Αμφισβητώ την επιστήμη. Την αμφισβητώ τόσο πολύ όσο και ότι ο Μητσοτάκης είναι εξωγήινος.

Ωστόσο, η επιστήμη μού είναι πάρα πολύ χρήσιμη. Τη λατρεύω. Μου αρέσει ο υπολογιστής μου, το διαδίκτυο, το flash disk, το ψυγείο, το θερμόμετρο, τα ηλεκτρικά φώτα, τα βενζινοκίνητα οχήματα και τα ηλεκτρικά οχήματα. Ναι, μου αρέσουν όλα αυτά. Τα θέλω, και δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αυτά.

Αλλά δεν έχω την αυταπάτη ότι η σύγχρονη επιστήμη είναι κάτι περισσότερο από ένα εργαλείο. Δεν πέφτω στην παγίδα, που φαίνεται να πέφτουν πολλοί τελευταία, ότι μπορεί να εξηγήσει τα πάντα, ή ότι είναι αλάνθαστη.

Η επιστήμη που έχουμε σήμερα δεν μπορεί να εξηγήσει την πραγματικότητα. Ούτε κατά διάνοια.

Γιατί; Επειδή η επιστήμη μας βασίζεται, ουσιαστικά, στα μαθηματικά, και τα μαθηματικά είναι ένα πεπερασμένο σύστημα δεδομένων και παραδοχών. (Ναι μεν υπάρχουν και οι φανταστικοί αριθμοί, το ξέρω· αλλά εκεί πας περισσότερο προς τη φιλοσοφία.)

Ας πάρουμε κάτι το πολύ απλό και βασικό, ότι 1 + 1 = 2.

Καταφανώς είναι αληθές, έτσι;

Τι ακριβώς σημαίνει, όμως; Μπορεί να εξηγήσει τίποτα;

Τι είναι το 1, η μονάδα;

Είσαι εσύ μονάδα; Είσαι 1; Μπορείς να πεις ότι ναι – ως οντότητα. Είσαι ένα σώμα. Αλλά, από την άλλη, είσαι και δύο χέρια, δύο πόδια, δύο μάτια... Δεν είσαι πραγματικά 1. Είσαι πολλά που σχηματίζουν κάτι που θες να λες ότι είναι 1.

Ένα μήλο είναι 1; Προφανώς, ναι... σωστά;

Αν το κόψεις, όμως, στα τέσσερα; Είναι ακόμα 1 μήλο;

Δεν παίζω δίκαια, θα μου πεις. Αν αρχίσεις να κόβεις, τότε τίποτα δεν είναι 1!

Σκέψου, όμως, ότι και το μήλο είναι κομμένο από τη μηλιά. Άρα, κόψαμε ένα κομμάτι από τη μηλιά και, αυθαίρετα, επειδή έτσι μας βολεύει, το λέμε 1.

Οπότε, το μήλο δεν είναι 1· είναι υποδιαίρεση της μηλιάς: κλάσμα της μηλιάς... έτσι;

Η μηλιά είναι 1; Χμμ... Είναι, ε;

Σκέψου, όμως, ότι η μηλιά βγαίνει από το χώμα, άρα είναι μέρος μιας ευρύτερης περιοχής εδάφους· δεν είναι πραγματικά 1 από μόνη της. Και αυτή η περιοχή εδάφους είναι μέρος άλλων περιοχών εδάφους... κι αν το πας έτσι, όλες οι εδαφικές εκτάσεις ενώνονται μεταξύ τους (ακόμα και τους ωκεανούς διασχίζουν – ο πυθμένας είναι έδαφος). Οπότε – όλα είναι 1!

Όλος ο πλανήτης Γη είναι 1.

Αλλά κι αυτός είναι μέρος του Γαλαξία· άρα...

Εντάξει, μη βάλετε τα κλάματα από τώρα. Είμαστε όλοι ένα – μαζί με τα ζώα, τα πουλιά, τα δέντρα, το διάστημα, τους εξωγήινους, τους ήλιους... Ησυχάστε. Όλα καλά.

Θέλω, όμως, κάπου να καταλήξω· δεν κάνω πλάκα (μόνο). Θέλω να δείξω ότι τα συστήματα που χρησιμοποιούμε για τους υπολογισμούς μας βασίζονται σε κάποιες παραδοχές και δεδομένα. Δέχεσαι ότι το μήλο είναι 1, και προχωράς από εκεί και υπολογίζεις. Κι αυτό είναι χρήσιμο, γιατί θες να ξέρεις πόσα μήλα έχεις μέσα σε κάθε καφάσι.

Και την ενέργεια κάπως έτσι την υπολογίζεις, και τη δύναμη των ανέμων, και όλα τα υπόλοιπα.

Ναι, είναι χρήσιμο. Τρομερά χρήσιμο, και έχει μεγάλη αξία.

Αλλά δεν εξηγεί την πραγματικότητα. Δεν είναι τα πάντα.

Και εκεί είναι το σφάλμα στο οποίο πέφτουν πολλοί. Νομίζουν ότι η επιστήμη μπορεί να εξηγήσει τα πάντα, οπότε βγαίνουν διάφορες αυθαίρετες (κατά τη γνώμη μου) θεωρίες, βασισμένες σε μερικά δεδομένα για να μοιάζουν αληθοφανείς, και απαιτούν οι πάντες να τις δεχτούν ως αληθινές επειδή «είναι επιστήμη».

Και θα σας πω κάποια πράγματα που εγώ, προσωπικά, αμφισβητώ τελείως.

Το φαινόμενο «είναι ψυχολογικό», κατά πρώτον. Ό,τι δεν μπορούν να εξηγήσουν πάνω στον άνθρωπο, στο σώμα του ή στο μυαλό του, το πάνε στο «είναι ψυχολογικό», αντί να παραδεχτούν πως απλώς έχουν χτυπήσει τοίχο, έχουν φτάσει στα όριά τους και δεν μπορούν να το εξηγήσουν. (Και δεν θ’αρχίσω καν να λέω για τα κακουργήματα της παραεπιστήμης που λέγεται ψυχιατρική· τα έχω γράψει και αλλού, όχι μόνο εδώ.)

Ένα άλλο που αμφισβητώ: το Big Bang. Γιατί; Επειδή δεν βγάζει κανένα νόημα. Και επειδή είναι και πολλοί σύγχρονοι φυσικοί που επίσης το αμφισβητούν.

Και ένα τελευταίο: ότι ο άνθρωπος προήλθε από τον πίθηκο επειδή βρέθηκαν κάτι απολιθώματα σε διάφορες περιοχές που δήθεν το εξηγούν. Δεν βγάζει κανένα νόημα απολύτως, ούτε έχει καμία λογική βάση. Αν μέσα στα εκατομμύρια χρόνια, ο πίθηκος εξελίχτηκε έτσι, γιατί να μην εξελιχτούν και άλλα ζώα παρομοίως; Γιατί να μην έχουμε πτηνά με ανθρώπινη ευφυία; Ή αιλουροειδή; Ή ερπετά; Σύμπτωση; Αν είναι δυνατόν... Κάτι με την ανθρώπινη ευφυία, μέχρι στιγμής, δεν έχει εντοπιστεί πουθενά στο σύμπαν. (Το δελφίνι μόνο λέγεται ότι πλησιάζει την ανθρώπινη ευφυία, αλλά, και πάλι, δεν είναι ακριβώς σαν τον άνθρωπο.) Δεν είναι αυτό λίγο παράξενο; Τι το ιδιαίτερο έχει ο άνθρωπος; Πώς προέκυψε τέτοιο φαινόμενο σαν αυτόν;

Και πώς προέκυψε τέτοιος πλανήτης, τόσο κατοικήσιμος όσο η Γη; Γιατί είναι ο μόνος πλανήτης εδώ γύρω που είναι κατοικήσιμος; Γιατί όλοι οι άλλοι είναι τόσο αφιλόξενοι; Κι αυτό σύμπτωση;

Εγώ – χωρίς να είμαι συνωμοσιολόγος, ούτε θρησκόληπτος, ούτε να παρακολουθώ θεωρίες για ΑΤΙΑ ή παρόμοια πράγματα (πολλές από τις οποίες είναι τελείως βλαμμένες, ομολογουμένως, ή εσκεμμένα τρομοκρατικές, θα έλεγα) – δεν μπορώ να πιστέψω ότι όλα αυτά είναι τυχαία. Αν μη τι άλλο, μου μοιάζουν στημένα με κάποιο τρόπο. Από ποιον ή τι, δεν μπορώ να το ξέρω. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες, βέβαια, αλλά κι αυτές αμφίβολο είναι πόσο αξιόπιστες ή σοβαρές είναι. (Πχ, μια θεωρία είναι ότι ο άνθρωπος είναι ένα βιολογικό ρομπότ, μια βιολογική τεχνητή νοημοσύνη, κατασκευασμένος από μια απείρως πιο εξελιγμένη φυλή όντων, τα οποία δεν μπορούμε να αντιληφτούμε πλήρως με τις αισθήσεις μας, όπως, ας πούμε, το μυρμήγκι δεν μπορεί να αντιληφτεί εμάς παρά μόνο μέσα από τις δράσεις μας. Αν του ρίξεις νερό, θα νομίσει ότι έγινε κατακλυσμός. Οπότε, η Γη είναι, ουσιαστικά, ένα playground πειραματισμών, και εμείς πειραματόζωα.)

Το θέμα, όμως, είναι το εξής: Η σύγχρονη επιστήμη είναι άψογη σαν χρηστικό εργαλείο μέσα στην καθημερινή μας ζωή. Δυστυχώς, δεν μπορεί να εξηγήσει την πραγματικότητα – όχι, τουλάχιστον, χωρίς να κάνει κάποιο λογικό άλμα που πολλοί θα μπορούσαν να το ονομάσουν και λογικό σφάλμα.