Νέα
6/1/2026
Τα Βιβλία που Διάβασα Μέσα στο 2025
Μια γοργή ανασκόπηση
Αυτό τον χρόνο έτυχε να συναντήσω αρκετά βιβλία που μου άρεσαν – πράγμα που είναι καλό.
Infante’s Inferno
του G. Cabrera Infante
Το Infante’s Inferno είναι κατά βάση τσόντα, αλλά ψαγμένη τσόντα. Και λογοτεχνικά γραμμένη: οι προτάσεις και οι λέξεις έντεχνα τοποθετημένες. Και λέω ότι το βιβλίο είναι «τσόντα», όμως, ουσιαστικά, ο αφηγητής μας (είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο) στο πρώτο τέταρτο τουλάχιστον του μυθιστορήματος είναι, κυρίως, μπανιστιρτζής. Πιο πολύ κοιτάζει, από παράθυρα και τρύπες, παρά οτιδήποτε άλλο. Υποτίθεται, ωστόσο, πως είναι από τα «ψαγμένα» βιβλία που μπορεί να διαβάσει κανείς. Δεν λέω ότι είναι άσχημο, αλλά προσωπικά το βαρέθηκα. Δεν διάβασα περισσότερο από το ένα τέταρτο. Ίσως στο μέλλον να συνεχίσω· όμως δεν είμαι και σίγουρος.
The War of Powers, 2
του Robert E. Vardeman
Για το πρώτο μέρος αυτής της ιστορίας είχα γράψει στα αναγνώσματα του 2024. Αυτό εδώ, το δεύτερο μέρος, είναι καλύτερο, με πολύ περισσότερη πλοκή και εξυπνότερες ιδέες. Αλλά τα σεξουαλικά στοιχεία εξακολουθούν να είναι στα όρια του αξιογέλαστου. Μετά, όμως, διάβασα κάπου ότι το έβαζαν σε συνέχειες στο Playboy προτού το δημοσιεύσουν ως μυθιστόρημα, και τότε κατάλαβα γιατί κάποια πράγματα είναι όπως είναι. Προφανώς, προσπαθούσαν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός συγκεκριμένου κοινού. Δεν μετάνιωσα που το διάβασα, αλλά δεν είναι και κάτι που μπορείς να πάρεις και πολύ σοβαρά.
Lords of the Air
του Graham Masterton
Αυτό δεν είναι βιβλίο φαντασίας, ούτε τρόμου. Είναι βιβλίο που εμένα, τουλάχιστον, μου θύμισε παλιές σαπουνόπερες, όπως τη Δυναστεία και τη Santa Barbara. Μια οικογένεια πλουσίων που κάθε μέλος συναντά διαφορές καταστάσεις και περιπέτειες, και όλοι υποπτεύονται όλους, και κανείς δεν τα πηγαίνει ακριβώς καλά με κανέναν, όμως οι περιστάσεις έρχονται έτσι που πρέπει να συναντηθούν. Πολλοί κρύβουν μυστικά, και πολλά μυστικά αποκαλύπτονται – όχι πάντα όπως θα έπρεπε. Παρεξηγήσεις άπειρες. Αλλά και – παραδόξως, ίσως – ηρωισμός και μεγαλοφροσύνη. Φαίνεται ότι μου άρεσε, έτσι; Με μετέφερε σε άλλη εποχή, με την πιο καλή δυνατή έννοια. Ο διάλογος είναι ωραίος, ακουγόταν αληθινός (για το είδος και για τις περιστάσεις), και οι χαρακτήρες είχαν ύφος και προσωπικότητα κοφτερή σαν μαχαίρι. Το μόνο που μπορώ να πω ότι με ενόχλησε λίγο – ή, μάλλον, δεν με ενόχλησε· απλώς το παρατήρησα – είναι ότι κάποιες καταστάσεις επαναλαμβάνονταν: οι περισσότεροι χαρακτήρες είχαν διπλές (και τριπλές) ερωτικές σχέσεις, και πάντα το έκρυβαν, και... ξέρετε πώς πάνε αυτά στις σαπουνόπερες. Ίσως να μην ήταν μειονέκτημα της αφήγησης ακριβώς, αλλά εσκεμμένο. Not a bug but a feature. Ωραίο μυθιστόρημα γενικά: και σπάνια το λέω αυτό για μυθιστόρημα που δεν είναι φαντασίας (ούτε ένα υπερφυσικό ή μαγικορεαλιστικό στοιχείο ούτε τίποτα).
Werewolves of Kregen, Witches of Kregen, Storm Over Vallia, Omens of Kregen, Warlord of Antares
του Alan Burt Akers
Δεν μπορούσα παρά και φέτος να διαβάσω κάποιες από τις συνέχειες της ατελείωτης σειράς με τον Dray Prescot, για την οποία, όπως έχω ήδη γράψει, σημασία δεν έχει το τέλος (που δεν φτάνει ποτέ – είναι ανολοκλήρωτη)· σημασία έχει το ταξίδι και η όλη κατάσταση. Αυτά εδώ τα βιβλία μού φάνηκαν καλύτερα από κάποια από τα προηγούμενα που με είχαν κάνει, ίσως, να βαρεθώ λίγο τη σειρά. Δεν τελείωσα ακόμα με τον Dray Prescot. Παρότι δεν είναι τίποτα το αριστουργηματικά γραμμένο, έχει ένα κατιτίς που σε μαγνητίζει πολύ έντονα. Είναι ζωντανό, γαμώτο.
Nightmare Alley
του William Lindsay Gresham
Ακόμα ένα «ψαγμένο» βιβλίο – και αυτό μού άρεσε. Δεν είναι φαντασίας ακριβώς, αν και αρκετά ευφάνταστο. Ασχολείται με τη νοοτροπία μιας εποχής, στην Αμερική, που πίστευαν πολύ στα μέντιουμ (τα οποία είχαν «επαφή με άλλες οντότητες»), τους μάντεις, και τέτοιους αγύρτες. Και είναι όντως αγύρτες – όντως απατεώνες – σύμφωνα με αυτό το μυθιστόρημα. Είναι όλα ψυχολογικά κόλπα από πολύ έξυπνους κομπιναδόρους. Και ο βασικός χαρακτήρας είναι ένας από αυτούς. Εκμεταλλεύεται τους πάντες και τα πάντα... μέχρι που η τύχη του στρέφεται εναντίον του σαν δίκοπο μαχαίρι. Πάντα υπάρχουν χειρότερα λαμόγια από εσένα... Ώσπου, όμως, να γίνει αυτό διαβάζουμε για κάτι εξωφρενικές καταστάσεις παραπλάνησης σχετικές με «φασματικές εμφανίσεις», «παράξενους ήχους», «μαντικές γνώσεις», «πνευματική καθοδήγηση», και άλλες τέτοιες – με το συμπάθιο – πίπες. Ο πρωταγωνιστής μας έχει ταλέντο στην πνευματιστική κομπίνα. Και το βιβλίο υποτίθεται πως έχει και ένα κάποιο πιο σοβαρό μυστικιστικό νόημα, γι’αυτό και το κάθε κεφάλαιο έχει για τίτλο το όνομα μιας κάρτας Ταρό. Αν όμως υπάρχει πραγματική μυστικιστική έννοια στο βιβλίο, εγώ προσωπικά δεν την είδα, για να είμαι απόλυτα ειλικρινής. Παρότι αν προσπαθήσεις μπορείς να υποθέσεις γιατί το κάθε κεφάλαιο έχει το όνομα της κάρτας που έχει, αυτό δεν έχει και κανένα ιδιαίτερο νόημα. Ούτε το ίδιο το Ταρό παίζει κανέναν ιδιαίτερο ρόλο μέσα στην αφήγηση. Σε τελική ανάλυση, αν έβαζες άλλους τίτλους στα κεφάλαια, τι θα άλλαζε;... Όπως και νάχει, είναι βιβλίο must, για πολλούς λόγους. Είναι μια εμπειρία.
Formula One
του Bob Judd
Ναι, κι άλλο βιβλίο που διάβασα αυτό τον χρόνο και δεν είναι φαντασίας (πρέπει να έχω αρχίσει να χαλάω – ή να μη βρίσκω βιβλία φαντασίας που πραγματικά να με τραβάνε). Κυρίως, το ξεκίνησα επειδή μου τράβηξε την περιέργεια το θέμα. Ένα μυθιστόρημα γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο με αφηγητή/πρωταγωνιστή έναν ραλίστα. Μπα σε καλό σου, σκέφτηκα· δεν έχω γράψει μόνο εγώ περιπέτειες με ραλίστες; Προφανώς, όχι. Αλλά το Formula One δεν είναι, φυσικά, το Ραλίστες και Ιερομύστες: δεν είναι φαντασίας. Είναι, ωστόσο, καλό. Διαβάστε τη βιβλιοκριτική μου γι’αυτό.
Indy
του Bob Judd
Αυτή είναι η συνέχεια του Formula One. Όχι με την έννοια της άμεσης συνέχειας, αλλά με την έννοια ότι έχουμε πάλι τον ίδιο πρωταγωνιστή και θυμάται και κάποια πράγματα από όσα έγιναν στο προηγούμενο βιβλίο (δεν είναι χαρακτήρας που στις επόμενες περιπέτειές του φέρεται σαν να μην έχει ζήσει τις προηγούμενες). Εδώ μπλέκει ο φίλος μας, ο Forrest Evers, σε κάτι ακόμα πιο εξωφρενικές καταστάσεις απ’ό,τι στο Formula One, και νομίζω ότι (α) είναι υπερβολικός ο τρόπος με τον οποίο αναμειγνύεται σε πράγματα που προφανώς υπερβαίνουν τις ικανότητές του αλλά (β) η πλοκή έχει πολύ περισσότερο ενδιαφέρον απ’ό,τι στο Formula One. Το μόνο κακό είναι πως, σε κάποιο σημείο, οι τεχνικές λεπτομέρειες σχετικά με τα ράλι ξεφεύγουν τελείως, και πραγματικά φτάνεις να μην καταλαβαίνεις τι γράφει. Ωστόσο, τι να περιμένεις όταν και ο συγγραφέας είναι ραλίστας; Αυτό δεν μειώνει την όλη ομορφιά της ιστορίας.
Fain the Sorcerer
του Steve Aylett
Υποτίθεται ότι είναι κωμική φαντασία, και, ναι, εντάξει, έχει πλάκα. Αλλά δεν είναι καμιά παρωδία, ούτε από εκείνα τα χαζοκωμικά. Είναι, ας πούμε, ελαφρύ, όμως και φιλοσοφημένο συγχρόνως. Είναι σαν ένα παραμύθι για μεγάλους, με άνετη διάθεση. Είναι ένα fable, ένα σουρεαλιστικό αφήγημα. Είναι συνεχώς έξυπνο. Συνεχώς. Δεν υπάρχει στιγμή που να μη σε «στέλνει» και μην να αναρωτιέσαι: Μα τι είχε καπνίσει ο συγγραφέας; Το βιβλίο είναι πολύ μικρό, αλλά κάθε πρόταση έχει σημασία. Η αφήγηση δεν ξεκουράζεται πουθενά: διαρκώς κυλά, πηγαίνοντας από το ευφυές στο ευφυέστερο.
The Sword and the Sorcerer
του Norman Winski
Αυτό το βιβλίο είναι βασισμένο σ’εκείνη την παλιά ταινία ηρωικής φαντασίας η οποία, ομολογουμένως, ήταν αξιογέλαστη από κάποιες απόψεις, όμως είχε επίσης μια κάποια πλοκή. Το βιβλίο είναι καλύτερο από την ταινία. Πολύ καλύτερο. Θα έλεγα ότι πήρε τα καλά της ταινίας και άφησε πίσω τα κακά (μερικά από τα οποία οφείλονται και στα ειδικά εφέ της εποχής – αν και όχι όλα). Η ιστορία είναι σαν να βγήκε από παραμύθι: παρότι εκτυλίσσεται σε ένα φανταστικό βασίλειο, αναφέρονται και ονόματα πραγματικών χωρών και βασιλείων. Αυτό δίνει μια μυθική αίσθηση που είναι θετική. Οι χαρακτήρες, επίσης, δεν και τόσο άσχημα φτιαγμένοι – για τα δεδομένα μιας τέτοιας ιστορίας. Ούτε και οι διάλογοι είναι τόσο άσχημοι όσο περίμενα. Η μαγεία είναι ατμοσφαιρική και υπέροχα διαβολική. Γενικά, η εντύπωσή μου ήταν καλή, αλλά ενώ δεν είχα και πολύ υψηλές προσδοκίες.
Empyrion
του Stephen R. Lawhead
Αυτό αποτελείται από δύο βιβλία ενωμένα σε ένα, το The Search for Fierra και το The Siege of Dome. Στην αρχή εμφανίζει μυστήρια που ώς το τέλος δεν λύνονται – αλλά δεν το ξέρεις ότι θα γίνει αυτό, οπότε έχεις όντως κάποιο ενδιαφέρον. Μετά, καθώς κυλά η πλοκή, αυτά τα μυστήρια αγνοούνται ολοένα και περισσότερο και προχωράμε σε μια υπόθεση σε έναν άλλο, μακρινό πλανήτη. Παρουσιάζονται κάποιοι ντόπιοι χαρακτήρες του πλανήτη αρκετά ξαφνικά ενώ δεν έχουμε μια καλή αίσθηση του ποιοι είναι, και ο ίδιος ο πρωταγωνιστής δεν έχει και μεγάλο ενδιαφέρον από μόνος του ως χαρακτήρας. Ωστόσο, σε τραβά να διαβάσεις παρακάτω, να δεις τι θα γίνει. Και, καθώς το πρώτο βιβλίο συνεχίζει, γίνονται πράγματα που φαίνεται ότι θα έχουν κάποιο σοβαρό νόημα στο άμεσο μέλλον. Στο τέλος του πρώτου βιβλίου, δε, νομίζεις πια ότι έχεις φτάσει σε ένα Κομβικό Σημείο. Όμως από την αρχή του δεύτερου βιβλίου και μετά, η πλοκή δεν πηγαίνει προς το πιο δραματικό αλλά προς το πιο επουσιώδες, σαν όλα εκείνα τα κοσμοϊστορικά προμηνύματα να μην είχαν και καμιά ιδιαίτερη ουσία. Διαρκώς νομίζεις ότι θα γίνει κάτι ιδιαίτερο, μα δεν γίνεται τίποτα τέτοιο, παρότι διάφορα παράξενα παρουσιάζονται. Ένας δικτάτορας είναι ο βασικός κακός της ιστορίας, και, δυστυχώς, είναι αρκετά κλισέ ως προσωπικότητα, και μοιάζει κενός ως χαρακτήρας: ο κλασικός εξουσιοφρενής τύπος· τίποτα παραπάνω. Και το τέλος έρχεται ως από μηχανής θεός. Τα πάντα μέχρι εκείνη τη στιγμή κινούνται σε επίπεδα οριακής ανουσιότητας, όπου τίποτα δεν φαίνεται ότι θα συμβεί, αλλά ξαφνικά – ένα θαύμα! Και σαν από σύμπτωση. Όλα τα κακά καταρρέουν με ένα μεγάλο μπαμ, και ο κόσμος αλλάζει. Ωστόσο, πολλά μυστήρια (ειδικά αυτά που παρουσιάστηκαν στην αρχή) δεν εξηγούνται, και κάποια πράγματα φαίνεται να είχαν γίνει χωρίς ιδιαίτερο νόημα. Σε γενικές γραμμές, είναι μια ιστορία που διαβάζεται ευχάριστα, και έχει και τα ενδιαφέροντα σημεία της, και μερικά πολύ περίεργα περιστατικά· αλλά, εν τέλει, δεν ικανοποιεί.
World Without End
των Jamie Delano & John Higgins
Αυτό είναι κόμιξ. Σπάνια διαβάζω κόμιξ εκτός από ορισμένα που έχω ακούσει κάτι ιδιαίτερο γι’αυτά, ή που για κάποιο λόγο μού έχουν τραβήξει την προσοχή. Το World Without End είναι βασισμένο σε υπερβολικά concept, σε ακραίες ιδέες, και προσπαθεί να παίξει με αυτά, ενώ δίνει την αίσθηση ότι από πίσω είναι πολύ «ψαγμένο» το πράγμα. Ίσως και όντως να είναι. Μπορείς να εξάγεις διάφορους προβληματισμούς από την όλη ιστορία. Σίγουρα είναι πολύ σουρεαλιστικό και παράξενο, σαν ψυχεδελικό όνειρο. Τα πάντα μέσα του είναι των άκρων και εξωφρενικά. Ορισμένα πράγματα είναι γραμμένα – εσκεμμένα – με τέτοιο τρόπο που πρέπει ουσιαστικά να τα αποκωδικοποιείς για να τα διαβάσεις, κι αυτό έχει πλάκα ώς ένα σημείο, αλλά από ένα σημείο και μετά καταντά κουραστικό, κι αναρωτιέσαι αν είναι αληθινά έξυπνο ή απλά προσπάθεια να φανεί έξυπνο. Δεν θα ήθελα, πάντως, να μην το είχα διαβάσει· ήταν μια εμπειρία.
The Centauri Device
του M. John Harrison
Γραμμένη με το σύνηθες ιδιαίτερο ύφος του Harrison, αυτή είναι μια ιστορία στο μακρινό μέλλον και στο διάστημα. Η βασική πλοκή δεν είναι τίποτα το σπουδαίο· θα έλεγα, μάλιστα, ότι είναι αρκετά στερεοτυπική: το κυνήγι για ένα Μυστηριώδες Διαστημικό Αντικείμενο. Ωστόσο, το πώς είναι γραμμένο το βιβλίο είναι όλα τα λεφτά. Όπως είπα: αυτό το ιδιαίτερο ύφος του Harrison. Σου δίνει μια ψυχεδελική, σχεδόν παραισθησιακή, αίσθηση καθώς το διαβάζεις. Οι προτάσεις είναι υπέροχα μπλεγμένες. Προσωπικά, το διάβαζα και αισθάνθηκα να με εμπνέει – σπάνιο πλέον όταν διαβάζω.
The Mists of Doom
του Andrew J. Offutt
Παλιότερα, είχα διαβάσει άλλη μια ιστορία του Offutt (το When Death Birds Fly) με τον Cormac mac Art (ήρωα που είχε φτιάξει αρχικά ο R. E. Howard). Το The Mists of Doom είναι μια αφήγηση από το παρελθόν του Cormac mac Art, από τότε που ήταν μικρός. Γραμμένο με αρκετά επικό, μεσαιωνικό, ατμοσφαιρικό ύφος, παρουσιάζει ιδέες που έχουμε συνηθίσει σε τέτοιες ιστορίες: όπως τρομερούς Πίκτες για εχθρούς, παράξενη και σχεδόν αόρατη μαγεία και μαντεία, απαγορευμένους έρωτες με πριγκίπισσες, διεφθαρμένους ευγενείς και παρεξηγήσεις που οδηγούν στον θάνατο, η τιμή πάνω από τη ζωή, και μεγάλα ανδραγαθήματα που αλλάζουν την πορεία πολέμων. Ναι, είναι καλό για το είδος του.
The Grace of Kings
του Ken Liu
Το έπιασα από περιέργεια, αναρωτούμενος αν μπορεί να ήταν όντως καλό· γιατί πολλά σύγχρονα μυθιστορήματα φαντασίας έχω διαβάσει τελευταία τα οποία δεν με ικανοποιούσαν καθόλου. Το Grace of Kings ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη. Ξεφεύγει από πολλά στερεότυπα της εποχής μας – όπως η προσκόλληση στην οπτική γωνία ενός και μόνο χαρακτήρα σε κάθε τμήμα της αφήγησης – και παρουσιάζει έναν ολόκληρο κόσμο όπου, ουσιαστικά... γίνεται χαμός, εδώ που τα λέμε. Υπάρχει μια κλασική αυτοκρατορία που, όμως, αρχίζει αμέσως να διαλύεται, ενώ διάφοροι χαρακτήρες τρέχουν αποδώ κι αποκεί και κάνουν εξωφρενικά πράγματα. Ο συγγραφέας πάντα εστιάζεται στο έξυπνο – στους χαρακτήρες που έχουν έξυπνες ιδέες και διπλωματική σκέψη – και η δράση ποτέ δεν σταματά. Βαρετές στιγμές δεν υπάρχουν. Ορισμένες ιδέες ίσως να παραείναι έξυπνες, να παραείναι εξωφρενικές – και ορισμένες ίσως να αναρωτιέσαι αν όντως θα μπορούσαν να γίνουν – αλλά όλα, κάπως, ταιριάζουν. Όμως οι έξυπνες ιδέες δεν είναι το μόνο που ωθεί την πλοκή: γίνονται και μπόλικα ηρωική ανδραγαθήματα – ειδικά από έναν συγκεκριμένο χαρακτήρα – που είναι ακόμα πιο εξωφρενικά από τις άλλες εξωφρενικές ιδέες. Και, γενικά, φαίνεται να ζυγιάζεται η εξυπνάδα με τη δύναμη. Ποιος είναι ισχυρότερος; Ένας έξυπνος ήρωας, ή ένας δυνατός ήρωας; Αμφιλεγόμενο, πραγματικά, μέχρι το τέλος. Και δεν είναι καν ο πόλεμος εναντίον της αυτοκρατορίας η βασική πλοκή: τα πράγματα αλλάζουν ενώ είσαι ακόμα στη μέση του βιβλίου. Αλλάζουν πολύ. Ανατρέπονται. Αληθινά, όπως έλεγα, γίνεται χαμός σ’αυτό το μυθιστόρημα. Συνεχώς η μία κατάσταση ανατρέπει την άλλη. Ορισμένα γεγονότα, δε, συμβαίνουν τόσο γρήγορα (μπορεί ένα βασίλειο να πέσει μέσα σε μερικές παραγράφους) που μπορεί και να σκεφτείς ότι παραείναι γρήγορα. Ωστόσο, και πάλι, η ιστορία δεν μειώνεται από αυτό. Γενικά, έχει μια ανατολίτικη αίσθηση (ανατολίτης συγγραφέας το έχει γράψει) αλλά δεν περιγράφονται ποτέ οι χαρακτήρες συγκεκριμένα (όπως ότι έχουν ανατολίτικα χαρακτηριστικά), οπότε διαβάζεται πολύ άνετα ακόμα και από δυτικούς αναγνώστες, χωρίς να ξενίζει. Μπορεί ο καθένας να φανταστεί το σκηνικό όπως θέλει, πέρα από κάποια βασικά πράγματα που περιγράφονται. Το μόνο μου παράπονο ίσως να είναι ότι, ουσιαστικά, μαγεία δεν υπάρχει πέρα από τους θεούς. Οι θεοί όντως υπάρχουν, και μιλάνε αναμεταξύ τους σαν τους Θεούς του Ολύμπου, αλλά κατά βάση μένουν αμέτοχοι, όπως έχουν συμφωνήσει πριν από αιώνες. Δεν υπάρχουν, κατά τα άλλα, τίποτα περίεργα μαγικά πράγματα ή φαινόμενα (αν και υπάρχουν κάποια φανταστικά όντα – όχι πολλά), και τα πάντα προσπαθούν να εξηγηθούν βάσει επιστήμης. Αλλά αμφιβάλλω αν θα μπορούσαν να σταθούν σε πειραματισμό. Θυμίζουν Ιούλιο Βερν όλα.
Deathstalker
του Simon R. Green
Επιστημονική φαντασία τύπου space opera. Κάπου-κάπου προσπαθεί να είναι και λιγάκι αστεία, αλλά αυτό δεν βγαίνει και τόσο καλά. Κατά τα άλλα, υπάρχουν όλα τα κλασικά στοιχεία του είδους: κλώνοι, άνθρωποι με ψυχικές δυνάμεις (esp), άνθρωποι επαυξημένοι (με διάφορους τρόπους – τεχνολογία, ναρκωτικά, οτιδήποτε), τρομερά θανάσιμα τέρατα του διαστήματος, το μάτριξ (αλλά όχι όπως στην ταινία· όπως ήταν παλιά: ένας κυβερνοκόσμος, που βάζεις καλώδια επάνω σου, μπαίνεις εκεί, και βλέπεις πράγματα σαν γεωμετρικές σφαίρες, κύβους, και άλλα τέτοια, ως «παρομοιώσεις» συστημάτων, ιών, και προγραμμάτων). Η αλήθεια είναι πως το μάτριξ δεν αναφέρεται παρά ελάχιστα, αλλά, ναι, είναι κι αυτό εκεί· γιατί τα πάντα πρέπει να είναι. Α, ναι, και να μην ξεχάσω: υπάρχει φυσικά και τεχνητή νοημοσύνη· από συστήματα που μιλάνε και σκέφτονται μέχρι ρομπότ που θέλουν να καταστρέψουν την ανθρωπότητα. Πες ένα κλισέ της επιστημονικής φαντασίας, και είναι εδώ, σ’αυτό το βιβλίο, το οποίο αποτελεί συνέχεια τριών άλλων που είχα διαβάσει πρόσφατα. Εκείνα ήταν ο πρόλογος· αυτό είναι το κυρίως θέμα: η αρχή του κυρίως θέματος. Φυσικά, υπάρχει και μια διαστρική αυτοκρατορία, καθώς και κάποιοι επαναστάτες, για να ολοκληρώσουμε τον μπαξέ. Το γράψιμο δεν είναι ουσιαστικά καλό, αλλά είναι έτσι που σε παρασέρνει: κυλάει. Ωστόσο, είναι γεμάτο επαναλαμβανόμενες φράσεις, εκφράσεις, και λέξεις. Υπάρχει γενικά μια «μάγκικη» διάθεση στο γράψιμο αλλά και στους διαλόγους όλων των χαρακτήρων. Οι πάντες τα λένε πολύ «έξυπνα» και πολύ «μάγκικα»· είναι πολύ «κουουουλ» τύποι και γενικώς γαμάτοι – αν και με πολλά μειονεκτήματα, ομολογουμένως. Επίσης, σχεδόν όλοι είναι εξωφρενικοί φονιάδες ή πολεμιστές. Η ιστορία περιλαμβάνει χαρακτήρες όπως: ένας τύπος που είναι κατά βάση ιστορικός (ο πρωταγωνιστής μας, μάλιστα) και δεν του αρέσει ο πόλεμος, αλλά έχει μια ιδιότητα (στα όρια του να είναι μαγική) που τον κάνει τρομερά γρήγορο και δυνατό μαχητή ο οποίος σκοτώνει τους πάντες σαν στρόβιλος· ένας άλλος τύπος που μοιάζει να είναι παρακμιακό πρεζόνι-αριστοκράτης, αλλά μέσα στον οργανισμό του έχει κρυμμένες ουσίες τις οποίες μπορεί να καλέσει με τη θέλησή του και οι οποίες τον κάνουν τρομερά γρήγορο και δυνατό, με εξωφρενική αντίληψη, ικανό να σκοτώσει ολόκληρες συμμορίες· μια τύπισσα που είναι κυνηγός επικηρυγμένων, με τρελά μάτια, τρομερές πολεμικές ικανότητες, αδίστακτη, ικανή να δολοφονήσει τους πάντες· ένας ευγενής που μοιάζει για δανδής αλλά πάει κρυφά στην αρένα και σκοτώνει σαν θηρίο, κι αισθάνεται καλά και όμορφα κάνοντάς το· ένας άλλος ευγενής που έχει σκοτώσει όλο του τον Οίκο, χαμογελά ψυχρά σαν τρελός, και κανείς δεν μπορεί να τον νικήσει· ένας άλλος που είναι επαυξημένος άνθρωπος, δεν καταλαβαίνει τίποτα, διαλύει τους πάντες στο πέρασμά του, δεν έχει συναισθήματα... Χρειάζεται να συνεχίσω; Σχεδόν όλοι οι χαρακτήρες είναι έτσι. Εξωφρενικοί πολεμιστές και φονιάδες. Και γουστάρουν να σκοτώνουν. Γουστάρουν πολύ. Μάλιστα, ορισμένοι κάνουν και σχόλια ότι βαριούνται όταν δεν έχουν κάτι να σκοτώσουν, ή τίποτα παρόμοιο. Θα έλεγες ότι το βιβλίο είναι σκουπίδι αν το άκουγες να το περιγράφουν έτσι όπως το περιγράφω τώρα· αλλά η αλήθεια είναι ότι έχει τρομερή πλάκα. Και ακόμα και από άποψη πλοκής και χαρακτήρων δεν είναι τόσο άσχημο. Έχει όντως κάτι που σε παρασέρνει. Οι χαρακτήρες, παρά την τρέλα τους, έχουν κάτι που σε κάνουν να τους γουστάρεις όσο αυτοί γουστάρουν να σκοτώνουν. Οι τρελές απόψεις τους μοιάζουν να ταιριάζουν στο όλο κλίμα. Οι εξυπνακισμοί τους, κάπως, δένουν με τις περιστάσεις – και μόνο με τέτοιες περιστάσεις, μάλλον. Αν τα διάβαζα αυτά αλλού θα έλεγα ότι ήταν τελείως μαμακίες· ωστόσο εδώ, για κάποιο λόγο, είναι εντάξει. Δεν μπορείς να πεις ότι το βιβλίο είναι τρομερό από λογοτεχνική άποψη, ούτε τίποτα το ιδιαίτερα ψαγμένο ή πρωτότυπο. Όμως έχει τόσο πολύ πλάκα, με όλα αυτά τα στοιχεία φαντασίας που αραδιάζει μαζί και με το όλο χάος που δημιουργεί, που δεν μπορείς παρά να το λατρέψεις. Φυσικά, πήγα και στο επόμενο της σειράς δίχως δεύτερη σκέψη.
The Wall of Storms
του Ken Liu
Αυτό είναι η συνέχεια του The Grace of Kings, και στην αρχή με είχε κάπως απογοητεύσει καθώς το βιβλίο αφιερώνει πάρα πολλές σελίδες στο παρελθόν μιας καινούργιας ηρωίδας και στη Μεγάλη Εξεταστική (Grand Examination) που γίνεται για να αναδείξει κάποιους φιλοσόφους ή, γενικά, γραμματιζούμενους. Αυτά τα δύο δεν ήταν χωρίς κανένα ενδιαφέρον, αλλά δεν γινόταν και εκείνος ο χαλασμός που είχα συνηθίσει από το The Grace of Kings, έτσι είχα την αίσθηση ότι κάτι είχε... χαλάσει. Μετά, όμως, καθώς η ιστορία προχωρούσε, τα πράγματα έφτιαξαν. Και η κατάσταση αλλάζει πολύ σε αυτό το βιβλίο. Πολλοί χαρακτήρες πεθαίνουν αλλά οι γενιές και ο κόσμος συνεχίζουν. Οι θάνατοι δεν μοιάζουν άσκοποι ή τυχαίοι, όμως είναι πάντα τραγικοί, και κάπου αναρωτιέσαι μήπως, ίσως, και λίγο «εσκεμμένοι» (από τον συγγραφέα) προκειμένου το σκηνικό να αλλάξει στον κόσμο. Η πλοκή, ωστόσο, έχει ενδιαφέρον, καθώς και οι καινούργιες κουλτούρες και λαοί που εμφανίζονται. Και το ίδιο το φαινόμενο που ονομάζεται Wall of Storms είναι τρομερή ιδέα. Τα πάντα, για ακόμα μια φορά, βασίζονται σε έξυπνες αποφάσεις και σχέδια των χαρακτήρων. Και εδώ, στο The Wall of Storms, όλα αυτά τα σχέδια είναι, νομίζω, πιο ακραία απ’ό,τι στο The Grace of Kings. Αρκετές φορές αναρωτιόμουν πώς ήταν δυνατόν οι περιστάσεις να έρχονταν τόσο «βολικά» ώστε τα σχέδια να πιάνουν. Μερικά μού φαίνονταν σαν 60% σύμπτωση, παρότι ήταν όλα, ομολογουμένως, έξυπνα – δεν μπορείς να το αμφισβητήσεις αυτό. Αλλά, ξέρεις, ήταν τόσο έξυπνα που σε έκαναν να λες Εντάξει, τώρα... Είσαι σοβαρός; Μιλάμε για αυτού του τύπου το έξυπνο. Ωστόσο, δεν χαλάει την ιστορία και η πλοκή κινείται πολύ όμορφα. Ο συγγραφέας, μάλιστα, χρησιμοποιεί την επιστήμη – την πραγματική επιστήμη – για να κάνει διάφορα παράξενα πράγματα που μοιάζουν με «μαγεία» αλλά, προφανώς, δεν είναι. (Στο τέλος του μυθιστορήματος υπάρχει ένα σημείωμα που αναφέρει κάποια βιβλία από τα οποία εμπνεύστηκε αυτές τις επιστημονικές ιδέες – και έκανε και πειράματα ο ίδιος!) Δεν ξέρω αν όλα αυτά θα μπορούσαν να γίνουν στην πραγματικότητα – έστω και σε συνθήκες εργαστηρίου. Θυμίζουν, όμως, Ιούλιο Βερν και δεν μπορείς παρά να το εκτιμήσεις. «Κανονική» μαγεία εξακολουθεί να μην υπάρχει στον κόσμο, πέρα από τους θεούς (που πάντα δρουν συγκαλυμμένα και αραιά). Για βιβλίο φαντασίας είναι εκπληκτικό το πόσο έξυπνα (έστω και ακραία) μεταχειρίζεται την επιστήμη. Αντιθέτως, σε πολλά βιβλία επιστημονικής φαντασίας η επιστήμη είναι, ουσιαστικά, της πλάκας· δεν είναι βασισμένη στην πραγματική επιστήμη παρά μόνο πολύ χαλαρά. Οι περισσότερες ιδέες μοιάζουν με μαγεία – όπως διάφορες τηλεπαθητικές ικανότητες, κλώνοι: ακόμα και το πώς ταξιδεύουν στο διάστημα, και διάφορα άλλα. Απλώς υπάρχει ένα προκάλυμμα, μια δικαιολογία, επιστήμης – που, όμως, όλοι ξέρουμε ότι δεν είναι και πολύ σοβαρό. Εδώ, σε ένα βιβλίο φαντασίας (όχι επιστημονικής), ο συγγραφέας χρησιμοποιεί την επιστήμη σαν να είναι ο ίδιος τρελός εφευρέτης. Αξιοσημείωτο, αναμφίβολα. Και προχωρώ στο επόμενο, το The Veiled Throne, περίεργος τι έχει σκεφτεί για συνέχεια...
