22 / 9 / 2021
(Μια επανάληψη από εδώ.)
Αρκετές φορές βλέπω βιβλία να βαφτίζονται ως “φανταστική λογοτεχνία” (ή “λογοτεχνία του φανταστικού”, ή “λογοτεχνία φαντασίας”) χωρίς πραγματικά να είναι. Μη με παρεξηγείτε: δεν έχω κανέναν πολύ περιορισμένο ορισμό για το τι είναι φανταστική λογοτεχνία. Για την ακρίβεια, ο ορισμός μου για τη φανταστική λογοτεχνία είναι, αντιθέτως, πολύ ανοιχτός. Δεν την περιορίζω σε βιβλία με ξωτικά, ορκ, και νάνους. Δεν την περιορίζω σε βιβλία με δράκους ή με μικρούς μάγους. Δεν την περιορίζω καν σε βιβλία όπου πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχει μαγεία όπως ορίζεται συνήθως η μαγεία στη φανταστική λογοτεχνία. Ούτε σε βιβλία που πρέπει να διαδραματίζονται σε αρχαϊκούς κόσμους. Ακόμα κι ένα βιβλίο που διαδραματίζεται σε μια άλλη πραγματικότητα, σε έναν άλλο κόσμο, διαφορετικό από τον δικό μας αλλά με τους δικούς του φυσικούς νόμους και συγχρόνως αυτοκίνητα και πολυκατοικίες, όπου δεν υπάρχει μαγεία (μάγοι που κάνουν ξόρκια, τελετές, ή κάτι παρόμοιο), πάλι “φανταστική λογοτεχνία” θα το έλεγα.
Αλλά κάποιοι φαίνεται να δίνουν αυτό τον ορισμό σε πράγματα που δεν μου μοιάζουν ούτε για φαντασίας ούτε καν για λογοτεχνία πολλές φορές. Αρκετά από αυτά είναι, για παράδειγμα, καθαρά συνωμοσιολογικά βιβλία, ή φιλοσοφικά βιβλία με μια κλίση προς το μυστικιστικό, ή απλά βιβλία λιγάκι πιο ευφάνταστα από τα συνηθισμένα. Δεν είναι φανταστική λογοτεχνία.
Για να είναι κάτι φανταστική λογοτεχνία πρέπει, κατά πρώτον, να είναι γραμμένο λογοτεχνικά – μορφή μυθιστορήματος, διηγήματος, κάτι τέτοιο, με πλοκή και χαρακτήρες. Και πρέπει να είναι φαντασίας υπό την έννοια όχι του “ε, είναι λιγάκι φαντασμένο”, ή του “είναι μυστικιστικό” ή “είναι φιλοσοφικό”, αλλά υπό την έννοια ότι διαμορφώνει μια εναλλακτική πραγματικότητα μέσα από το περιεχόμενό του διαφορετική από τη συμβατική.
Και γιατί μ’ενδιαφέρει, θα μου πεις, πώς ονομάζει ο καθένας το βιβλίο του. Ο μόνος λόγος που μ’ενδιαφέρει είναι επειδή δημιουργείται μια σύγχυση στο μυαλό πολλών ανθρώπων σχετικά με το τι είναι, τελικά, η φανταστική λογοτεχνία. Βλέπουν, μετά, ένα βιβλίο που λέει, πχ, για τις τελετές της Εκάτης στην Αρχαία Ελλάδα και νομίζουν ότι είναι φανταστική λογοτεχνία, ενώ καμία σχέση με φανταστική λογοτεχνία δεν έχει.
Δεν λέω ότι αυτά τα βιβλία δεν είναι καλά – μπορεί κάποια να είναι και πολύ καλά, μάλιστα – αλλά κατηγοριοποιούνται λάθος. Κακό και για αυτά και για τα βιβλία που είναι όντως φανταστική λογοτεχνία.
15 / 9 / 2021
Σε αρκετούς φανταστικούς λογοτεχνικούς κόσμους – σε πολλούς, ίσως – δίνονται πολύ συγκεκριμένες εξηγήσεις για το πώς δημιουργήθηκε το σύμπαν, ποιοι είναι οι θεοί, και τα λοιπά. Ακόμα και πράγματα όπως «από πού προέρχεται η μαγεία» εξηγούνται με τρόπο απλό και συγκεκριμένο – έως και ορθολογιστικό, ίσως.
Αλλά αυτό είναι βαρετό, και ακόμα και ανέμπνευστο, θα έλεγα. Επιπλέον, μοιάζει στημένο. Σκέψου μόνο πώς είναι οι πραγματικοί μύθοι και τι αληθινά ξέρουμε για το πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος.
Απάντηση στο πρώτο: οι μύθοι είναι πολύ, πολύ μπλεγμένοι· συχνά, δε, αντικρουόμενοι αναμεταξύ τους.
Απάντηση στο δεύτερο: τίποτα δεν ξέρουμε, ό,τι κι αν θέλει να μας λέει το δόγμα της επιστήμης.
Αυτό είναι, νομίζω, κάτι που πρέπει να αντανακλάται και στη φανταστική λογοτεχνία, όχι μόνο για λόγους αληθοφάνειας, αλλά και επειδή έχει περισσότερο ενδιαφέρον. Τα πράγματα αυτά όσο πιο συγκεχυμένα είναι, τόσο πιο συναρπαστικά και μυστηριακά είναι. Ακόμα και αντικρουόμενα στοιχεία μπορεί να παρουσιάζονται μέσα στην αφήγηση σχετικά με τέτοια πράγματα. Η λογική ότι αφού ισχύει αυτό δεν μπορεί να ισχύει το αντίθετό του είναι μια καθαρά υλιστική, μηχανιστική λογική που όχι μόνο δεν είναι απόλυτα ρεαλιστική, κατά τη γνώμη μου, αλλά δεν ταιριάζει και τόσο σε φανταστικές ιστορίες, ειδικά όσες θέλουν να περιλαμβάνουν ένα στοιχείο μαγικού ρεαλισμού.
Σε ορισμένα θέματα – όπως η δημιουργία του κόσμου, οι θεοί, και παρεμφερή – πρέπει πάντα να υφίσταται ένα Μεγάλο Μυστήριο, κάτι που οι λογοτεχνικοί χαρακτήρες μπορεί διαρκώς να εξερευνούν, να ανακαλύπτουν πράγματα γι’αυτό, αλλά ποτέ να μην έχουν τη δυνατότητα να δουν το Όλο. Έτσι, το Μυστήριο παραμένει για πάντα Μυστήριο, για πάντα θαυμαστό, όσο κι αν το εξερευνήσεις, όσα κι αν μαθαίνεις γι’αυτό. Μάλιστα, όσα πιο πολλά μαθαίνεις γι’αυτό, πιθανώς τόσο πιο μυστηριώδες να γίνεται.
*
Και τώρα, θα με ρωτήσετε πώς τα σκέφτηκα όλ’ αυτά... Ε, μόλις τελείωσα το The Oblivion Hand, για το οποίο είχα κάνει κάποια σχόλια τις προάλλες, και το οποίο ακολουθεί αυτή τη λογική του Μεγάλου Μυστήριου άψογα ώς εδώ. (Πάω να διαβάσω τη συνέχειά του, χωρίς διακοπή.) Επίσης, γράφω και κάτι δικό μου αυτό τον καιρό το οποίο επίσης μ’έχει βάλει να σκέφτομαι προς αυτή την κατεύθυνση.
11 / 9 / 2021
...Εναντίον του εμβολιαστικού απαρτχάιντ που συμβαίνει αυτές τις φριχτές ημέρες και που προβλέπεται να επιδεινωθεί. Εξάλλου, τι δεν επιδεινώθηκε; Μόνο η «πανδημία».



Επειδή... ξέρετε... «μόνο οι ακροδεξιοί» διαμαρτύρονται.
Ας γελάσω με τους γελοίους που πιστεύουν, ή διασπείρουν, τέτοιες ανοησίες.
Οι πάντες διαμαρτύρονται γι’αυτή τη σιχαμερή χούντα που έχει επιβληθεί με το πρόσχημα της υγειονομικής «προστασίας». Ακόμα και η χελώνα μου, γαμώτο! Πρέπει να είσαι παράφρων για να συμφωνείς με αυτούς τους διεστραμμένους ιατροφασίστες.