Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
7 / 2022

Το πρόβλημα είναι δικό μας

Πρόσφατα διάβαζα δύο άρθρα από το περιοδικό Ο Αναγνώστης τα οποία μιλάνε γιατί στο εξωτερικό δεν διαβάζουν τους Έλληνες λογοτέχνες. Το ένα είναι αυτό εδώ, του Νίκου Μάντη, που λέει ότι σίγουρα δεν μας διαβάζουν και προσπαθεί να εντοπίσει το γιατί. Το άλλο είναι αυτό, του Αλέξη Πανσέληνου, που αμφισβητεί ότι δεν μας διαβάζουν καθώς και άλλα πράγματα που αναφέρει το πρώτο άρθρο.

Και τα δύο εμένα μού φαίνονται ενδιαφέροντα άρθρα.

Και με τα δύο εν μέρει συμφωνώ εν μέρει διαφωνώ.

Πραγματικά, δεν μπορώ ν’αποφασίσω. Αλλά ένα πράγμα θεωρώ βέβαιο: τα πράγματα εδώ με τη λογοτεχνία πάνε χάλια.

Γιατί;

Έχουμε κακούς λογοτέχνες; Όχι, δεν νομίζω ότι είναι καθόλου αυτό.

Αλλά προτού πω μερικές δικές μου σκέψεις σχετικά με το γιατί της υπόθεσης, θα πω το εξής: Το βλέπουμε, όπως πάντα, τελείως ελληνοκεντρικά [...]

Επικές φανφάρες

Έβλεπα τα δύο τρέιλερ που έχουν κυκλοφορήσει για το The Rings of Power, τη νέα σειρά που θα παίξει το Amazon η οποία είναι πρόλογος του The Lord of the Rings – ή, μάλλον, όχι ακριβώς «πρόλογος»· απλά διαδραματίζεται στην παλιά εποχή της Μέσης Γης, του φανταστικού κόσμου του Τόλκιν.

Τα δύο τρέιλερ είναι αυτά:

Παρακολουθώντας τα, το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν: Επικές φανφάρες.

Ναι, ξέρω, βλασφημία για τα ιερά του Τόλκιν, όμως δε νομίζω πως θα είμαι ο μόνος που πια έχει βαρεθεί τα βαρύγδουπα «επικά» τρέιλερ που στις μέρες μας είναι... σχεδόν όλα τα τρέιλερ, βασικά: ακόμα και για ταινίες που δεν είναι επικής φαντασίας.

Και δεν λέω πως τα παλιά τρέιλερ ήταν καλύτερα. Κι αυτά είχαν τα δικά τους. Ορισμένα, δε, κυμαίνονταν στα όρια του αστείου.

Αλλά αυτές οι σημερινές επικές φανφάρες είναι το κάτι άλλο!

Πιάσε [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (137)

Καταπληκτικές δαιμονικές γοργόνες στους τοίχους της Αθήνας.

Κάντε κλικ επάνω στην κάθε εικόνα για να δείτε την επόμενη.

Συμβουλές του αέρα

Στη BookPress έχουν βάλει ένα άρθρο με τις οκτώ συμβουλές του Frank Herbert, δημιουργού του Dune.

Η τελευταία από αυτές είναι η εξής:

Ο στόχος του συγγραφέα είναι να πει μια καλή ιστορία:

«Η δουλειά ενός συγγραφέα είναι να καταβάλλει τις μέγιστες προσπάθειές του ώστε ο αναγνώστης να συνεχίσει να διαβάζει. Αυτό πρέπει να σκέφτεστε καθώς γράφετε. Μην σκέφτεστε τα χρήματα, μην σκέφτεστε την επιτυχία· επικεντρωθείτε στην ίδια την ιστορία - μην σπαταλάτε την ενέργειά σας σε οτιδήποτε άλλο. Αυτό μονάχα καθορίζει αν έχεις κάνει καλά τη δουλειά σου ως συγγραφέας. Αν δεν σκέφτεστε με αυτόν τον τρόπο, θα αποτύχετε».

Τρομερό, έτσι;

Πέρα από το ότι προσωπικά συμφωνώ σχεδόν απόλυτα, στις μέρες μας τουλάχιστον είναι κάτι που δεν ισχύει, κάτι που το «επίσημο» αφήγημα για το πώς πρέπει να είναι ο συγγραφέας [...]

Ουρλιαχτά δαιμόνων

Όσοι δεν έχετε δει το Cry of the Banshee πρέπει να το δείτε. Όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Απόψε, εν ανάγκη. Είναι θέμα ζωής και θανάτου· δεν με πιστεύετε;

Το είδα τις προάλλες και έπαθα την πλάκα μου. Και έχω καιρό να το πάθω αυτό από ταινία. Η συγκεκριμένη μπορεί να είναι λίγο παλιά αλλά είναι σκάλες ανώτερη από πολλές καινούργιες, και σε ατμόσφαιρα και σε σενάριο και σε σκηνοθεσία.

Το κλίμα είναι απόλυτα μεσαιωνικό. Κάτι που αμέσως καταλαβαίνεις από την αρχή κιόλας, από τους τίτλους, από τα σκιτσάκια που δείχνει εκεί.

Η ατμόσφαιρα είναι αυτό που έχουμε συνηθίσει για τον Μεσαίωνα, το πολύ σκληρό όμως: διαφθορά στους ευγενείς, ιεροεξεταστές που κυνηγάνε τον κόσμο με το παραμικρό, δοξασίες και δεισιδαιμονίες, σκοτεινά δάση, δαίμονες και μάγισσες, η «παλιά θρησκεία», και τα λοιπά. Αλλά εδώ η μαγεία είναι [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (136)

Μεθύστακες των τοίχων.

Πολύ βαρύ μέταλλο

Πριν από χρόνια είχα δει την κλασική ταινία Heavy Metal, και τώρα είπα να την ξαναδώ γιατί είχα σκοπό να δω και την επόμενη (που δεν την είχα ξαναδεί).

Η αρχική ταινία μού άρεσε όπως και τότε. Έχει κάτι το τελείως τρελό, τελείως σουρεαλιστικό, έτσι όπως συνδέει διάφορες ιστορίες που η σύνδεση μεταξύ τους είναι μικρή έως ελάχιστη πέρα από εκείνο το «κακό αντικείμενο» που όλοι θέλουν να αποκτήσουν αλλά ποτέ δεν εξηγείται τι ακριβώς είναι ή τι ακριβώς κάνει. Είναι, περισσότερο, μια δικαιολογία, ένα MacGuffin, για να δημιουργείται η πλοκή. Και οι ιστορίες που βλέπουμε να διαδραματίζονται είναι ένα πράγμα σαν slice of life (αν και όχι ακριβώς). Είναι σαν κάποιος να έχει κάνει ένα γιγάντιο κολάζ μέσα στον χώρο και στον χρόνο, αποτελούμενο από γεγονότα, από μικρές ιστορίες, όλες φαντασίας ή επιστημονικής φαντασίας, που κυμαίνονται [...]

Κόκκινη Άμμος

(Αυτό το post είναι συνέχεια από το προηγούμενο.)

Και ενώ περιδιάβαινα σε ατελείωτες παραλίες, τι θυμήθηκα; Το Vermilion Sands του Ballard, φυσικά. Το είχα διαβάσει το 2012 και δεν θυμόμουν πια πολλά για αυτό πέρα από τη γενική ιδέα: μια ατέρμονη παραλία με παράξενες τοποθεσίες, κάπου στον κόσμο μας, αλλά με μια πελώρια δόση σουρεαλισμού. Το βιβλίο αποτελείται από διηγήματα που το μόνο που τα συνδέει μεταξύ τους είναι ο κοινός φανταστικός κόσμος.

Από καιρό ήθελα να ξαναδιαβάσω το Vermilion Sands. Γιατί όχι τώρα;

Έχω αρχίσει να το ξαναδιαβάζω και νομίζω πως το εκτιμώ περισσότερο από τότε που το είχα διαβάσει για πρώτη φορά. Τα σκηνικά είναι μαγευτικά, οι ιδέες τρελές, οι πλοκές περίεργες. Τα πάντα πολύ όμορφα και σουρεαλιστικά – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν συμβαίνουν και φριχτά πράγματα μέσα στις ιστορίες. [...]

Επιστροφή στα μαξιλάρια

Τις προηγούμενες δύο εβδομάδες ήμουν σ’ένα νησί (δεν λέω ποιο για να μη θεωρηθεί ότι προσπαθώ να διαφημίσω ή να σχολιάσω) και, γυρίζοντας στην Αθήνα, παρατήρησα εκείνο που παρατηρούσα πάντα, από μικρός: είναι σαν από τα σκληρά να πέφτεις στα μαλακά.

Η ατμόσφαιρα του νησιού είναι άγρια (χωρίς αυτό να είναι κακό). Εδώ, στην Αττική, με το που έρχεσαι, νιώθεις λες και σ’έχουν περιβάλλει με μαλακά μαξιλάρια. (Ίσως γι’αυτό να είμαστε σαν μαστουρωμένοι;) Το κλίμα είναι μαλακό. Αλλά και τα δύο μού αρέσουν: και το μαλακό και το σκληρό. Έχουν μια τελείως διαφορετική αίσθηση.

Και όσοι πιστεύουν ότι η Αθήνα είναι «κόλαση», δεν συμφωνώ μαζί τους. Πάω στοίχημα ότι δεν βαδίζουν μακρινές αποστάσεις μέσα στην Αθήνα. Η Αθήνα είναι ο απόλυτος αστικός λαβύρινθος: ατελείωτος, πάντα υπάρχουν μέρη για να εξερευνήσεις. Πώς να [...]

 

Επίσης . . .

Φανταστική Λεξιπλασία


Κάτι περισσότερο από ένας σχολιασμός για το Imaginary Worlds του Lin Carter

Αυτές τις μέρες διάβαζα το Imaginary Worlds του Lin Carter, το οποίο είναι ένας σχολιασμός για τη φανταστική λογοτεχνία. Ο Lin Carter ήταν ένας αρκετά γνωστός συγγραφέας φαντασίας – καλτ συγγραφέα, θα τον έλεγα – και δεν θα πω τίποτ’ άλλο γι’αυτόν (μη θέλοντας να μιμηθώ τον ίδιο στις παρουσιάσεις του μέσα στο Imaginary Worlds)· για περισσότερα, μπορείτε να τον τσεκάρετε στη Wikipedia. Το 2022 είχα διαβάσει το πρώτο βιβλίο του από τη σειρά με τον Thongor, και ήταν τόσο χάλια που δεν διάβασα τίποτα παραπέρα σε αυτή τη σειρά. Το 2023, όμως, διάβασα μια άλλη σειρά που έχει γράψει, το Gondwane Epic, η οποία ήταν πολύ καλή, και έχει γίνει από τις αγαπημένες μου, και θέλω κάποτε να την ξαναδιαβάσω. (Ναι, ήταν τόσο καλή.)

Τώρα διάβαζα το Imaginary Worlds επειδή πήρα φόρα μετά από το Wizardry and Wild Romance: A Study of Epic Fantasy, του Moorcock, το οποίο διάβασα πρόσφατα (και σχολίασα). Δε θα πω κάτι περισσότερο για το Imaginary Worlds εδώ· απλώς θέλω να σχολιάσω μερικά πράγματα που γράφει ο Lin Carter σε αυτό το βιβλίο σχετικά με τη δημιουργία φανταστικών ονομάτων. Γιατί πιστεύω ότι έχει ενδιαφέρον.

Ορισμένα από αυτά που λέει τα βρίσκω σωστά· ορισμένα τα βρίσκω τελείως βλακείες. Εκείνο που δεν μου αρέσει είναι ότι μοιάζει να είναι λιγάκι απόλυτος στο τι είναι καλό και τι κακό, ενώ, στην πραγματικότητα, η τελική κρίση σε αυτά τα θέματα είναι το προσωπικό γούστο, και δεν είναι λογικό να λες ότι κάποιοι έχουν «μουσικό αφτί» ενώ κάποιοι άλλοι είναι «κουφοί».

Αλλά ας τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Αναφέρομαι στο Κεφάλαιο 10, A Local Habitation and a Name.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Μαρτίου (24/3)


Juliet Schreckinger [μαγικορεαλιστική τέχνη] & Fran de Anda [αλχημικοί πίνακες] & 20 «μαγικά» γλυπτά & Thoth [δωρεάν AI βοηθός] & Τεχνητή νοημοσύνη και ψυχή & The Wood Beyond the World [William Morris] & Antonio Rubino [τέχνη] & The Man Who Fell to Earth [ταινία] & Τεχνητό Βόρειο Σέλας [Karl Lemström] & Matej Kollár [φανταστικοσουρεαλιστική τέχνη] & The Battle Rages On [δωρεάν ανθολογία ηρωικής φαντασίας] & Robert McGinnis [τέχνη] & Fontaine’s Golden Wheel Fortune-teller, and Dream Book [δωρεάν] & Turn Off, Tune Out, Drop Dead [γιατί το ίντερνετ έχει γαμηθεί πλέον] & machumaYu [μαγική τέχνη] & Και ακόμα περισσότερα [καταφτάνουν στο LinX]

 

Περί Γραφής: Η Ψυχεδελική Εμπειρία στη Φανταστική Λογοτεχνία


Όταν οι χαρακτήρες βλέπουν «παραισθήσεις»

Στη φανταστική λογοτεχνία, οι χαρακτήρες συχνά έχουν ψυχεδελικές εμπειρίες οι οποίες μπορεί να σχετίζονται με κάτι το απλό, όπως ένα όνειρο, ή μπορεί να προέρχονται από κάτι που τρώει ο χαρακτήρας (όπως ένα είδος μανιταριού ή ένα φυτό) ή κάτι που εισπνέει (κάποιο παραισθησιογόνο αέριο). Οι ψυχεδελικές εμπειρίες, επίσης, μπορεί να προέρχονται και από πιο φανταστικά πράγματα, όπως από διάφορες μαγείες ή ξόρκια, ή από παράξενα όντα, δαίμονες, ή θεούς. Στη φανταστική λογοτεχνία δεν υπάρχουν όρια για το από πού μπορεί να προκληθεί μια ψυχεδελική εμπειρία. Είναι η φύση του είδους τέτοια.

Επιπλέον, στη φανταστική λογοτεχνία η ψυχεδελική εμπειρία μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από «απλές παραισθήσεις». Μπορεί να προσφέρει κάποια καθοδήγηση στους χαρακτήρες, ή μπορεί να τους δίνει ακόμα και πρόσβαση σε κρυφή γνώση ή μαγικές δυνάμεις. Μπορεί να είναι μια τελετή εισόδου σε κάποιο μυστήριο, ή μπορεί να είναι ο μόνος τρόπος για να επικοινωνήσεις με μια δύστροπη θεότητα.

Συχνά, όμως, οι ψυχεδελικές εμπειρίες γράφονται ακριβώς όπως οποιαδήποτε άλλη εμπειρία μπορεί να είχαν οι χαρακτήρες μας. Βάζουμε τη μια λέξη μετά την άλλη, χωρισμένες με στίξη εδώ κι εκεί, και προσπαθούμε να περιγράψουμε την ψυχεδελική εμπειρία που βιώνει ο χαρακτήρας. Και ναι μεν αυτό δεν είναι λάθος, φυσικά, αλλά από την άλλη συνήθως δεν σου δίνει την αίσθηση της ψυχεδελικής εμπειρίας. Είναι απλώς ακόμα μια περιγραφή. Το να γράψεις ότι ο τάδε ζαλιζόταν και έβλεπε τα πάντα να γυρίζουν ενώ παράξενες λάμψεις εμφανίζονταν στα μάτια όλων των ζώων δεν είναι το ίδιο με το να δημιουργήσεις μια ψυχεδελική κατάσταση μέσα από το κείμενο.

Αν η ψυχεδελική εμπειρία γράφεται όπως κάθε άλλη εμπειρία που έχουν οι χαρακτήρες της αφήγησής μας, τότε τι το ψυχεδελικό έχει;

[Συνέχισε να διαβάζεις]