Και δύο ακόμα πίνακες του Φαρμακόπουλου – οι τελευταίοι.

Προσέξτε πόσο άγριος είναι αυτός με τίτλο Αγώνας για Επιβίωση. Μοιάζει με τέρατα που παλεύουν: κάτι από μυθολογία Κθούλου σχεδόν.

Ο άλλος πίνακας έχει τίτλο Επισκέπτης του Διαστήματος, αλλά δεν βγήκε στο σκανάρισμα της εικόνας από δική μου βιασύνη.

Όπως είχα υποσχεθεί, συνεχίζω με δύο ακόμα πίνακες του Φαρμακόπουλου.

Συγνώμη για τον συνδετήρα που φαίνεται επάνω στη μία εικόνα· ήταν πιασμένος στη σελίδα, και μετά, όταν το παρατήρησα, βαρέθηκα να ξανασκανάρω.

Προσέξτε πόσο σουρεαλιστικός είναι ο πίνακας Επίθεση από το Διάστημα! Σου μοιάζει εσένα αυτό με επίθεση από το Διάστημα; Προσπάθησε να φανταστείς γιατί θα μπορούσε να ονομάζεται έτσι: από πού φαίνεται η «επίθεση» και από πού το «Διάστημα». Τρομερά πράγματα.

Κατάφερα επιτέλους να δω το Matrix Resurrections, πράγμα που ήθελα πολύ να κάνω γιατί είχα ακούσει διάφορα γι’αυτή την ταινία και, μάλιστα, ορισμένα πολύ αντικρουόμενα. Δεν είχα διαβάσει πιο αναλυτικές κριτικές, ούτε την πλοκή της ταινίας, γιατί δεν ήθελα spoilers προτού την παρακολουθήσω για πρώτη φορά.

Όπως αποδείχτηκε, η ταινία ήταν, κατά τη γνώμη μου, καλή. Μου άρεσε πολύ περισσότερο από τη δεύτερη ταινία του Matrix, η οποία ήταν χάλια, και δεν μπορώ να τη συγκρίνω με την πρώτη και την τρίτη ταινία, διότι είναι τελείως άλλο πράγμα.

Μια αρκετά αρνητική κριτική που άκουγα εδώ και καιρό για το Matrix Resurrections είναι πως ο Νίο φαίνεται τελικά ότι είναι κάποιος ψυχοπαθής που έβλεπε παραισθήσεις και η όλη θεματολογία του Matrix αποδομείται. Περίμενα αυτό να αληθεύει: ότι ο Νίο ήταν θύμα μυστικών υπηρεσιών, ή κάτι τέτοιο, που τον έκαναν να έχει παραισθήσεις για μια «εικονική πραγματικότητα».

Δεν είναι, όμως, έτσι τα πράγματα. Ο Νίο έχει όντως παραισθήσεις στο Matrix Resurrections, και όντως νομίζει ότι όλα ήταν στο μυαλό του, αλλά επειδή οι άρχοντες του Matrix τον έχουν κάνει να το νομίσει αυτό. Χρησιμοποιώντας τεχνικές πλύσης εγκεφάλου τον έχουν εξαπατήσει και παγιδέψει μέσα σε μια εικονική πραγματικότητα όπου πιστεύει ότι είναι ο κατασκευαστής ενός ηλεκτρονικού παιχνιδιού το οποίο ονομάζεται Matrix, και έχει παραισθήσεις επειδή δεν μπορεί να ξεχωρίσει την «πραγματικότητα» από το παιχνίδι.

Η θεματολογία του Matrix δεν καταρρίπτεται. Αν μη τι άλλο, ενισχύεται. Το Matrix εξακολουθεί να υπάρχει: ο Νίο λίγο πριν από τα μισά της ταινίας «αφυπνίζεται» και αρχίζει να θυμάται. Τα πράγματα, όμως, έχουν αλλάξει. Ο αληθινός κόσμος έχει αλλάξει· οι άνθρωποι έχουν συμμάχους ακόμα και μηχανές που πολεμάνε άλλες μηχανές. Το όλο σκηνικό είναι στα όρια να θυμίζει Star Wars. Οι μηχανικές οντότητες είναι τόσο γαμάτα φτιαγμένες που θα ήθελα μία για κατοικίδιο!

Η αισθητική της ταινίας είναι λίγο διαφορετική από τις προηγούμενες. Ακόμα και οι δυνάμεις του Νίο μέσα στο Matrix είναι λίγο διαφορετικές. Τώρα μού φαινόταν περισσότερο σαν κάποιου είδους μάγος ικανός να αλλοιώνει την ψευδή πραγματικότητα παρά σαν αυτό το πράγμα που ήταν στις προηγούμενες ταινίες. Για να είμαι ειλικρινής, εδώ μού άρεσε περισσότερο.

Υπάρχει, επίσης, μια πολύ έντονη αισθητική cyberpunk σε όλη την ταινία. Αλλά μιλάμε για πολύ έντονη αισθητική. Η Bugs και το πλήρωμά της, καθώς και οι άλλοι επαναστάτες που εμφανίζονται αργότερα, είναι σαν φιγούρες βγαλμένες από κλασικές εικόνες cyberpunk. Οι τύποι είναι, αναμφίβολα, cyberPUNKS. Και φαίνονται.

Το Matrix Resurrections σίγουρα αλλάζει το Matrix – άλλωστε, υποτίθεται ότι έχουν περάσει αρκετά χρόνια από το τέλος της τρίτης ταινίας – όμως δεν το αποδομεί ούτε το καταστρέφει. Πολύ ευχάριστα θα την ξανάβλεπα αυτή την ταινία.

Α ναι, και ένα τραγελαφικό που παρατήρησα. Σ’ένα σημείο, ο Νίο και οι σύντροφοί του αντιμετωπίζουν «πράκτορες» μέσα σ’ένα τρένο (swarm, τους λένε τώρα – κάτι σαν ορδή από ζόμπι), και αρκετοί από αυτούς τους πράκτορες φοράνε μάσκες Covid. Ναι, τις γνωστές, γελοίες υφασμάτινες μάσκες. Έλεος... Μέχρι και μέσα στο Matrix γλίστρησε η μόλυνση της «πανδημίας». Αναρωτιέμαι τι θα νομίζει κανείς για τις μάσκες στο τρένο αν δει αυτή την ταινία μετά από χρόνια, που ο Covid θα έχει ξεχαστεί πια. (Ή, μήπως, σκοπεύουν να μας φοράνε μάσκες μέχρι να σβήσει το Matrix, για να μην τις ξεχάσουμε;)

Σ’ένα παλαιοβιβλιοπωλείο βρήκα ένα βιβλίο με πίνακες ενός Έλληνα ζωγράφου που μέχρι στιγμής δεν γνώριζα. Ονομάζεται Δημήτρης Φαρμακόπουλος. Το βιβλίο λέγεται Μηνύματα από το Διάστημα / Ουράνια Φαινόμενα / Φως Ειρήνης. Ναι, αρκετά μεγάλος τίτλος.

Στην αρχή, έχει κάποιους σουρεαλιστικούς πίνακες με διάφορες θεματολογίες, αλλά από εκεί και πέρα είναι όλα επιστημονική φαντασία. Είναι τόσο περίεργα, όμως, που μπορεί και να μην το καταλάβεις ότι είναι τέτοια! Βλέποντας τους τίτλους ορισμένων πινάκων, καταλαβαίνεις ότι δεν θα καταλάβαινες με τίποτα τι απεικονίζουν αν κάποιος δεν σου το έλεγε. Άλλοι πάλι είναι πιο κατανοητοί.

Όλοι είναι σαν να βγήκαν από ψυχότροπο οραματισμό. Καταπληκτικοί.

Παραθέτω τρεις, και τις επόμενες ημέρες θα βάλω και μερικούς ακόμα που έχω σκανάρει. (Αν νομίζετε ότι οι εικόνες φαίνονται λίγο θολές, δεν είναι τυχαίο: φταίει το ότι τις έχω σκανάρει από γυαλιστερές σελίδες και τη γυαλάδα δεν μπορείς να τη σβήσεις τελείως.)

Δώστε βάση στον τίτλο του κάθε πίνακα.

(Έχω καιρό να βάλω παλιά ελληνικά εξώφυλλα. Τον τελευταίο καιρό τα Σκιώδη Παραλειπόμενα έχουν καταλήξει να έχουν 80% θεματολογία Covid. Αυτό είναι κακό, κατά τη γνώμη μου· αλλά, επίσης, απαραίτητο. Γιατί ορισμένα πράγματα πρέπει να λέγονται, και το να σιωπάς σε κάποιες περιπτώσεις είναι έγκλημα. Όμως ποτέ δεν είναι αργά για παλιά ελληνικά εξώφυλλα!)

Αυτό είναι το πρώτο βιβλίο του Κόρουμ (Corum) που μετέφρασε ο Αίολος. Δεν είναι και τόσο παλιό, αλλά αρκετά παλιό – προ εικοσαετίας. Προσωπικά δεν το έχω διαβάσει· είχα διαβάσει ήδη το πρωτότυπο, και ο Corum είναι από τους πιο αγαπημένους μου ήρωες του Moorcock, αν και κυρίως η πρώτη τριλογία του μου άρεσε· η δεύτερη, όχι και τόσο.

Αυτό είναι ένα από τα λίγα ελληνικά εξώφυλλα, ειδικά σε βιβλία φαντασίας, που κάποιος Έλληνας τα έχει ζωγραφίσει. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο Βασίλης Ζήκος, όπως βλέπω να γράφει στην ταυτότητα του βιβλίου μαζί με τα άλλα copyright. Δεν είναι άσχημη η εικόνα. Ίσως θα μπορούσες να πεις ότι φέρνει λιγάκι προς το παιδικό, αλλά δεν είναι κακή.

Και αυτό είναι κάτι που σπάνια συμβαίνει στα ελληνικά εξώφυλλα, και όχι μόνο στων βιβλίων φαντασίας αλλά σε όλων των βιβλίων. Σκεφτείτε τι βάζουν συνήθως για εξώφυλλο: α) κάποιον κλασικό πίνακα που δεν έχει πια copyright· β) κάποια εικόνα που έχει γίνει από καλλιτέχνη του εξωτερικού και την αγόρασαν μαζί με τα πνευματικά δικαιώματα για τη μετάφραση του βιβλίου· γ) κάποια ανάμειξη από φωτογραφίες και εικόνες που τρέχα-γύρευε να βρεις το copyright – δεν υπάρχει. Πολλές φορές, δε, το εξώφυλλο μοιάζει τελείως άσχετο με το βιβλίο! Βλ. Οι Κήποι του Φεγγαριού, για παράδειγμα.

Κανείς δεν φαίνεται πρόθυμος να πληρώσει Έλληνες καλλιτέχνες για να κάνουν ένα σοβαρό εξώφυλλο. Σπανίως συμβαίνει, και κάποιες φορές, μάλιστα, δεν είναι και τόσο καλό. Ειδικά στα βιβλία φαντασίας συμβαίνει ακόμα πιο σπάνια.

Θα μου πεις, τα εξώφυλλα που φτιάχνουν στο εξωτερικό για τα βιβλία φαντασίας είναι όλα καλά; Δεν έχουμε δει πολλές γελοιότητες; Φυσικά και έχουμε δει· αλλά δεν είναι εκεί το θέμα.

Και το οπισθόφυλλο, τώρα, του Ιππότη των Σπαθιών...

Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα