Κάνοντας μια τυχαία αναζήτηση έπεσα πάνω σε έναν ορισμό/εξήγηση που δίνει η Wikipedia για το σημείο στίξης “greek ano teleia” – την άνω τελεία. Γράφει, ανάμεσα σε άλλα, το εξής:

The modern Greek ano teleia mark (άνω τελεία, ánō teleía, lit. “upper stop”, also known as the áno stigmī́ (άνω στιγμή), is the infrequently-encountered Greek semicolon and is properly romanized as such.[7] It is also used to introduce lists in the manner of an English colon.

Δεν ξέρω για εσάς αλλά εμένα όλα αυτά μού φαίνονται λιγάκι λάθος· ή, τουλάχιστον, όχι ακριβώς σωστά. Λέει ότι η άνω τελεία είναι “infrequently-encountered”, δηλαδή ότι σπάνια τη συναντάς: πράγμα που δεν αληθεύει ακριβώς, και δίνει την αίσθηση που διάφοροι προσπαθούν να περάσουν ότι η άνω τελεία είναι “άχρηστο” ή “περιττό” σημείο στίξης, ή κάτι από το παρελθόν που δεν θα έπρεπε πλέον να χρησιμοποιείται, όπως οι δασείες και οι ψιλές. Αλλά δεν είναι έτσι. Αρκετοί, βέβαια, μπορεί να μη χρησιμοποιούν τις άνω τελείες, ή να τις θεωρούν “εξωτικό σημείο στίξης”, όμως νομίζω πως κυρίως αυτό ισχύει για τους ανθρώπους που δεν ασχολούνται και πολύ με τον γραπτό λόγο, ή ασχολούνται επιπόλαια. Οι περισσότεροι συγγραφείς που ξέρουν τι κάνουν πάω στοίχημα ότι ξέρουν πώς να χρησιμοποιούν την άνω τελεία, και τη χρησιμοποιούν. (Έχω γράψει και παλιότερα ένα σχετικό άρθρο για τις άνω τελείες.)

Προσωπικά, βρίσκω πως η άνω τελεία αποδίδει νοήματα που, πολύ απλά, δεν μπορούν να αποδοθούν με άλλο σημείο στίξης. Κάποιοι, αντί γι’αυτές, βάζουν κόμμα, όμως αυτό πάντα φαίνεται λάθος σε όσους ξέρουν πώς να γράφουν, γιατί το κόμμα δεν είναι δυνατόν να αντικαταστήσει την άνω τελεία· είναι ένα πολύ πιο αδύναμο σημείο στίξης. Τα κόμματα είναι για άλλες δουλειές.

Παρακάτω, επίσης, το κομμάτι από τη Wikipedia έχει ένα ακόμα χειρότερο λάθος: Γράφει πως η άνω τελεία χρησιμοποιείται για να ξεκινά λίστες. Αυτό δεν είναι σωστό. Αυτό το κάνει η άνω-κάτω τελεία, όχι η άνω τελεία. Πχ, γράφεις Θέλω να αγοράσω τα εξής πράγματα: μήλα, αχλάδια, σπαθιά· δεν γράφεις Θέλω να αγοράσω τα εξής πράγματα· μήλα, αχλάδια, σπαθιά.

Εκείνο που μπορεί να κάνει η άνω τελεία μέσα σε μια λίστα είναι να διαχωρίζει τα αντικείμενα της λίστας (ειδικά αν το καθένα αποτελείται από περισσότερες από μία λέξεις και είναι, άρα, πολυσύνθετο), όχι να ξεκινά τη λίστα. Υπάρχει διαφορά. Πχ, μπορείς να γράψεις Θέλω να αγοράσω τα εξής αύριο: αχλάδια, πράσινα και με σκληρή φλούδα, από εκείνα που αρέσουν στη γυναίκα μου· ένα από τα πλαστικά σπαθιά για το καρναβάλι, για τον γιο μου· τρία πορτοκάλια για τη γιαγιά· α, ναι, και ένα κουνουπίδι για να το βάλω εγκέφαλο στο ρομπότ! Αυτή είναι μια σωστή χρήση της άνω τελείας μέσα σε μια λίστα.

Ακόμα ένα πράγμα που μου χτύπησε άσχημα σ’εκείνο το κομμάτι στη Wikipedia είναι το ότι γράφει πως η χρήση της άνω τελείας αποτελεί “romanization” της ελληνικής γλώσσας. Ε όχι, δεν αποτελεί romanization· η ελληνική άνω τελεία προηγείται του οποιουδήποτε romanization, νομίζω.

Αυτή ήταν μια συλλογή διηγημάτων που είχε γίνει μέσω του περιοδικού Metal Invader (περιοδικό για μουσική χέβι μέταλ, για όσους δεν το ξέρουν) το οποίο δεν κυκλοφορεί πλέον.

Το βιβλίο περιλάμβανε, μάλιστα, και αρκετές πολύ συμπαθητικές εικόνες στο εσωτερικό. Παραθέτω δύο από αυτές:

Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Το βρήκα πρόσφατα σ’ένα παλαιοπωλείο. Το οπισθόφυλλο είναι κενό: λέξη δεν γράφει. Και ούτε καν το copyright δεν έχει στην πρώτη σελίδα. Ναι, το βιβλίο είναι τόσο παλιό.

Ακολουθεί μια σελίδα από το εσωτερικό–

Φαίνεται ότι είναι παλιό, δεν φαίνεται;

Αλλά μ’αρέσουν τα εξώφυλλα σαν αυτό πολύ περισσότερο από κάτι άλλα σύγχρονα εξώφυλλα. Έχει τρομερό στιλ!

(Όλα τα Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα (από 1 έως 29) πρωτοεμφανίστηκαν στο παλιό blog: http://skiodi-paralipomena.tumblr.com)

Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Χτες τελείωσα το Fire & Blood (για το οποίο έχω ήδη γράψει), και ήταν όντως από τα καλύτερα πράγματα που έχω διαβάσει τον τελευταίο καιρό. Επίσης, είναι, κατά τη γνώμη μου, το καλύτερο βιβλίο που έχει γράψει ο Martin τα τελευταία χρόνια. Έχει τον ίδιο ενθουσιασμό και την ίδια καταιγιστική πλοκή και παιχνιδιάρικη δημιουργικότητα όπως και τα πρώτα βιβλία του A Song of Ice and Fire. Το μόνο που με δυσαρέστησε στο Fire & Blood είναι ότι τελείωσε, γαμώτο... και τώρα τι θα διαβάσουμε;

Σύντομα θα ακολουθήσει βιβλιοκριτική για το Fire & Blood, κατά πάσα πιθανότητα.

Πρόσφατα έλαβα από δύο διαφορετικά media ένα παρόμοιο μήνυμα. Ήταν κάποιος που μου ζητούσε να διαβάσω αυτά που γράφει και να του δώσω συγγραφικές συμβουλές. Ίσως να ήταν το ίδιο άτομο με διαφορετικά ψευδώνυμα, ίσως να ήταν διαφορετικά άτομα· συμβαίνουν και παράξενες συμπτώσεις μέσα σε μικρά χρονικά διαστήματα, είναι γνωστό.

Δεν ξέρω πόσοι ακριβώς διαβάζουν Σκιώδη Παραλειπόμενα, αλλά, όπως και νάχει, σκέφτηκα ότι ίσως θα ήταν καλά να γράψω εδώ μια διευκρίνιση για οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο:

Έχω γράψει κάποια άρθρα για τη λογοτεχνική γραφή τα οποία μπορεί να φανούν χρήσιμα σε συγγραφείς. Μπορείτε να τα βρείτε όλα εδώ. Και κάθε καινούργιο άρθρο "Περί Γραφής" που θα γράφω, πάλι εκεί θα εμφανίζεται· οπότε, αυτή είναι γενικά μια πλήρης λίστα. Τα άρθρα αυτά τα γράφω απλά επειδή αισθάνομαι πως ξέρω κάτι το οποίο θα ήθελα να μοιραστώ. Διότι... γιατί όχι; Αν μπορείς να μοιραστείς κάτι χρήσιμο, μοιράσου το. Αυτή είναι η νοοτροπία μου.

Αλλά δεν δίνω προσωπικές συμβουλές σε συγγραφείς. Δυστυχώς, δεν μπορώ να διαβάσω το βιβλίο σου και να σου πω την άποψή μου γι’αυτό. Ούτε μπορώ να δεχτώ βιβλία σταλμένα ταχυδρομικά ή να κάνω ανταλλαγές τύπου διάβασέ-με-για-να-σε-διαβάσω. Αν κάποιος με διαβάζει, με διαβάζει επειδή γουστάρει, χωρίς καμία "υποχρέωση" από οποιαδήποτε μεριά.

Αν θέλεις να μου στείλεις κάποιο link για να κατεβάσω το βιβλίο σου από κάπου στο Διαδίκτυο, μπορείς πάντα να μου το στείλεις. Μάλλον θα το κατεβάσω (εκτός αν είναι virus ή τίποτα άλλο ύποπτο). Όμως δεν μπορώ να υποσχεθώ ότι θα το διαβάσω κιόλας. Ίσως να το διαβάσω, ίσως όχι. Τίποτα δεν αποκλείεται.

Μπορεί να σου γράψω και "συμβουλές" για το βιβλίο; Η πιθανότητα να συμβεί αυτό είναι γύρω στο 0,0012%. Δηλαδή, ψιλοαποκλείεται.

Όταν με έριξαν σ’αυτό τον κόσμο δεν μου έδωσαν άπειρο χρόνο, επομένως έχω την ανώμαλη τάση να κάνω κυρίως τα πράγματα που μου αρέσουν περισσότερο.

Επιπλέον, αν είσαι συγγραφέας, δεν νομίζω πως ο καλύτερος τρόπος να μάθεις να γράφεις είναι με το να σου δίνουν "συμβουλές". Ο καλύτερος τρόπος να μάθεις είναι γράφοντας και διαβάζοντας διάφορα πράγματα, λογοτεχνικά και μη. Μπορείς, επίσης, να διαβάζεις άρθρα για τη συγγραφή που ίσως να σε βοηθήσουν, αλλά πάντα πρέπει να έχεις υπόψη σου τι θέλεις να κάνεις εσύ, όχι ο αρθρογράφος. Είναι πολύ καλύτερο αυτό απ’το να έχεις από πάνω σου κάποιον που να σου λέει τι είναι "σωστό" και τι είναι "λάθος". Το σωστό και το λάθος είναι κάτι που πρέπει να το ανακαλύψεις.