18 / 2 / 2019
(Αυτό το post είναι επανάληψη από το παλιό blog, αλλά ακόμα γράφω αυτή τη σειρά, οπότε δεν είναι και τόσο παλιό.)
Στον Δυτικό Κόσμο τα φίδια θεωρούνται γενικά σύμβολο του κακού. Το μόνο που μπορεί να υποθέσει κανείς είναι ότι αυτό ξεκίνησε από τη Χριστιανική μυθολογία – ότι ο Σατανάς πήρε μορφή φιδιού για να εξαπατήσει τους πρωτόπλαστους και τα λοιπά. Επομένως, τα φίδια έκτοτε πρέπει υποχρεωτικά να είναι όλα “του διαβόλου, παιδί μου”· και βλέπουμε στα παραμύθια και πολλούς ιππότες να σφάζουν καημένους δράκους (= γιγάντια φίδια = κάτι το ΠΟΛΥ κακό).
Αλλά αυτό είναι, φυσικά, μια σαχλαμάρα. Τα ερπετά δεν έχουν τίποτα το κακό· είναι κάποια ζώα απλώς. “Του Θεού”, θα μπορούσες να πεις, άνετα. Ναι, μπορεί να σε τσιμπήσει φίδι και να πεθάνεις από το δηλητήριο. Αλλά και τι μ’αυτό; Τι άλλο τρόπο έχει να αμυνθεί; Και ένα λιοντάρι μπορεί να σε φάει ζωντανό. Και ένας ελέφαντας μπορεί να σε πατήσει κατά λάθος (ή μη) και να σε ισοπεδώσει, αλλά δεν άκουσα ποτέ κανέναν να αποκαλεί τον ελέφαντα σύμβολο του κακού. Κι ένας σκύλος μπορεί να σε δαγκώσει και να κολλήσεις λύσσα· όμως ούτε ο σκύλος είναι “κακός”. Τι τους έφταιξε το φίδι, βρε αδελφέ;
Αν ο Σατανάς είχε μεταμορφωθεί σε γάτα για να εξαπατήσει τους πρωτόπλαστους, θα κυνηγούσαν να ξεπαστρέψουν όλες τις γάτες; Αν είχε μεταμορφωθεί σε σκύλο; Ή κοτσύφι;
Και, σαν να μην έφταναν όλα αυτά τα ταμπού, έχουμε και επακόλουθα από τη φανταστική λογοτεχνία. Στον R.E. Howard, οι φιδάνθρωποι (που παρουσιάζονται και σε ιστορίες του Κόναν και του Καλ, και ίσως και αλλού) είναι πολύ διαβολικά όντα. Το ίδιο ισχύει και για πιο σύγχρονες ιστορίες με φιδανθρώπους, ακόμα και από το διάστημα (βλ. τη σειρά V, πχ.)
Φίδια και φιδάνθρωποι, όπου κι αν εμφανίζονται, ίσον κάτι κακό. Ούτε συζήτηση. Λες και είναι τελείως φυσικό αυτό.
Στην Ανατολή, εν τω μεταξύ, που δεν είναι τόσο παραπληγικοί όσο είμαστε εδώ στη Δύση, τα ερπετά θεωρούνται γενικά σύμβολο της σοφίας και της υπομονής. Ο δράκος είναι το ύστατο σύμβολο της σοφίας. Η χελώνα (που είναι ερπετό, αν δεν το ξέρεις) είναι ιερή. Σαύρες και φίδια δεν έχουν τίποτα το κακό.
Μόνο οι τρελοδυτικοί τα βλέπουν ως κάτι το κακό. Κι αυτό από την άνοδο του Χριστιανισμού και μετά. Στις παλιότερες θρησκείες, τα φίδια ήταν, αν όχι αδιάφορα, ιερά όντα. Πχ, πολλές ιέρειες έβαζαν δυο φίδια να τυλίγονται γύρω από τους πήχεις τους κατά τη διάρκεια ιεροτελεστιών.
Προσωπικά, μου αρέσουν όλα τα ερπετά. Είναι σκληρά και λεία. Δεν έχουν τρίχες και δεν βρωμάνε. Δεν κάνουν φασαρία. Έχουν μεγάλη υπομονή. Ζουν πολλά χρόνια. Είναι πλάσματα του Ζεν, δίχως αμφιβολία.
Τελευταία, λοιπόν, σκέφτηκα: Τι ανοησίες είναι αυτές; Γιατί οι φιδάνθρωποι να είναι “φυλή του κακού”; Τι λογική έχει κάτι τέτοιο; Καμία λογική, βασικά. Γι’αυτό και στα βιβλία μου δεν έχω “φυλές του κακού”. Σε τελική ανάλυση, αν υπάρχει μία φυλή του κακού αυτή είναι ο άνθρωπος. Σοβαρά. Σκέψου τι κάνει ο άνθρωπος. Σκοτώνονται αναμεταξύ τους· ο ένας κακολογεί και συκοφαντεί τον άλλο· ο ένας ζηλεύει τον άλλο· ο ένας εκβιάζει και εκφοβίζει τον άλλο· ο ένας κλέβει από τον άλλο· όλοι εκμεταλλεύονται τη Φύση ασύστολα· όλοι σκοτώνουν τα ζώα τα οποία οι ίδιοι μεγαλώνουν ή μη, και χωρίς τύψεις… Χρειάζεται να προσθέσω κι άλλα για τη φυλή του κακού;
Ας το παραβλέψουμε. Δεν υπάρχουν φυλές του κακού ή του καλού. Απλώς πλάσματα που προσπαθούν να επιβιώσουν.
Δεν αμφιβάλλω ότι οι ιστορίες του κύριου Howard είναι γαμάτες και πολύ ατμοσφαιρικές. Κι εμένα μ’αρέσουν. Αλλά ας κάνουμε μια αλλαγή. Οι φιδάνθρωποι δεν χρειάζεται να είναι διαβολικοί.
Τώρα, λοιπόν, γράφω μια σειρά όπου οι φιδάνθρωποι δεν είναι φυλή του κακού. Ούτε και φυλή του καλού είναι, φυσικά· αλλά έτσι κι αλλιώς φυλή του καλού δεν υπάρχει. Οι φιδάνθρωποι είναι απλά κάποια όντα μες στον κόσμο, θεωρούμενα ιερά από ορισμένους. Και, εκτός απ’αυτούς, η σειρά έχει και αρκετή θεματολογία από ερπετά, τα οποία επίσης δεν παρουσιάζονται ως κάτι το διαβολικό.
Βρίσκω αυτή την προοπτική αρκετά αναζωογονητική επάνω σε μια κουρασμένη θεματολογία.
Alternate link: https://fantastikosorizontas.gr/skiodi-paralipomena/_erpeto_toso_pareksigimeno
15 / 2 / 2019
Όπως είχα υποσχεθεί – το δεύτερο εξώφυλλο του Άμπερ. Απ’ό,τι ξέρω, δεν μεταφράστηκαν τα επόμενα βιβλία στα ελληνικά.
Και, για να είμαι ειλικρινής, ο τίτλος αυτού του βιβλίου δεν μου αρέσει και τόσο. Όχι πως είναι λάθος. “Τα Όπλα του Άβαλον” μπορεί να αποτελέσει μετάφραση του “The Guns of Avalon”. Αλλά δεν είναι, νομίζω, σωστό για την αίσθηση που ήθελε να δώσει ο συγγραφέας. Θέλω να πω… Guns? In Avalon?… Είναι παραδοξότητα. Το Άβαλον είναι ένα μεσαιωνικό φανταστικό νησί στην ιστορία του Βασιληά Αρθούρου. Τι θέση έχουν τα guns σε τέτοιο μέρος;
Η λέξη “όπλο” είναι ουσιαστικά η αγγλική λέξη “weapon”. Σημαίνει οποιοδήποτε όπλο – σπαθί, τόξο, τουφέκι, λόγχη, μπαζούκας, πυρηνικός πύραυλος… Το “The Guns of Avalon” θα ήταν καλύτερα να είχε μεταφραστεί ως “Τα Πυροβόλα του Άβαλον”, που θα δημιουργούσε την ίδια αίσθηση παραδοξότητας – εντάξει, αν ξέρεις τι είναι το Άβαλον, εννοείται…
Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα
13 / 2 / 2019
Δυστυχώς, πέρα από το πρώτο και το δεύτερο βιβλίο του Amber (Nine Princes in Amber και The Guns of Avalon), άλλα δεν ξέρω να έχουν μεταφραστεί στην Ελλάδα.
Σύντομα, και το επόμενο εξώφυλλο…
Εν τω μεταξύ, διαβάστε μια βιβλιοκριτική μου για ολόκληρη την καταπληκτική σειρά Amber του Roger Zelazny, η οποία με είχε μαγέψει από μικρός και ακόμα συνεχίζει να με μαγεύει.
Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα
13 / 2 / 2019
Πριν από κάποια χρόνια, σε μια διαφήμιση σε ένα περιοδικό, έγραφαν για ένα βιβλίο ότι έχει πουλήσει 100.000 αντίτυπα στην Ελλάδα. Όχι, δεν κάνω πλάκα. Έγραφαν όντως εκατό χιλιάδες γαμημένα αντίτυπα. Και ήταν ένα μεταφρασμένο βιβλίο φαντασίας. (Περισσότερα δεν λέω, για ευνόητους λόγους. Δεν θέλω κανείς να νομίσει ότι προσπαθώ να δυσφημίσω άτομα ή εκδόσεις. Κι εξάλλου ο σκοπός μου δεν είναι αυτός· είναι απλά να καυτηριάσω νοοτροπίες που θεωρώ τελείως λάθος.)
Εντάξει τώρα. Αν ένα βιβλίο φαντασίας πουλήσει στο εξωτερικό, στη διεθνή αγορά, 100.000 αντίτυπα θεωρείται πως έχει κάνει σοβαρή επιτυχία. Στην Ελλάδα, πολύ απλά, αυτό είναι αδύνατον. Ακόμα κι αν θεωρήσουμε ότι το συγκεκριμένο βιβλίο ήταν ψιλογνωστό, πάλι αποκλείεται να είχε πουλήσει τόσα αντίτυπα. Άντε να είχε πουλήσει καμιά χιλιάδα, ή δύο· αυτό μπορεί και να το δεχτώ. Περισσότερα; Ούτε με σφαίρες.
Αλλά ο Έλληνας που πουλάει αισθάνεται την ανάγκη να δείξει μεγάλο αριθμό για εντυπωσιάσει. Και ο Έλληνας που αγοράζει αισθάνεται (ίσως) την ανάγκη να δει μεγάλο αριθμό για να εντυπωσιαστεί. Εκτός από όσους ξέρουν λίγο τι γίνεται στην Αγορά, οπότε και απλά θα γελάσουν...
Και πάω στοίχημα πως αυτό δεν συμβαίνει μόνο με τα βιβλία φαντασίας. Συμβαίνει με σχεδόν όλα τα βιβλία. Διατυμπανίζουν στα εξώφυλλα το πόσες εκδόσεις έχουν κάνει. Δύο; Τρεις; Χίλιες-γαμημένες-δεκατρείς; Πόσες, ρε μάστορα; Μίλα – πόσες; Όσες πιο πολλές, τόσο το καλύτερο. Όσες πιο πολλές τραβάει να γράψεις προτού σε πάρουν με τις πέτρες για αγύρτη.
Και, δυστυχώς, ο αγοραστής δεν πολυενδιαφέρεται. Το τρώει το ψέμα και συνεχίζει. (Εγώ προσωπικά έκανα πέντε επιπλέον εκδόσεις μες στον προηγούμενο μήνα, σας το είπα; Ελάτε να πάρετε τώρα, ρε, που το τσιμπάνε κι οι άλλοι! Ελάτε!)
(Κατά τα άλλα: ζήτω η Αθήνα η Πρωτεύουσα του Βιβλίου... όπου τα περισσότερα μεγάλα βιβλιοπωλεία έκλεισαν και, κάνοντας μια βόλτα στο Κέντρο, συναντάς δεκάδες στέκια με παλιά βιβλία και όλο bazaar βιβλίου από τις αποθήκες που έχουν αδειάσει. Όχι πως αυτό δεν έχει το γούστο του. Προσωπικά μ'αρέσει. Αλλά δεν είναι και υγιής οικονομική κατάσταση.)
Στη διεθνή Αγορά – παρότι κι αυτοί έχουν ένα σωρό προβλήματα – δεν βλέπεις και τέτοιο καραγκιοζιλίκι. Μπορεί να γράφουν πόσα αντίτυπα έχουν τυπωθεί αλλά κάπου στα πρώτα φύλλα του βιβλίου, στα ψιλά γράμματα. Στα ψιλά γράμματα. Όχι στο εξώφυλλο με γραμματοσειρά 80pt και bold σαν δεύτερος τίτλος.
Αλλά τι να πεις; Ζεις σε μια χώρα που, αντί να ενθαρρύνεται η δημιουργικότητα και να ανταμείβονται αξιοκρατικά οι δημιουργοί, ποντάρουν οι περισσότεροι στον φτηνό εντυπωσιασμό και τα άτομα (;) ανταμείβονται, συνήθως, βάσει όχι του έργου τους αλλά του πόσο καλά τσουτσέκια είναι.
Είναι να απορείς που μας αρέσουν και τόσο τα κοινωνικά δίκτυα στο Ελλάντα ΝΤΟΤ φακ; Άμα μπορείς να πάρεις 50.000 likes με μια απλή κομπίνα, γιατί να μη δείξεις κι εσύ, βρε αδελφέ, πόσο γαμάτος είσαι; Φτηνό και εντυπωσιακό. Χέσε το "πούλησα 10.000 αντίτυπα" (Πόοοσα; Χαχαχαχαχαχαχα...)· πιάσε το "έχω 10.000 likes". Το δεύτερο τσεκάρεται και πιο δύσκολο αν είναι αλήθεια ή ψέμα, αλλά συνήθως είναι ψέμα ούτως ή άλλως, όπως και το 90% όλων των διαφημιστικών πραγμάτων.
Κάποτε, πρέπει να μάθουμε να δίνουμε σημασία στην ουσία και όχι στις μαλακίες.
