Είχα γράψει παλιότερα ότι δεν μου άρεσε το Blade Runner που έφτιαξε ο Villeneuve, δεν μου άρεσε καθόλου· έτσι, ανησυχούσα ότι και το Dune θα ήταν το ίδιο πράγμα. Ήμουν αρκετά προκατειλημμένος, οφείλω να παραδεχτώ.

Και, έχοντας δει το τρέιλερ, δεν είχα σχηματίσει και πολύ καλή εντύπωση για την ταινία. Κυρίως εξαιτίας του νεαρού πρωταγωνιστή. Δε μου φαινόταν ότι ο Chalamet ταιριάζει στον ρόλο του Πολ Ατρείδη, αλλά περισσότερο ίσως να ταίριαζε να παίξει σε καμιά ταινία Χάλι Πλόπερ. Δεν είμαι από εκείνους που πιστεύουν σε στερεότυπα alpha male και τέτοιες μπαρούφες, αλλά στο Dune οι ευγενείς ζουν σε μια κοινωνία πολεμιστών, εκπαιδεύονται από μικροί στη μάχη σώμα με σώμα· πώς είναι δυνατόν αυτός ο τύπος να είναι τόσο λεπτοκαμωμένος; Διαβάζοντας το Dune του Herbert δεν φανταζόμουν έτσι τον Πολ, σε καμία περίπτωση. Ούτε «φουσκωτό» τον φανταζόμουν, φυσικά, αλλά ούτε κι έτσι. Περισσότερο, κάτι σαν τους αρχαίους Έλληνες πολεμιστές τον φανταζόμουν: λεπτό αλλά μυώδη. Σε τελική ανάλυση, έτσι είναι οι κανονικοί πολεμιστές.

Και μετά, βλέπω στο τρέιλερ αυτό τον τύπο να υποδύεται τον Πολ ενώ είναι το πετσί και το κόκαλο. Ε, εντάξει, λέω, μαλακία θα είναι η ταινία...

Παραδόξως ίσως, δεν ήταν.

Το ακόμα πιο παράξενο είναι πως, καθώς παρακολουθείς την ταινία, ο Chalamet αρχίζει να σου φαίνεται ολοένα και περισσότερο ότι ταιριάζει στον ρόλο του, έστω κι αν έχεις ξεκινήσει να τη βλέπεις (σαν εμένα) προκατειλημμένος εναντίον του. Παίζει πολύ καλά.

Εξακολουθώ να πιστεύω ότι κάποιος άλλος ίσως να έπρεπε να είχε τον ρόλο του Πολ Ατρείδη, όμως τελικά κι αυτός μού άρεσε.

Η ταινία ήταν εξωφρενικά καλή. Δεν περίμενα να ήταν τόσο καλή. Ήταν μεγάλη ταινία, αλλά δεν καταλάβαινες πώς πέρασε η ώρα. Με είχε απορροφήσει. Και πάλι δεν είναι ολόκληρο το βιβλίο του Dune· είναι το μισό. Θα δούμε και συνέχεια, προφανώς. Μπορώ να πω ότι χαλάστηκα όταν τελείωσε εκεί, στη μέση. Γαμώτο! ήθελα κι άλλο.

Είναι πολύ πιστή στο βιβλίο του Herbert· δεν έχει σαχλαμάρες. Δεν έχει καμία σχέση μ’εκείνη την ανουσιότητα που ήταν το τελευταίο Blade Runner, αν και παρατηρείς κι εδώ κάποια από τα φετίχ του Villeneuve. Ο άνθρωπος πρέπει να έχει μανία με τα αγαλματίδια, ή είναι η ιδέα μου; Τίποτα από αυτά, όμως, δεν είναι ενοχλητικό ή αρνητικό. Όλα ταιριάζουν. Όλα κάνουν την ταινία καλύτερη.

Οι ερμηνείες είναι καταπληκτικές. Οι διάλογοι είναι ρεαλιστικοί. Η ατμόσφαιρα είναι... ατμοσφαιρική. Τα πάντα φαίνονται σαν να είναι αληθινά παρότι καταφανώς εξώκοσμα. Ακόμα κι ο Βαρόνος Χαρκόνεν, που στην ταινία του David Lynch ήταν άθλιος, εδώ είναι τρομερός. Οι Χαρκόνεν είναι ζώα, είναι κτήνη. Καταπληκτικά τούς απεικονίζει ο Villeneuve.

Τα ορνιθόπτερα είναι απίστευτα ρεαλιστικά φτιαγμένα, και ποτέ δεν τα είχα φανταστεί τόσο όμορφα. Τώρα θέλω να αγοράσω ένα!

Ακόμα κι όταν βλέπεις τον Chalamet να μονομαχεί, έχοντας αυτή τη λεπτοκαμωμένη διάπλαση, για κάποιο λόγο δεν σου φαίνεται περίεργο που βάζει κάτω τους αντιπάλους του.

Η πλοκή της ταινίας δεν είναι βιαστική, ούτε του εντυπωσιασμού, ούτε όλο μάχες και ανόητες φιγούρες. Τα ειδικά εφέ απλώς προσθέτουν στην ατμόσφαιρα και στην πλοκή· δεν προσπαθούν να τις αντικαταστήσουν με ανούσια γραφικά.

Δεν μπορώ να σκεφτώ τίποτα το αρνητικό για την ταινία, αυτή τη στιγμή. Το μόνο που με παραξένεψε λίγο είναι ότι ο Dr Kynes του βιβλίου είναι, στην ταινία, γυναίκα. Ωστόσο, δεν μπορώ να πω ότι αλλάζει κάτι ιδιαίτερο με αυτό· έτσι κι αλλιώς, ο ρόλος του, ακόμα και στο βιβλίο, είναι περιορισμένος.

Παρότι ήξερα συνεχώς τι θα γίνει παρακάτω, ούτε λεπτό δεν βαρέθηκα. Και τώρα, απλά περιμένω τη συνέχεια.

Shai-Hulud is my master.

(Για γράψουμε αυτή τη σύντομη κριτική, ζώα δεν έπαθαν κακό, άνθρωποι δεν εμβολιάστηκαν με πειραματικά δηλητήρια, ούτε τα λαμόγια της κορονοκρατίας πληρώθηκαν.)

 

Οι σαύρες κοιτάζουν...

Μυστηριακές Οντότητες

 

Σπάνια διαβάζω μανιωδώς το ένα βιβλίο μιας σειράς μετά το άλλο. Η ιστορία πρέπει να με έχει πραγματικά συνεπάρει.

Μου είχε λείψει αυτή η αίσθηση.

Όπως έχω ξαναγράψει, διαβάζω την τριλογία Voidal του Adrian Cole αυτές τις μέρες, και πηγαίνω από το ένα βιβλίο της στο άλλο χωρίς σταματημό. Τώρα είμαι στο τρίτο, The Sword Of Shadows, και εξακολουθώ να αισθάνομαι άφωνος. Να βαρεθώ; Εξωφρενική η σκέψη και μόνο!

Η δημιουργικότητα του συγγραφέα ποτέ δεν στερεύει, γαμώτο! Σου πετάει το ένα παράξενο, ψυχεδελικό, σουρεαλιστικό σκηνικό μετά το άλλο. Συνεχώς εμπλουτίζει τον κόσμο του με διάφορους μυστήριους χαρακτήρες και, καθώς η ιστορία προχωρά, οι τύχες τους διασταυρώνονται ολοένα και περισσότερο. Πάντα με πρωταγωνιστή τον Voidal, αλλά έτσι που δεν μοιάζει διαρκώς αυτός να είναι ο βασικός χαρακτήρας.

Τι εννοώ;

Είναι μια θεωρία που είχα διαβάσει παλιά για τη λογοτεχνία (για οποιαδήποτε αφήγηση), ότι άλλος μπορεί να είναι ο πρωταγωνιστής, άλλος ο ήρωας ή ο βασικός χαρακτήρας. Ο πρωταγωνιστής είναι εκείνος γύρω από τον οποίο τα πάντα περιστρέφονται, είτε ο συγγραφέας επικεντρώνεται επάνω σ’αυτόν είτε όχι, είτε είναι ο ήρωας της ιστορίας είτε όχι. Και για παράδειγμα έφερναν το Star Wars, θεωρώντας τον Νταρθ Βέιντερ ως πρωταγωνιστή αλλά τον Λουκ Σκαϊγουόκερ ως ήρωα.

Ο Voidal σίγουρα δεν μοιάζει με τον Νατρθ Βέιντερ. Είναι πολύ πιο γαμάτος.

Αυτά τα βιβλία είναι τόσο καλά όσο κάποια από τα βιβλία με τον Kane του Karl Edward Wagner, χωρίς όμως να μοιάζουν και τόσο.

Η ιστορία ακολουθεί μια καθαρά «μαγική» λογική που το ένα γεγονός γεννιέται μέσα από το άλλο και αποτελεί σουρεαλιστική συνέπεια του άλλου.

Αναρωτιέμαι πώς θα τελειώσει. Αλλά ένα είναι το σίγουρο: Όπως κι αν τελειώσει, θα μου λείψει μετά που δεν θα έχω άλλο να διαβάσω.

(Ευτυχώς, ο Adrian Cole έχει γράψει κι άλλα βιβλία. Λες να είναι το ίδιο καλά;)

 

Ακόμα ένας δαίμονας των τοίχων.

Μυστηριακές Οντότητες

 

Στην Ελλάδα – και ίσως και σε άλλες χώρες, αλλά γι’αυτές δεν μπορώ να είμαι σίγουρος – νομίζω πως υπάρχει μια σχετική προκατάληψη εναντίον του ηλεκτρονικού βιβλίου, ή ίσως και μια άγνοια τού τι ακριβώς είναι αυτό. Πολύς κόσμος φαίνεται να νομίζει ότι δεν είναι «κανονικό» βιβλίο, ή ότι – για κάποιο μυστηριώδη λόγο – είναι λιγότερο σοβαρό από το «κανονικό» βιβλίο. Ορισμένοι λένε πως δεν μπορούν να διαβάζουν στην οθόνη, αλλά μετά κάθονται με τις ώρες και διαβάζουν μηνυματάκια στο Facebook...

Στην αγορά είναι δύσκολο να βρεις ηλεκτρονικούς αναγνώστες – συσκευές για την ανάγνωση ηλεκτρονικού βιβλίου (πχ, μορφές mobi, epub, pdf) – ενώ αντιθέτως δεν είναι και τόσο δύσκολο να βρεις συσκευές που παίζουν μουσική από αρχεία mp3... Παλιότερα, στην αρχή των ηλεκτρονικών βιβλίων, είχαν κυκλοφορήσει κάποιες τέτοιες συσκευές – μάλιστα, ήταν και μία ελληνική (της TurboX, αν δεν κάνω λάθος) – αλλά πολύ γρήγορα αποσύρθηκαν. Δήθεν ότι δεν είχαν ζήτηση. Λες και όλα τ’άλλα πράγματα που φέρνουν τα καταστήματα έχουν ζήτηση 100% κάθε μέρα...

Σήμερα, όπου κι αν ζητήσεις ebook reader, δεν νομίζω ότι πουθενά θα βρεις ετοιμοπαράδοτο. Πρέπει να κάνεις παραγγελία. Μόνο σε κάτι ελάχιστες «τρύπες» που φέρνουν «σπάνια» πράγματα μπορεί να βρεις κανέναν για να τον αγοράσεις κατευθείαν.

Αντιθέτως, αγοράζεις smartphone ακόμα και στους πάγκους της λαϊκής, που λέει ο λόγος...

Αλλά όχι ebook reader.

Εν μέρει πιστεύω ότι φταίνε οι εκδότες – και οι μεγάλοι και ίσως και οι μικρότεροι – που έχουν προσπαθήσει να εξαφανίσουν το ηλεκτρονικό βιβλίο γιατί πιστεύουν ότι τους κλέβει μέρος από τα κέρδη τους. Γι’αυτό κιόλας βλέπεις γενικά τα έντυπα βιβλία να υποστηρίζονται ενώ τα ηλεκτρονικά σχεδόν ποτέ.

Ωστόσο, για τον αναγνώστη, το ηλεκτρονικό βιβλίο έχει, αντικειμενικά, πάρα πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με το έντυπο.

Κατά πρώτον, για όσους ενοχλούνται από τις φωτεινές οθόνες, σας λέω πως οι σωστοί ebook readers δεν έχουν οθόνες με φως· λειτουργούν με ηλεκτρονικό μελάνι, που στο μάτι μπορείς να πεις ότι είναι ακόμα πιο ήπιο από τα γράμματα επάνω στην έντυπη σελίδα.

Εγώ, εδώ και χρόνια – καμιά δεκαετία τουλάχιστον – διαβάζω κυρίως ηλεκτρονικό βιβλίο. Το 90% της ανάγνωσής μου είναι ebooks. Δεν το κάνω εκ πεποιθήσεως. Πραγματικά με βολεύουν περισσότερο. Και θα αναφέρω μερικά από τα πλεονεκτήματά τους.

• Η συσκευή ανάγνωσης είναι πολύ πιο ελαφριά και δεν κουράζει το χέρι.
• Δεν χρειάζεται να κρατάς ανοιχτές τις σελίδες.
• Μπορείς να έχεις όσα βιβλία θέλεις μέσα σε μία και μόνο συσκευή.
• Δεν υπάρχει περίπτωση το ηλεκτρονικό βιβλίο να σκιστεί ή να βρομίσει. Και μπορείς να κάνεις όσα αντίγραφά του θέλεις.
• Μπορείς και να το εκτυπώσεις αν επιμένεις, με πολύ μικρό κόστος.
• Με τα ηλεκτρονικά βιβλία, αν ψάξεις στο Διαδίκτυο, μπορείς να βρεις ακριβώς εκείνο που θέλεις να διαβάσεις· δεν είσαι περιορισμένος από τα ράφια κανενός βιβλιοπωλείου, ούτε χρειάζεται να παραγγέλνεις κάτι και να περιμένεις να έρθει.
• Τα ηλεκτρονικά βιβλία δεν πιάνουν χώρο μες στο σπίτι (και ήδη οι βιβλιοθήκες μου είναι γεμάτες. Αν όλα αυτά τα χρόνια διάβαζα έντυπα βιβλία οι βιβλιοθήκες μου δεν θα τα χωρούσαν. Γιατί, ναι, συνεχίζω να αγοράζω και έντυπα, ειδικά από παλαιοβιβλιοπωλεία.)
• Αν σ'ενδιαφέρει αυτό, το ηλεκτρονικό βιβλίο είναι και πιο φιλικό προς το περιβάλλον.
• Τα ηλεκτρονικά βιβλία δεν περιορίζονται από τον φυσικό χώρο. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται κανείς, για παράδειγμα, να υποχρεωθεί να γράψει ένα μικρότερο βιβλίο, ή να πετσοκόψει ένα μεγαλύτερο βιβλίο, προκειμένου να βγουν λιγότερες οι σελίδες επειδή είναι θέμα κόστους. Κάτι που πολύ συχνά συνέβαινε, και συμβαίνει, στα έντυπα βιβλία. Το ηλεκτρονικό βιβλίο μπορεί να είναι 5.000 σελίδες, που λέει ο λόγος, και δεν αλλάζει τίποτα. Ο συγγραφέας γραφεί πραγματικά αυτό που θέλει να γράψει, κι εσύ το διαβάζεις. (Όσο για τις θεωρίες «βαριέμαι να διαβάσω μεγάλα βιβλία», δεν τις δέχομαι. Το μέγεθος δεν παίζει ρόλο. Το μόνο που παίζει ρόλο είναι πόσο σού αρέσει το βιβλίο. Έχω διαβάσει πολύ γρήγορα βιβλία που είναι μεγάλα, και πολύ αργά βιβλία που είναι μικρά. Μαντέψτε γιατί.)
• Τα ηλεκτρονικά βιβλία έχουν πολύ μικρότερο κόστος παραγωγής. Ο καθένας που έχει μεράκι και κάποια τεχνογνωσία μπορεί να φτιάξει ένα ηλεκτρονικό βιβλίο και να το δημοσιεύσει. Τι χρειάζεται; Ένας Η/Υ και μια σύνδεση στο Διαδίκτυο. Ούτε τυπογραφεία με υπέρογκα κόστη ή να τρέχεις αποδώ κι αποκεί για να κάνεις διακίνηση. Αυτός κιόλας ίσως να είναι ο λόγος που ορισμένοι εκδότες αντιπαθούν τα ηλεκτρονικά βιβλία: επειδή τους καθιστούν λιγότερο απαραίτητους για τους συγγραφείς. Επομένως, προσπαθούν πλαστά να δείξουν ότι είναι απαραίτητοι δυσφημώντας τα ηλεκτρονικά βιβλία. Αν ξέρεις τι κάνεις, μπορείς πολύ εύκολα να φτιάξεις το ίδιο ηλεκτρονικό βιβλίο που θα σου έφτιαχνε κι ένας εκδότης.
• Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, θα έλεγα πως στον αναγνώστη φτάνει ένα κείμενο που έχει υποστεί λιγότερη λογοκρισία, αν μη τι άλλο.

Δεν έχω παρατηρήσει τα ηλεκτρονικά βιβλία να υστερούν σε ποιότητα γραφής, σε σχέση με τα έντυπα. Θα ήταν τρελό να υποθέσουμε κάτι τέτοιο, άλλωστε. Αυτό εξαρτάται καθαρά από την ικανότητα του συγγραφέα.

Δεν είμαι εναντίον των έντυπων βιβλίων.

Και το ξαναλέω: Δεν είμαι εναντίον των έντυπων βιβλίων.

Μου αρέσουν και αυτά. Αλλά δεν μπορώ να καταλάβω την προκατάληψη εναντίον των ηλεκτρονικών βιβλίων, δεδομένου, μάλιστα, πως είναι το 90% των βιβλίων που διαβάζω.

Θα αναφέρω και μερικά πλεονεκτήματα των έντυπων:

• Δεν χρειάζονται ενέργεια – ούτε μπαταρίες ούτε τίποτα.
• Δεν υπάρχει κίνδυνος να τα πάρεις ακόμα και σε μέρη όπου θα μπορούσαν να βραχούν ή να τσακιστούν. (Πχ, κι εγώ στην παραλία προτιμώ το έντυπο βιβλίο.)
• Έχουν μια κάποια φετιχιστή αξία ως φυσικά αντικείμενα.
• Χρησιμεύουν ακόμα και ως διακόσμηση δωματίου! (Έλα τώρα που δεν το ξέρετε ότι πολλοί αγοράζουν βιβλία απλά και μόνο για να στολίζουν τη βιβλιοθήκη τους χωρίς ποτέ να τα διαβάζουν.)
• Ορισμένα από αυτά μυρίζουν ωραία. Είναι θέμα πρέζας.

*

Αγοράστε έναν καλό ebook reader· δεν είναι και τόσο ακριβοί. Πολύ φτηνότεροι από το smarthphone σου. Αλήθεια.

Αρχίστε να διαβάζετε ηλεκτρονικά βιβλία.

Ψάξτε παντού στο Διαδίκτυο γι’αυτά.

Μην ασχολείστε με websites που σου λένε ότι μπορείς να διαβάσεις τα βιβλία τους μόνο μέσα από τα ίδια τα websites αυτά. Τα ηλεκτρονικά βιβλία πρέπει να μπορείς να τα διαβάζεις οπουδήποτε, από όποια συσκευή θέλεις.

Μην ακούτε δυσφημιστικές μαλακίες για τα ηλεκτρονικά βιβλία. Δεν ισχύουν.

Και για τους συγγραφείς: Μην πληρώνετε λεφτά για να σας εκδίδουν τα βιβλία σας, είτε έντυπα είτε ηλεκτρονικά – έχω δει να σε βάζουν να πληρώνεις ακόμα και για το ISBN, που είναι τελείως δωρεάν κανονικά! Αυτό είναι εκμετάλλευση. Αν ο εκδότης θέλει το βιβλίο σου, πρέπει να είναι πρόθυμος να πάρει κάποιο ρίσκο γι’αυτό. Αν δεν είναι πρόθυμος, αν δεν μπορεί να είναι πρόθυμος λόγω των συνθηκών της αγοράς (και το καταλαβαίνω πολύ καλά αυτό), τότε αναρωτηθείτε τι δεν πάει καθόλου καλά σε τούτη τη χώρα.