Η οικονομία, όπως είναι φανερό σε όλους, είναι χάλια τα τελευταία χρόνια, και δεν φαίνεται να καλυτερεύει κιόλας. Γνωστά πράγματα πλέον, δεν μας εντυπωσιάζουν. Μερικοί, όμως, κατηγορούν το Διαδίκτυο γι’αυτή την κατάσταση. Ισχυρίζονται ότι το Διαδίκτυο φταίει για την κατάρρευση της οικονομίας, κι αν όχι τελείως, τότε σε μεγάλο βαθμό. “Στο Διαδίκτυο πάνε και τα βρίσκουν όλα δωρεάν, πάνε και τα κλέβουν”· “Τα πουλάνε στο Διαδίκτυο και η ‘κανονική’ οικονομία υποφέρει”· και τα λοιπά και τα λοιπά...
Αλλά, για σκέψου λίγο, μπορεί αυτό να αληθεύει; Ναι, εντάξει, ίσως το Διαδίκτυο να έχει χτυπήσει κάποιες αγορές, δεν αντιλέγω, όπως αυτήν της μουσικής – παλιά έβλεπες πολύ περισσότερα δισκοπωλείο απ’ό,τι σήμερα, πολύ περισσότερα, αλλά τώρα όλοι έχουν περισσότερη μουσική απ’ό,τι είχαν ποτέ, και μάντεψε πού πάνε και τη βρίσκουν.
Μπορεί, όμως, αυτή να θεωρηθεί η βασική αιτία για την κατάρρευση της οικονομίας; Δεν το νομίζω. Διότι εξαρχής η οικονομία, τουλάχιστον εδώ, στην Ελλάδα, δεν ήταν και τόσο καλή. Επομένως, όσοι ήταν μπλεγμένοι με την αγορά των καταστημάτων μετακόμισαν στο Διαδίκτυο, γιατί αλλιώς δεν τους συνέφερε. Το λέω από προσωπική πείρα. Προ δεκαετίας, είχα κυκλοφορήσει μερικά βιβλία με δικά μου έξοδα, δικές μου εκδόσεις. Είχα, επιπλέον, δώσει ένα σωρό λεφτά στη διαφήμιση (τα οποία ακόμα κλαίω) πιστεύοντας ότι έτσι θα γινόταν κάτι. Και εκείνο που μπορώ, με βεβαιότητα, να πω είναι ότι, από τότε, προ δεκαετίας, η αγορά του βιβλίου στην Ελλάδα δεν ήταν καλή για κάποιον καινούργιο που βγαίνει να πουλήσει. Έπρεπε ή να έχεις κάποιον υπουργό μπάρμπα, ή να έχεις ένα κάρο τσιράκια δημοσιογράφους σε τουλάχιστον μία εφημερίδα και πεντέξι περιοδικά, αν ήθελες να πουλήσεις κάτι αξιοσημείωτο. Και λέω “να πουλήσεις κάτι αξιοσημείωτο”· δεν μιλάω καν για να βγάλεις πραγματικά λεφτά, φυσικά. Τουτέστιν, αν δεν ήσουν πολύ καλά δικτυωμένος, αν δεν ήσουν “εμπλεκόμενος”, δεν είχες πιθανότητες να κάνεις τίποτα. Ναι, τόσο δίκαιο ήταν το σύστημα – και ακόμα είναι τόσο δίκαιο, αναμφίβολα: ή, πιθανώς, πιο “δίκαιο” λόγω οικονομικής υποβάθμισης.
Εκτός των άλλων, υπήρχε και η μηδενική υποστήριξη που υπάρχει συνήθως από τους δήθεν “επίσημους” φορείς στην Ελλάδα για αυτά τα πράγματα. Δεν λέω για ανθρώπους που πληρώνονται για να βάλουν ένα διαφημιστικό κουτάκι σ’ένα περιοδικό· μιλάω για τους υποτιθέμενους που ενδιαφέρονται “για το είδος”, “για τη λογοτεχνία”, και άλλες φανφάρες. Όχι υποστήριξη δεν μπορείς να δεις από εκεί, αλλά πιθανώς να δεις και τίποτα τρικλοποδιές, γιατί ή δεν γουστάρουν τη φάτσα σου για κάποιο δικό τους λόγο, ή νομίζουν ότι δεν ζήτησες την “άδειά” τους προτού κουνηθείς, ή επειδή φοβούνται ότι θα τους κλέψεις την (ανύπαρκτη βέβαια σε τούτη τη χώρα) δόξα ή τα (ακόμα πιο ανύπαρκτα σ’ετούτη τη χώρα) οικονομικά έσοδα.
Η κατάσταση είναι λιγάκι – ψέματα: πολύ – τραγική, από τότε ώς τώρα, δεν έχω καμιά αμφιβολία γι’αυτό. Η υποστήριξη που μπορεί να λάβεις είναι συνήθως από ανέλπιστες μεριές που δεν υπολόγιζες καν, όχι πάντως από υποτιθέμενα “ενδιαφερόμενους”. Και η αγορά – απ’το κακό στο χειρότερο. Αποτέλεσμα ίσως αυτής της “φιλικής” διάθεσης που έχουμε όλοι αναμεταξύ μας.
Επομένως, αναμενόμενα, λες Γιατί να μη δημοσιεύσω πράγματα στο Διαδίκτυο; Ειδικά, εμένα προσωπικά μού ταιριάζει απόλυτα. Ανέκαθεν ήθελα να γράφω λογοτεχνία καθημερινά· είναι το πιο γαμάτο πράγμα που έχω συναντήσει σ’αυτό τον κόσμο. Αν περίμενα να προσαρμοστώ στην ανύπαρκτη αγορά, δεν θα έγραφα ποτέ. (Και ίσως γι’αυτό και αρκετοί “φυσιολογικοί” άνθρωποι να τα έχουν παρατήσει. Ευτυχώς, δεν ήμουν ποτέ “φυσιολογικός”.) Το Διαδίκτυο σού δίνει τη δυνατότητα, τουλάχιστον, να δημοσιεύεις εκείνο που ούτως ή άλλως θα έκανες επειδή είναι το πάθος σου, κι άμα είσαι τυχερός μπορεί να λάβεις και καμιά δωρεά. Δεν είναι κακό. Δεν είναι καθόλου κακό. Ειδικά σε σύγκριση με την εναλλακτική λύση.
Και νομίζω ότι πολύς κόσμος το κάνει γι’αυτό το λόγο, είτε πουλάει μέσα από το Διαδίκτυο (μια λογική που εγώ δεν ενθαρρύνω εκτός αν ξέρεις ότι όντως θα βγάλεις αξιοσημείωτα λεφτά) είτε τα δίνει δωρεάν μέσα από το Διαδίκτυο (μια λογική που ενθαρρύνω ενθουσιωδώς). Τι απορούν, λοιπόν, κάποιοι; Αφού μας διώξατε από τον “πραγματικό” κόσμο με τις κακές νοοτροπίες και την κακή συμπεριφορά σας, γιατί παραξενεύεστε που ήρθαμε στον ηλεκτρονικό;
Θα ήταν πιο εύκολο να δημοσιεύω βιβλία αν δεν ήταν το Διαδίκτυο; Πραγματικά, ΔΕΝ το νομίζω.
Και πιστεύω ότι το ίδιο ισχύει γενικά σήμερα, οπότε ο κόσμος μετακομίζει στο Διαδίκτυο. Το οποίο έχει, βέβαια, και πολλές αρνητικές πλευρές, αλλά τώρα δεν θα ασχοληθώ μ’αυτές. Ίσως σε κάποιο άλλο post στο μέλλον, όταν έχω όρεξη.
Αλλά μην κατηγορείτε το Διαδίκτυο για το χάλι στον “πραγματικό” κόσμο. Ψάξτε πρώτα να βρείτε τα προβλήματα του “πραγματικού” κόσμου. Μην εθελοτυφλείτε μπροστά σε θλιβερές καταστάσεις και άθλιες νοοτροπίες.
