24 / 1 / 2023
(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)
Τριγύριζα πρόσφατα σ’ένα διεθνές site, όπου συζητούσαν σχετικά με τους αναχρονισμούς στη φανταστική λογοτεχνικά – και, συγκεκριμένα, στην επική φαντασία. Έλεγαν, πχ, ότι ο Τολκιν αναφέρει πατάτες στον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών ενώ πατάτες δεν υπήρχαν στη μεσαιωνική Ευρώπη, αλλά είναι κάτι που μπορείς εύκολα να το αγνοήσεις.
Και, γενικά, μιλούσαν σαν ένας φανταστικός κόσμος να πρέπει να υπακούει στους φυσικούς νόμους του δικού μας κόσμου, και οι κάτοικοί του να πρέπει να ακολουθούν τις ίδιες λογικές και νοοτροπίες όπως οι κάτοικοι του δικού μας κόσμου.
Και καλά όλα αυτά. Πρέπει να ξέρεις τι γίνεται στον πραγματικό κόσμο – δεν είναι ανάγκη να είσαι τελείως αιθεροβάμων. Όμως, αν ήθελα να διαβάσω για το τι γινόταν στον μεσαίωνα, θα διάβαζα ένα βιβλίο με υπόβαθρο τον μεσαίωνα, ή τη βικτωριανή εποχή, ή οποιαδήποτε άλλη εποχή του κόσμου μας. Δεν θα διάβαζα ένα βιβλίο που έχει υπόβαθρο έναν φανταστικό κόσμο.
Όταν ο κόσμος είναι πλασμένος από τη φαντασία, όταν είναι ένας άλλος κόσμος, τότε πολύ πιθανόν να υπάρχουν διαφορετικοί φυσικοί νόμοι και διαφορετικές νοοτροπίες σχετικά με την κοινωνία και οτιδήποτε άλλο. Για την ακρίβεια, προσωπικά πλέον μόνο τέτοιοι κόσμοι είναι που με ενδιαφέρουν. Τι να το κάνω να διαβάσω ακόμα έναν κλώνο του μεσαίωνα;
Στις μέρες μας φαίνεται πως το μόνο που “επιτρέπεται” να έχει διαφορετικό κάποιος σ’έναν φανταστικό κόσμο είναι το πώς λειτουργεί η μαγεία. Στον ένα κόσμο οι μάγοι του Αέρα (που τους λες με κάποια περίεργη ονομασία, έτσι για το γαμώτο) πετάνε, στον άλλο βαδίζουν στα σύννεφα. Στον έναν κόσμο έχεις μάγους της Φωτιάς (που τους λες με κάποια περίεργη ονομασία, έτσι για το γαμώτο) να πετάνε φλόγες από τα βαμμένα νύχια τους, στον άλλο μάγους να πετάνε φλόγες από τα ραβδιά τους. Ε, δεν παίζουμε κανένα RPG, καλύτερα;
Παλιά, η εναλλακτικότητα ήταν βασικό στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας. Σήμερα… είναι να απορείς που η φανταστική λογοτεχνία δεν έχει και τόσο μεγάλο ενδιαφέρον;
Alternate link: https://fantastikosorizontas.gr/skiodi-paralipomena/_enallaktikotita_fantastiki_logotexnia
21 / 1 / 2023
Τις προάλλες έλεγα για αυτό το θέμα-χάλι με τους συγγραφείς στην Ελλάδα, και έλεγα και ότι, όπως όλοι ξέρουν, οι αναγνώστες είναι ελάχιστοι, δυσανάλογοι ως προς τα βιβλία που κυκλοφορούν (κουτσά-στραβά όπως κυκλοφορούν). Και προς το τέλος έκανα και μια γρήγορη αναφορά στα ηλεκτρονικά βιβλία: ότι φαίνεται πως στην Ελλάδα ακόμα πιο λίγοι διαβάζουν ηλεκτρονικά βιβλία και χρησιμοποιούν συσκευές ανάγνωσης.
Παραδόξως – οι πάντες (ακόμα και κάτι άτομα άνω των 70) βλέπεις να είναι με smartphone στο χέρι!
Αυτή η έλλειψη ενδιαφέροντος προς τα ηλεκτρονικά βιβλία, για εμένα είναι τελείως παράλογη και νομίζω πως δείχνει δύο πράγματα.
Πρώτον, ότι ίσως να έχει γίνει κάποιο εσκεμμένο σαμποτάζ των ηλεκτρονικών βιβλίων από τους μεγαλοεκδότες (γιατί τα χάρτινα βιβλία τούς συμφέρουν καλύτερα) και άλλους που νομίζουν ότι το χάρτινο βιβλίο είναι το «κανονικό» βιβλίο. Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι, μέσω πολλών διαύλων, τα ηλεκτρονικά βιβλία (ειδικώς τα δωρεάν) δεν προωθούνται ενώ τα χάρτινα προωθούνται κατά κόρον (και παρ’όλ’ αυτά, αμφίβολη είναι η κίνηση που έχουν).
Δεύτερον, η έλλειψη ενδιαφέροντος προς τα ηλεκτρονικά βιβλία δείχνει περίτρανα το πόσο τραγικά λίγοι είναι τελικά οι άνθρωποι που όντως ενδιαφέρονται να διαβάσουν.
Ο άνθρωπος που δεν ενδιαφέρεται πραγματικά να διαβάσει θα πάρει ένα χάρτινο βιβλίο και θα το λιβανίζει μισό χρόνο, αν όχι έναν χρόνο ολόκληρο, και στοίχημα είναι αν θα το τελειώσει. Άντε να διαβάσει δύο ή τρία βιβλία, το πολύ. Δεν είναι, ουσιαστικά, αναγνώστης. Είναι casual αναγνώστης. Το κάνει για πλάκα, όπως εγώ μπορεί να καπνίσω κάνα πούρο αλλά γενικά δεν καπνίζω πούρα.
Αυτός ο αναγνώστης συνυπολογίζεται στις μελέτες για αναγνώστες στην Ελλάδα.
Αλλά δεν είναι ο πραγματικός αναγνώστης. Δεν είναι ο φανατικός που διαβάζει συστηματικά λογοτεχνία. Αυτός ο άνθρωπος (και δεν τον κατηγορούμε, απλώς λέω ότι υπάρχει) δεν θα αγοράσει συσκευή για να διαβάζει ηλεκτρονικά βιβλία, ούτε θα αναζητήσει ηλεκτρονικά βιβλία, γιατί δεν τον ενδιαφέρει, αφού διαβάζει ελάχιστα.
Τα ηλεκτρονικά βιβλία ενδιαφέρουν περισσότερο αυτούς που διαβάζουν και περισσότερο. Είναι διευκόλυνση. Και είναι και πιο φτηνά (ή θα έπρεπε να είναι – αλλιώς είναι εκμετάλλευση), ή ακόμα και δωρεάν. Τα βρίσκεις εύκολα, τα βάζεις μέσα σε μια συσκευή, και διαβάζεις με την άνεσή σου, όπου και όπως θέλεις.
Το γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν ενδιαφέρονται για τα ηλεκτρονικά βιβλία δείχνει ότι δεν ενδιαφέρονται για τα βιβλία γενικά. Διαφορετικά, με τέτοια κρίση στην οικονομία (εκτός των άλλων), μόνο ηλεκτρονικά βιβλία θα έπρεπε να διαβάζουν.
(Προσωπικά τα προτιμώ γιατί είναι πολύ πιο άνετα στο χέρι και εύκολο να βρεις εκείνο που θέλεις όταν το θέλεις. Και δεν πιάνουν και χώρο στην ήδη παραφορτωμένη βιβλιοθήκη μου. Και, ναι, εντάξει, μετράει και το ότι δεν χρειάζεται να πληρώνεις 15 ευρώ για ένα βιβλίο που ίσως και να μη σου αρέσει τελικά.)
17 / 1 / 2023
Αυτά τα μαργαριτάρια είναι από το βιβλίο Πρακτική Μαγεία, του Jorg Sabellicus (σε μετάφραση Ν. Σημηριώτη), τόμος Γ.
Αυτό είναι από το κεφάλαιο Μαγικά μυστικά της βασίλισσας Κλεοπάτρας (ναι, υποτίθεται ότι η γνωστή Κλεοπάτρα τα έκανε αυτά).

Όπως καταλαβαίνετε, δεν θα πιάσει παιδί γιατί θα είναι άρρωστη από αυτό που ήπιε...
Και αυτό είναι από το κεφάλαιο Από το «Ραούντ αλ Ατίρ» ή ο «Μυρωμένος Κήπος, του Σεΐχη Νεφζαουΐ» και από το κομμάτι Πώς να μεγαλώσει το ανδρικό μέλος.

Ποπό... τρομερός αυτός ο Σεΐχης Νεφζαουΐ. Πρέπει να πήγαινε σύννεφο η μ@L&<|Α μέσα στο παλάτι του.
*
Και δεν είναι αυτά τα μόνα τέτοια μαργαριτάρια μέσα στο βιβλίο Πρακτική Μαγεία. Αναρωτιέσαι, γαμώτο, τι είναι αυτά που έκαναν μια φορά κι έναν καιρό. Ήταν με τα καλά τους; Κι ακόμα δεν καταλαβαίνω τι σχέση με «μαγεία» είχαν...
Αλλά, για να είμαι δίκαιος, το βιβλίο έχει και κάποια παράξενα πράγματα που έχουν όντως ενδιαφέρον. Όμως έχει και πολλά τελείως τραγελαφικά.
