Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
5 / 10 / 2024

Παρακινημένος από το Eons of the Night, που διάβασα πρόσφατα, αποφάσισα να ξαναδιαβάσω τις ιστορίες με τον Kull. Τις είχα διαβάσει παλιότερα, σε μετάφραση· αλλά το να τις διαβάζεις στη γλώσσα τους προφανώς δεν είναι το ίδιο πράγμα. Επιπλέον, δεν τις θυμάμαι και τόσο καλά (ελάχιστα μόνο), γιατί τις είχα διαβάσει πολύ μικρός: στοίχημα αν ήμουν 15 χρονών τότε.

Και, διαβάζοντας τώρα για τον Kull, παρατηρώ, γι'ακόμα μια φορά, την εμμονή του RE Howard με τους βαρβάρους. Αυτή η εμμονή παρουσιάζεται και στο Eons of the Night, όπως, φυσικά, και στις ιστορίες με τον Conan (αν και εκεί, ίσως, όχι σε τέτοιο βαθμό). Στον Kull και στο Eons of the Night (ειδικά στις ιστορίες του που διαδραματίζονται σε αρχαϊκούς κόσμους) αυτή η εμμονή με τον βαρβαρισμό είναι πολύ έντονη.

Και αναρωτιέμαι δύο πράγματα.

Ένα: πώς ο Howard την απέκτησε. Ναι μεν ήταν από το Τέξας, αλλά ακόμα κι εκείνη την εποχή εκεί δεν ήταν και τόσο βάρβαροι!

Δύο: πού αλλού έχω συναντήσει κάτι τέτοιο. Σε ποιον άλλο συγγραφέα. Σε κανέναν, βασικά. Δε θυμάμαι να έχω συναντήσει κανέναν άλλο συγγραφέα με τέτοια εμμονή για τον βαρβαρισμό.

Ο βάρβαρος του Howard είναι ο ιδανικός βάρβαρος. Είναι καλύτερος από τον πολιτισμένο άνθρωπο από κάθε άποψη. Είναι πιο δυνατός και πιο γενναίος. Αλλά όχι μόνο αυτό: είναι και πιο ηθικός και πιο καλός. Καλός; Ναι, φυσικά. Όταν ο πολιτισμένος σκοτώνει αθώους για κάποιο ιδιοτελή σκοπό, ο βάρβαρος διαφωνεί και αντιδρά. Ο βάρβαρος είναι πιο αγνός και πιο αληθινός.

Στην περίπτωση του Kull, δε, δεν είναι μόνο αυτό: είναι και φιλόσοφος! Ο Kull είναι ένας βάρβαρος φιλόσοφος. Συνεχώς αμφισβητεί τα πάντα, και ψάχνεται με το ποιος είναι και τι είναι το σύμπαν και όλ’ αυτά. Σε εκπλήσσει... ειδικά για βάρβαρος. Αυτός δεν είναι βάρβαρος. Είναι βαρβαρόσοφος.

Αξιοσημείωτο, μάλιστα, ότι ο Howard φαίνεται να κάνει μια διάκριση ανάμεσα στον βάρβαρο (barbarian) και στον άγριο (savage). Το λέει στο Marchers of Valhalla (μια ιστορία του Eons of the Night), ότι άλλο βάρβαρος άλλο άγριος.

Ο βάρβαρος είναι παιδί της φύσης, είναι ο εαυτός του. Ο άγριος είναι κι αυτός, κατά μία έννοια, παρακμιακός όπως ο πολιτισμένος.

Ο Howard δεν αναφέρεται πουθενά στον «ευγενή άγριο» (noble savage). Αναρωτιέμαι αν καν ήξερε γι’αυτόν. Αλλά όλοι του οι βάρβαροι ήρωες είναι, κατά βάση, ευγενείς άγριοι. Ή, μάλλον, ευγενείς βάρβαροι.

Είναι συναρπαστικό να παρατηρείς τη μανία αυτού του συγγραφέα με το συγκεκριμένο concept.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]