Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
5 / 1 / 2023

Θέατρο πηγαίνω σπάνια. Για να καταλάβετε πόσο σπάνια, τώρα δεν θυμάμαι ποια ήταν η τελευταία φορά που πήγα. Δεν ξέρω γιατί αλλά, για τον έναν ή τον άλλο λόγο, δεν αισθάνομαι να με τραβάει. Ίσως να φταίει και η θεματολογία των περισσότερων παραστάσεων.

Όταν είδα όμως εκείνη την αφίσα με τον τύπο που φορά τη μάσκα Κθούλου, σκέφτηκα ότι αυτό πρέπει να το δω. Αν μη τι άλλο, από περιέργεια.

Pomona.

Δεν είναι σαν τις άλλες θεατρικές παραστάσεις που έχετε συνηθίσει να βλέπετε.

Αλλά δεν είναι και ακριβώς αυτό που λένε στην περιγραφή τους τα διαφημιστικά κείμενα που μπορεί να συναντήσετε στο διαδίκτυο ή αλλού. Τουλάχιστον, εμένα μού φάνηκαν παραπλανητικά εκ των υστέρων. Λένε κάποια πράγματα που ισχύουν, όπως ότι αναφέρει θέματα RPG και Lovecraft, αλλά λένε και κάποια πράγματα που δεν ισχύουν, όπως ότι μοιάζει με το Lost και παρόμοιες αφηγήσεις.

Εντάξει, παιδιά, ηρεμήστε: δεν μοιάζει με το Lost και παρόμοιες αφηγήσεις που έχουν πολύ πιο ακραία ή και μαγικορεαλιστικά στοιχεία. Καμία σχέση, βασικά, δεν έχει.

Εγώ πηγαίνοντας να δω την Pomona περίμενα να δω κάτι πολύ πιο φανταστικό και σουρεαλιστικό. Δεν είναι αυτό το πράγμα. Δεν έχει ούτε πολύ παράξενα ούτε μαγικά στοιχεία. Ένα πολύ δυνατό σουρεαλιστικό στοιχείο έχει και θα το αναφέρω παρακάτω.

Όλα αυτά που λέω δεν σημαίνουν ότι η παράσταση δεν μου άρεσε. Ήταν καταπληκτική. Δε θυμάμαι να έχω ξαναδεί θεατρική παράσταση που να μου έχει αρέσει τόσο. Είναι εν μέρει σαν κάποιοι να σου αφηγούνται ομαδικά μια ιστορία που πρέπει εσύ να φανταστείς. Σαν να παίζεις RPG, δηλαδή. Σκηνικά δεν υπάρχουν· εεεε, εντάξει, εκτός από κάτι χέστρες απλωμένες στη σκηνή κι ένα τραπέζι μες στη μέση.

Ένα πράγμα μόνο δεν μου άρεσε κι αυτό δεν έχει να κάνει με το ίδιο το έργο: Μία ηθοποιός φορούσε μάσκα Covid. Αρχικά νόμιζα ότι ήταν μέρος της παράστασης· μετά κατάλαβα ότι μάλλον ήταν κάποιο πραγματικό υγειονομικό θέμα. Δεν το κατηγορώ αλλά λιγάκι με χάλασε να βλέπω να φοράνε μάσκα επί σκηνής.

Οι ερμηνείες, κατά τα άλλα, ήταν τρομερές. Ναι, και από την κυρία που φορούσε τη μάσκα – δεν θέλω εννοήσω κάτι άλλο.

Το βασικό στόρι είναι ένα θρίλερ, ουσιαστικά. Υποτίθεται πως διαδραματίζεται στο Μάντσεστερ, και στο κέντρο αυτής της πόλης υπάρχει ένα νησί, η Pomona, όπου (δε νομίζω ότι είναι τόσο spoiler να σας το πω) κάποιοι κλέβουν ανθρώπους, τους πηγαίνουν στα υπόγεια εκεί, και ή τους παίρνουν τα όργανα ή, αν είναι γυναίκες, μπορεί να τις εξαναγκάζουν να τεκνοποιούν τεχνητά και να τους παίρνουν τα βρέφη. Ολόκληρη η πόλη – όλα τα οικήματα – ανήκει σε έναν τύπο που ποτέ δεν κάνει ερωτήσεις (απλώς τα νοικιάζει) για να μην τον σκοτώσουν όπως τον πατέρα του. Σε αυτή την πόλη έρχεται μια κοπέλα (που την υποδύεται άντρας ηθοποιός όπως στο αρχαιοελληνικό θέατρο) αναζητώντας την αδελφή της... η οποία μαντέψτε πού είναι.

Αυτή είναι η βασική πλοκή. Δεν έχει κάτι το μαγικό, ούτε κάτι από Κθούλου. Ούτε τίποτα σαν το Lost είναι.

Όμως περιλαμβάνει ένα παιχνίδι RPG ανάμεσα σε δύο χαρακτήρες, που ο ένας κάνει τον Αφηγητή και η άλλη απλά παίζει. Το παιχνίδι είναι Κθούλου, φυσικά. Αλλά δεν έχει κανέναν σοβαρό ρόλο μέσα στην όλη ιστορία παρά μόνο σε ένα πράγμα που είναι μετα-αφηγηματικό: Σε κάνει αναρωτηθείς μήπως τελικά τα πάντα είναι ένα παιχνίδι ρόλων.

Στην αρχή κάθε σκηνής οι ηθοποιοί ρίχνουν ζάρια πάνω στο τραπέζι στο κέντρο και φωνάζουν τα ονόματα αυτών που θα παίξουν τη σκηνή. Και καθώς παίζουν τους δίνουν οδηγίες, όπως πχ «Πάρε ανάσα!», «Παύση».

Οπότε αναρωτιέσαι αν μήπως η όλη ιστορία της Pomona δεν είναι πραγματική αλλά κι αυτή ένα πελώριο παιχνίδι RPG. Μήπως η πραγματικότητα δεν είναι πραγματικά πραγματική. Και αυτό είναι και το σουρεαλιστικό στοιχείο του έργου, που έλεγα στην αρχή. Είναι το κατεξοχήν μαγικορεαλιστικό στοιχείο που αποτελεί τη βάση του σουρεαλισμού. Η αμφισβήτηση της ίδιας της πραγματικότητας.

Όπως και νάχει, όσο ακόμα το παίζουν, πηγαίνετε να το δείτε, γιατί είναι καλό.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]