Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
6 / 3 / 2022

(Έχω καιρό να βάλω παλιά ελληνικά εξώφυλλα. Τον τελευταίο καιρό τα Σκιώδη Παραλειπόμενα έχουν καταλήξει να έχουν 80% θεματολογία Covid. Αυτό είναι κακό, κατά τη γνώμη μου· αλλά, επίσης, απαραίτητο. Γιατί ορισμένα πράγματα πρέπει να λέγονται, και το να σιωπάς σε κάποιες περιπτώσεις είναι έγκλημα. Όμως ποτέ δεν είναι αργά για παλιά ελληνικά εξώφυλλα!)

Αυτό είναι το πρώτο βιβλίο του Κόρουμ (Corum) που μετέφρασε ο Αίολος. Δεν είναι και τόσο παλιό, αλλά αρκετά παλιό – προ εικοσαετίας. Προσωπικά δεν το έχω διαβάσει· είχα διαβάσει ήδη το πρωτότυπο, και ο Corum είναι από τους πιο αγαπημένους μου ήρωες του Moorcock, αν και κυρίως η πρώτη τριλογία του μου άρεσε· η δεύτερη, όχι και τόσο.

Αυτό είναι ένα από τα λίγα ελληνικά εξώφυλλα, ειδικά σε βιβλία φαντασίας, που κάποιος Έλληνας τα έχει ζωγραφίσει. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο Βασίλης Ζήκος, όπως βλέπω να γράφει στην ταυτότητα του βιβλίου μαζί με τα άλλα copyright. Δεν είναι άσχημη η εικόνα. Ίσως θα μπορούσες να πεις ότι φέρνει λιγάκι προς το παιδικό, αλλά δεν είναι κακή.

Και αυτό είναι κάτι που σπάνια συμβαίνει στα ελληνικά εξώφυλλα, και όχι μόνο στων βιβλίων φαντασίας αλλά σε όλων των βιβλίων. Σκεφτείτε τι βάζουν συνήθως για εξώφυλλο: α) κάποιον κλασικό πίνακα που δεν έχει πια copyright· β) κάποια εικόνα που έχει γίνει από καλλιτέχνη του εξωτερικού και την αγόρασαν μαζί με τα πνευματικά δικαιώματα για τη μετάφραση του βιβλίου· γ) κάποια ανάμειξη από φωτογραφίες και εικόνες που τρέχα-γύρευε να βρεις το copyright – δεν υπάρχει. Πολλές φορές, δε, το εξώφυλλο μοιάζει τελείως άσχετο με το βιβλίο! Βλ. Οι Κήποι του Φεγγαριού, για παράδειγμα.

Κανείς δεν φαίνεται πρόθυμος να πληρώσει Έλληνες καλλιτέχνες για να κάνουν ένα σοβαρό εξώφυλλο. Σπανίως συμβαίνει, και κάποιες φορές, μάλιστα, δεν είναι και τόσο καλό. Ειδικά στα βιβλία φαντασίας συμβαίνει ακόμα πιο σπάνια.

Θα μου πεις, τα εξώφυλλα που φτιάχνουν στο εξωτερικό για τα βιβλία φαντασίας είναι όλα καλά; Δεν έχουμε δει πολλές γελοιότητες; Φυσικά και έχουμε δει· αλλά δεν είναι εκεί το θέμα.

Και το οπισθόφυλλο, τώρα, του Ιππότη των Σπαθιών...

Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]