Κάνοντας μια τυχαία αναζήτηση έπεσα πάνω σε έναν ορισμό/εξήγηση που δίνει η Wikipedia για το σημείο στίξης “greek ano teleia” – την άνω τελεία. Γράφει, ανάμεσα σε άλλα, το εξής:

The modern Greek ano teleia mark (άνω τελεία, ánō teleía, lit. “upper stop”, also known as the áno stigmī́ (άνω στιγμή), is the infrequently-encountered Greek semicolon and is properly romanized as such.[7] It is also used to introduce lists in the manner of an English colon.

Δεν ξέρω για εσάς αλλά εμένα όλα αυτά μού φαίνονται λιγάκι λάθος· ή, τουλάχιστον, όχι ακριβώς σωστά. Λέει ότι η άνω τελεία είναι “infrequently-encountered”, δηλαδή ότι σπάνια τη συναντάς: πράγμα που δεν αληθεύει ακριβώς, και δίνει την αίσθηση που διάφοροι προσπαθούν να περάσουν ότι η άνω τελεία είναι “άχρηστο” ή “περιττό” σημείο στίξης, ή κάτι από το παρελθόν που δεν θα έπρεπε πλέον να χρησιμοποιείται, όπως οι δασείες και οι ψιλές. Αλλά δεν είναι έτσι. Αρκετοί, βέβαια, μπορεί να μη χρησιμοποιούν τις άνω τελείες, ή να τις θεωρούν “εξωτικό σημείο στίξης”, όμως νομίζω πως κυρίως αυτό ισχύει για τους ανθρώπους που δεν ασχολούνται και πολύ με τον γραπτό λόγο, ή ασχολούνται επιπόλαια. Οι περισσότεροι συγγραφείς που ξέρουν τι κάνουν πάω στοίχημα ότι ξέρουν πώς να χρησιμοποιούν την άνω τελεία, και τη χρησιμοποιούν. (Έχω γράψει και παλιότερα ένα σχετικό άρθρο για τις άνω τελείες.)

Προσωπικά, βρίσκω πως η άνω τελεία αποδίδει νοήματα που, πολύ απλά, δεν μπορούν να αποδοθούν με άλλο σημείο στίξης. Κάποιοι, αντί γι’αυτές, βάζουν κόμμα, όμως αυτό πάντα φαίνεται λάθος σε όσους ξέρουν πώς να γράφουν, γιατί το κόμμα δεν είναι δυνατόν να αντικαταστήσει την άνω τελεία· είναι ένα πολύ πιο αδύναμο σημείο στίξης. Τα κόμματα είναι για άλλες δουλειές.

Παρακάτω, επίσης, το κομμάτι από τη Wikipedia έχει ένα ακόμα χειρότερο λάθος: Γράφει πως η άνω τελεία χρησιμοποιείται για να ξεκινά λίστες. Αυτό δεν είναι σωστό. Αυτό το κάνει η άνω-κάτω τελεία, όχι η άνω τελεία. Πχ, γράφεις Θέλω να αγοράσω τα εξής πράγματα: μήλα, αχλάδια, σπαθιά· δεν γράφεις Θέλω να αγοράσω τα εξής πράγματα· μήλα, αχλάδια, σπαθιά.

Εκείνο που μπορεί να κάνει η άνω τελεία μέσα σε μια λίστα είναι να διαχωρίζει τα αντικείμενα της λίστας (ειδικά αν το καθένα αποτελείται από περισσότερες από μία λέξεις και είναι, άρα, πολυσύνθετο), όχι να ξεκινά τη λίστα. Υπάρχει διαφορά. Πχ, μπορείς να γράψεις Θέλω να αγοράσω τα εξής αύριο: αχλάδια, πράσινα και με σκληρή φλούδα, από εκείνα που αρέσουν στη γυναίκα μου· ένα από τα πλαστικά σπαθιά για το καρναβάλι, για τον γιο μου· τρία πορτοκάλια για τη γιαγιά· α, ναι, και ένα κουνουπίδι για να το βάλω εγκέφαλο στο ρομπότ! Αυτή είναι μια σωστή χρήση της άνω τελείας μέσα σε μια λίστα.

Ακόμα ένα πράγμα που μου χτύπησε άσχημα σ’εκείνο το κομμάτι στη Wikipedia είναι το ότι γράφει πως η χρήση της άνω τελείας αποτελεί “romanization” της ελληνικής γλώσσας. Ε όχι, δεν αποτελεί romanization· η ελληνική άνω τελεία προηγείται του οποιουδήποτε romanization, νομίζω.