Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
23 / 5 / 2020

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Η σειρά κινουμένων σχεδίων Masters of the Universe – επίσης γνωστή ως He-Man – ήταν μια σειρά φτιαγμένη από τη Mattel για να υποβοηθήσει στο να πουληθούν κουκλάκια που απεικόνιζαν πολεμιστές και τέρατα. Ήταν ένα καθαρά καπιταλιστικό κόλπο, μπορείς να πεις, για εμπορικούς λόγους.

Όμως πολλοί εξακολουθούν να θυμούνται αυτή τη σειρά, πράγμα το οποίο άνετα βλέπεις στο Διαδίκτυο από το πλήθος των εικόνων που κυκλοφορούν με τον Χι-Μαν, τους εχθρούς του, και τους φίλους του. Η σειρά δεν έχει ξεχαστεί. Αν μη τι άλλο, έχει πλέον αναβιβαστεί στο επίπεδο του καλτ.

Κι αυτό ίσως να μην είναι τυχαίο.

Ναι, ξέρω, έχει πολλά άσχημα, ορισμένα από τα οποία είναι: ότι κανένας ποτέ δεν σκοτώνεται παρότι γίνονται δεκάδες μάχες· ότι δίνεται συνήθως η εύκολη λύση της γροθιάς ενός υπερανθρώπου· ότι οι πλοκές είναι απλοϊκές, έως και ανόητες μερικές φορές· ότι, στο τέλος κάθε επεισοδίου, έχει εκείνα τα αστεία ηθικά διδάγματα.

Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η σειρά υποτίθεται πως είναι παιδική. Σε παιδικές σειρές δεν έχουμε θανάτους και οι πλοκές δεν μπορεί να είναι και τόσο σπουδαίες. Επίσης, έχουμε ηθικά διδάγματα – δυστυχώς (“παιδιά, γι’αυτό δεν πρέπει ποτέ να εμπιστεύεστε τους αγνώστους!” “παιδιά, πάντα να δίνετε μια δεύτερη ευκαιρία στους άλλους”· “ποτέ να μη λέτε ψέματα, γιατί μπορεί να μπλέξετε άσχημα!” κτλ κτλ).

Το γεγονός ότι μπορούν και μεγαλύτεροι να παρακολουθήσουν τη σειρά και να την απολαύσουν είναι, όμως, αξιοσημείωτο. Πάω στοίχημα, μάλιστα, πως πλέον κυρίως μεγαλύτεροι είναι που βλέπουν αυτή τη σειρά.

Οι πλοκές είναι όντως απλοϊκές, αλλά μέσα σε 20 λεπτά που είναι το κάθε επεισόδιο, τι πλοκές να περιμένεις; Ειδικά από τη στιγμή που πρέπει να είναι αυτοτελείς… Είναι πολύ δύσκολο να έχεις καλύτερες πλοκές μέσα σε τόσο λίγο χρόνο. Εξαίρεση ίσως να αποτελεί η σειρά Thundarr the Barbarian που, για τον λίγο χρόνο (20’ πάλι), οι ιστορίες είναι αξιοσημείωτα καλές.

Κατά τα άλλα, το Masters of the Universe περιλαμβάνει διάφορα παράξενα σκηνικά και ευφάνταστες ιδέες που νομίζω πως μπορεί περισσότερο να εκτιμήσει ένας μεγαλύτερος παρά ένα παιδί. Συνδυάζει πάρα πολλά στοιχεία με τρόπο που σήμερα δεν συμβαίνει παρά μόνο σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις. Συνδυάζει μύθους, μαγεία, παραδοξότητες, παράξενη τεχνολογία, άλλες διαστάσεις, άλλους πλανήτες, ασυνήθιστα σκάφη και τεχνουργήματα, εφιαλτικά όντα – πραγματικά, ό,τι μπορείς να φανταστείς. Καθόλου άσχημα για μια παιδική (;) σειρά.

Επίσης, έχει κανείς προσέξει τους αρχετυπικούς συμβολισμούς στο Masters of the Universe; Ο Πρίγκιπας Άνταμ είναι ο Απλός Άνθρωπος που, μέσω ενός μαγικού στοιχείου (του ξίφους του και της Δύναμης του Γκρέισκαλ), μεταμορφώνεται στον Υπερβατικό Άνθρωπο, στον Χι-Μαν. Και ο Χι-Μαν δεν είναι απλά ένας τυχαίος ζούπερμαν· μοιάζει πολύ περισσότερο με τον αρχετυπικό ιππότη. Κατά πρώτον, είναι το σπαθί, που θυμίζει φυσικά το Εξκάλιμπερ και παρόμοια μαγικά σπαθιά. Κατά δεύτερον, παρατήρησε το σύμβολο στο στήθος του Χι-Μαν. Είναι ένας σταυρός. Ο κλασικός σταυρός των ιπποτών. Κανονικά, ένα τέτοιο σύμβολο δεν θα έπρεπε να έχει καμια θέση σ’έναν άλλο πλανήτη, μακριά από τη Γη. Όμως ο Χι-Μαν το έχει επάνω του. Είναι καθαρά συμβολικό.

Ο Χι-Μαν δείχνει τον απλό άνθρωπο που, μέσω υπερβατικής βοήθειας (όπως η πίστη, η μαγεία, ή οτιδήποτε άλλο), μεταμορφώνεται στον υπερβατικό άνθρωπο. Ακόμα ένα κλασικό concept, που υπάρχει παντού στον μυστικισμό και στις ιπποτικές παραδώσεις.

Επίσης, ο Σκέλετορ δεν είναι ένας οποιοσδήποτε κακός. Είναι ο Θάνατος, ουσιαστικά. Κοίτα τον πώς είναι. Μια κουκούλα κι ένα κρανίο μέσα. Μόνο το δρεπάνι τού λείπει. Αντί γι’αυτό, έχει το ραβδί του.

Ο Σκέλετορ – ο Θάνατος – είναι ο αιώνιος αντίπαλος του ιππότη. Θυμάσαι την 7η Σφραγίδα; Ο ιππότης πολεμά τον θάνατο, ξανά και ξανά. Ο Θάνατος δεν μπορεί να ηττηθεί· σαν τον Σκέλετορ παρουσιάζεται συνεχώς ως το αντίπαλο δέος.

Ο Ιππότης πάντα αντιμετωπίζει τον Θάνατο, και πρέπει να τον υπερνικά.

Ο Σκέλετορ κρατά ένα ραβδί που στην κορυφή του έχει το κρανίο ενός κριαριού – κλασικό σατανικό σύμβολο του Κακού.

Και πολλοί από τους υπόλοιπους χαρακτήρες της σειράς μοιάζουν επίσης με αρχετυπικές φιγούρες. Αλλά όχι τόσο όσο ο Χι-Μαν και ο Σκέλετορ.

Τελευταία (το 2000) είχαν βγάλει ακόμα μια σειρά με τον Χι-Μαν, πιο σύγχρονη από την παλιά. Αλλά δεν ήταν καλή. Δεν έχει την ίδια χάρη με την παλιά, γιατί επιχειρεί να πάρει τον εαυτό της πιο σοβαρά, ενώ η παλιά σειρά δεν παίρνει τον εαυτό της σοβαρά. Το ξέρεις ότι είναι ένα παραμύθι· δεν περιμένεις τίποτα πιο “ψαγμένο”. Τέτοιου είδος θεματολογίες απλά χαλάνε όταν προσπαθείς να τις κάνεις πιο ψαγμένες, διότι είναι, στη βάση τους, παραμύθια. Δεν μπορούν να σταθούν αλλιώς. Ωστόσο, από αυτό το παραμύθι λαμβάνεις κάτι πολύ ευφάνταστο και ψυχαγωγικό. Παρότι απλοϊκό, δεν είναι χαζό. Κι αυτό δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί.

Πάρε για παράδειγμα άλλες σειρές κινουμένων σχεδίων, πιο παλιές και πιο σύγχρονες, και θα καταλάβεις τι εννοώ.

 

 

Επίσης . . .

Επιλογές Ιανουαρίου (27/1)


Visual Melt / κόλπο για να διαβάζετε 900 λέξεις το λεπτό \ Paco Pomet [τέχνη] | πώς να εντοπίζεις κρυφές κάμερες / τεχνητή νοημοσύνη και ανθρώπινη δημιουργικότητα \ οι κάτοικοι της Ωκεανίας έφτιαχναν τρομερές πανοπλίες και όπλα χωρίς μέταλλο | Η θετική σκέψη ενισχύει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων ~ (!τσίουν!) ~ Lord Dunsany και φανταστική λογοτεχνία / ξένες ασπρόμαυρες ταινίες με ελληνικούς υπότιτλους \ πίνακας του Ned Dameron [1985] για το Mirrors of Tuzun Thune [Kull – R.E. Howard] | Eugene Von Bruenchenhein [τέχνη] / ρετρό συλλογές επιστημονικής φαντασίας | Το remake του Deathstalker / Suffer [ταινία] | πώς φαντάζονταν στα τέλη του 1800 το μέλλον [δλδ, το 1950!] ~ && LinX εν όψει στον ορίζοντα: τα βλέπεις από τη σκόνη.

 

Περί Γραφής: Οι Κακοί της Αφήγησης


Αν και υπάρχουν ιστορίες χωρίς κανέναν αντίπαλο (όπως κοινωνικού ή φιλοσοφικού περιεχομένου) ή με τελείως απρόσωπο αντίπαλο (για παράδειγμα, το φυσικό τοπίο), συνήθως οι περιπετειώδεις αφηγήσεις έχουν κάποιον «κακό». Και στη φανταστική λογοτεχνία, συγκεκριμένα, ο κακός αυτός μπορεί να πάρει ακόμα και ακραίες μορφές.

Για παράδειγμα, ο Σάουρον από τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών είναι μια ακραία περίπτωση κακού. Το μόνο που ξέρουμε γι’αυτόν είναι ότι θέλει να κυριεύσει τα πάντα... και να κάνει τι; Να τα μετατρέψει σε μια ερημιά όλο πέτρα και στάχτη, όπως είναι η Μόρντορ; Δεν είναι ποτέ ξεκάθαρο τι ακριβώς θέλει ο Σάουρον. Απλώς ξέρουμε ότι είναι «ο Κακός», ή ίσως η ίδια η δύναμη του Κακού. Και τέλος. Είναι ένας αντίπαλος όπως αυτούς που μπορεί να συναντήσεις στα παραμύθια, γιατί, κατά βάση, ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών είναι ένα παραμύθι για μεγάλους.

Αυτό μπορεί να γίνει μόνο στη φανταστική λογοτεχνία.

Αντίστοιχοι (περίπου) κακοί σε μη-φανταστική λογοτεχνία μπορούμε να πούμε ότι είναι κάποιοι τρελοί επιστήμονες σαν αυτούς στις ιστορίες με τον Τζέιμς Μποντ, ή ο Φου Μαντσού. Τέτοιοι κακοί έχουν κάποια πιο ξεκάθαρα κίνητρα, αλλά δεν είναι και τίποτα το ιδιαίτερο συνήθως. Θέλουν απλά να καταστρέψουν μια ολόκληρη χώρα με πυρηνικά όπλα, ή κάτι παρόμοιο.

Όλοι αυτοί είναι αρκετά στερεοτυπικοί κακοί. Υπάρχουν εκεί απλώς για να δημιουργηθεί η πλοκή, να έχει κάτι να αντιμετωπίσει ο ήρωας, ή οι ήρωες, της ιστορίας.

Δεν μπορούμε να τους κατακρίνουμε. Έχουν τη χρησιμότητά τους. Έχουν ακόμα και την πλάκα τους, για να το πούμε πιο απλά. Ορισμένες φορές, για να γράψεις μια περιπετειώδη ιστορία, δεν θέλεις τίποτα περισσότερο από έναν «τρελό» που προσπαθεί να καταστρέψει τα πάντα.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιανουαρίου (14/1)


μοτοσικλέτα ηλιακής ενέργειας, & μανιτάρια που τρέφονται με ραδιενέργεια· ορίστε & το Snappy Driver Installer, & δυο ταινίες Ε.Φ. & 10 ταινίες α λα David Lynch· ενώ ξεβράζονται βικτοριανά υποδήματα σε ουαλικές ακτές, & κι εμφανίζονται τα παράξενα κολάζ του Wilfried Sätty· ποιες οι επιρροές του ’70 στις ταινίες φαντασίας; – να & ο Blade του Jeffrey Lord! & The Mystery Of The XV (1911), & δωρέαν Metal Hurlant· ενώ κάτω από τη γη, Land Under England (Joseph O'Neill)! & The Sorcerer's Apprentice (Hanns Heinz Ewers) (κι άλλο δωρεάν κατέβασμα) ...& ακόμα περισσότερα στο LinX—