσότερες απόψεις του. Και νομίζω πως έχω ακούσει, αν όχι όλες του τις ομιλίες, τουλάχιστον τις μισές σε ραδιόφωνα, τηλεοπτικούς σταθμούς, και στην τελευταία μεγάλη διαδήλωση των υγειονομικών. Εξακολουθώ να συμφωνώ με τα περισσότερα από αυτά που λέει, αλλά ένα πράγμα με παραξενεύει: Αν και είναι εναντίον του υποχρεωτικού εμβολιασμού και υπέρ ο κάθε άνθρωπος να ορίζει το σώμα του όπως ο ίδιος νομίζει, φαίνεται να θεωρεί τα εμβόλια για Covid αποτελεσματικά και δεν αναφέρεται στους υπαρκτούς τους κινδύνους.

Δεν το θεωρώ κατακριτέο που ο ίδιος έχει εμβολιαστεί. Δεν ακολουθώ λογικές στρατοπέδων «εμείς αποδώ – εσείς αποκεί». Είμαι [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (114)

Παράξενα σύμβολα, παράξενα πτηνά.

Αναζητώντας το εξωτικό

Ορισμένοι αναρωτιούνται γιατί οι Έλληνες συγγραφείς φαντασίας ή περιπετειών δεν γράφουν ιστορίες με υπόβαθρο την Ελλάδα αλλά κάποια άλλη χώρα ή κάποιον φανταστικό κόσμο.

Με εκπλήσσει που εκπλήσσονται.

Απλώς αναρωτηθείτε γιατί οι ξένοι – Άγγλοι, Αμερικάνοι, Γάλλοι – γράφουν ιστορίες με σκηνικό την Ελλάδα ή χρησιμοποιώντας ελληνικά στοιχεία. Γιατί; Τους αρέσει επειδή τους φαίνονται εξωτικά όλα αυτά. Ξέρεις, τα μαγευτικά ηλιοβασιλέματα στα νησιά, η θάλασσα που στραφταλίζει πεντακάθαρη κάτω από τον δυνατό ήλιο, ο άνεμος που φυσά ξερός πάνω στις πέτρες των ακτών, τα λευκοβαμμένα σπίτια στα στριφτά πλακόστρωτα δρομάκια... μπλα μπλα μπλα.

Ναι, κι εμένα μού αρέσουν όλ’ αυτά, και είμαι, μάλιστα, κι από νησί. Είναι μαγευτικά; Είναι υπέροχα; Σίγουρα είναι.

Αλλά δεν μου φαίνονται εξωτικά. Γιατί είναι [...]

Λεξικό Κορονοϊού και πάλι

Νομίζω ότι είναι ξανά επίκαιρο (όχι πως σταμάτησε και ποτέ να είναι) το Λεξικό Κορονοϊού που είχα γράψει το 2020 για πλάκα. Οπότε είπα να κάνουμε μια επανάληψη.

Αλλά τώρα θα προσθέσω και μερίκα λήμματα (όχι λύματα – μην πηγαίνει εκεί το μυαλό σας) ακόμα.

Τα καινούργια...

Covid-Free Area: περιοχή απαρτχάιντ κατά των μη εμβολιασμένων αλλά όπου οι εμβολιασμένοι μπορούν να μπαίνουν και να κολλάνε ελεύθερα ο ένας τον άλλο τον κορονοϊό σε οποιαδήποτε τωρινή ή μελλοντική μετάλλαξη του θηρίου.

Εμβολιοθύμα: άνθρωπος που, αφού έκανε το εμβόλιο για τον κορονοϊό, έπαθε κακό από αυτό.

Εμβολιόκαυλος: άτομο που θέλει πάση θυσία να κάνει εμβόλιο για τον κορονοϊό αγνοώντας τις οποιεσδήποτε πιθανές παρενέργειες, το αν το εμβόλιο πραγματικά του χρειάζεται, το αν το εμβόλιο πραγματικά βοηθά στην όλη κατάσταση [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (113)

Πύλη προς άλλη διάσταση, μέσα από τον τοίχο. Προσοχή στη στροφή του ενδοδιαστασιακού τούνελ.

Νέος χρόνος, παλιά πανδημία

Παραμονή πρωτοχρονιάς 2022, περιφέρομαι στους δρόμους της Αθήνας σαν καλικάντζαρος βγαλμένος από χριστουγεννιάτικο πανδημικό εφιάλτη, και βλέπω μόνο σκηνές μιζέριας και παρακμής. Ελάχιστος κόσμος στους δρόμους – γι’άλλη μια φορά κλεισμένοι στις κορονοτρύπες τους – και ακόμα πιο λίγος στα καταστήματα. Οι μαγαζάτορες κοιτάζουν απεγνωσμένα από τις πόρτες κρύβοντας απόχη πίσω από την πλάτη, περιμένοντας να αρπάξουν τυχαίο περαστικό μήπως και τον μεταμορφώσουν σε πελάτη.

Σε κάποια μεγάλα καταστήματα παρατηρείς μικρές ουρές από κόσμο πρόθυμο να δείξει πιστοποιητικό υγειονομικών φρονημάτων για να εισέλθει – ένα από τα μεγαλύτερα αίσχη της πανδημίας μέχρι στιγμής.

Στου Ψυρρή, τα εστιατόρια θα βαρούσαν μύγες αν οι μύγες τολμούσαν να κυκλοφορήσουν. Μια τραγική εικόνα ερήμωσης εκεί όπου, τέτοιες ημέρες, [...]

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]