Αρκετές φορές βλέπω βιβλία να βαφτίζονται ως “φανταστική λογοτεχνία” (ή “λογοτεχνία του φανταστικού”, ή “λογοτεχνία φαντασίας”) χωρίς πραγματικά να είναι. Μη με παρεξηγείτε: δεν έχω κανέναν πολύ περιορισμένο ορισμό για το τι είναι φανταστική λογοτεχνία. Για την ακρίβεια, ο ορισμός μου για τη φανταστική λογοτεχνία είναι, αντιθέτως, πολύ ανοιχτός. Δεν την περιορίζω σε βιβλία με ξωτικά, ορκ, και νάνους. Δεν την περιορίζω σε βιβλία με δράκους ή με μικρούς μάγους. Δεν την περιορίζω καν σε βιβλία όπου πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχει μαγεία όπως ορίζεται συνήθως η μαγεία στη φανταστική λογοτεχνία. Ούτε σε βιβλία που πρέπει να διαδραματίζονται σε αρχαϊκούς κόσμους. Ακόμα κι ένα βιβλίο που διαδραματίζεται σε μια άλλη πραγματικότητα, σε έναν άλλο κόσμο, διαφορετικό από τον δικό μας αλλά με τους δικούς του φυσικούς νόμους και συγχρόνως αυτοκίνητα και πολυκατοικίες, όπου δεν υπάρχει μαγεία (μάγοι που κάνουν ξόρκια, τελετές, ή κάτι παρόμοιο), πάλι “φανταστική λογοτεχνία” θα το έλεγα.

Αλλά κάποιοι φαίνεται να δίνουν αυτό τον ορισμό σε πράγματα που δεν μου μοιάζουν ούτε για φαντασίας ούτε καν για λογοτεχνία πολλές φορές. Αρκετά από αυτά είναι, για παράδειγμα, καθαρά συνωμοσιολογικά βιβλία, ή φιλοσοφικά βιβλία με μια κλίση προς το μυστικιστικό, ή απλά βιβλία λιγάκι πιο ευφάνταστα από τα συνηθισμένα. Δεν είναι φανταστική λογοτεχνία.

Για να είναι κάτι φανταστική λογοτεχνία πρέπει, κατά πρώτον, να είναι γραμμένο λογοτεχνικά – μορφή μυθιστορήματος, διηγήματος, κάτι τέτοιο, με πλοκή και χαρακτήρες. Και πρέπει να είναι φαντασίας υπό την έννοια όχι του “ε, είναι λιγάκι φαντασμένο”, ή του “είναι μυστικιστικό” ή “είναι φιλοσοφικό”, αλλά υπό την έννοια ότι διαμορφώνει μια εναλλακτική πραγματικότητα μέσα από το περιεχόμενό του διαφορετική από τη συμβατική.

Και γιατί μ’ενδιαφέρει, θα μου πεις, πώς ονομάζει ο καθένας το βιβλίο του. Ο μόνος λόγος που μ’ενδιαφέρει είναι επειδή δημιουργείται μια σύγχυση στο μυαλό πολλών ανθρώπων σχετικά με το τι είναι, τελικά, η φανταστική λογοτεχνία. Βλέπουν, μετά, ένα βιβλίο που λέει, πχ, για τις τελετές της Εκάτης στην Αρχαία Ελλάδα και νομίζουν ότι είναι φανταστική λογοτεχνία, ενώ καμία σχέση με φανταστική λογοτεχνία δεν έχει.

Δεν λέω ότι αυτά τα βιβλία δεν είναι καλά – μπορεί κάποια να είναι και πολύ καλά, μάλιστα – αλλά κατηγοριοποιούνται λάθος. Κακό και για αυτά και για τα βιβλία που είναι όντως φανταστική λογοτεχνία.

Αυτός ο μυστήριος τύπος με την κουκούλα παραφαίνεται ύποπτος. Έτσι;

Το μόνο που γνωρίζει η Έρευνα Μυστηριακών Οντοτήτων γι’αυτόν είναι ότι μοιράζεται κοντινό τοίχο μ’αυτόν τον άλλο μυστήριο τύπο.

Μυστηριακές Οντότητες

...στους τοίχους της Αθήνας.

Θα ακολουθήσουν κι άλλες.

Μυστηριακές Οντότητες

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

Ξέρεις εκείνη τη μαγική αίσθηση που έχεις όταν εκπλήσσεις τον εαυτό σου; Είναι σαν να βρίσκεις έναν παλιό κώδικα μέσα σ’ένα σκονισμένο συρτάρι, και, αποκωδικοποιώντας τον, σύντομα συνειδητοποιείς ότι τον άφησε ο παρελθοντικός σου εαυτός για να τον βρει ο μελλοντικός.

Και παθαίνεις την πλάκα σου.

Αυτό μού συμβαίνει κάθε φορά που τελειώνω ένα βιβλίο και πιάνω να το διορθώσω από την αρχή. Γράφω σοβαρά από τα 17 μου (“ασόβαρα” δεν θυμάμαι από πότε γράφω) αλλά εξακολουθώ να παθαίνω την πλάκα μου. Δεν έχει σημασία αν είναι κάτι που βλέπεις και λες “Τι αηδίες είν’ αυτές; Είναι σαν να το έχει γράψει η γάτα μου, μεθυσμένη!” ή αν λες “Εγώ το έγραψα αυτό!; Αυτό είναι γαμάτο!” – η μαγική αίσθηση είναι πάντα εκεί.

Η φαντασία – από την οποία ξεκινά κάθε είδους δημιουργικότητα – είναι ένας μυς που ποτέ δεν πρέπει να αφήνεις να ατροφήσει. Πρέπει να τον εξασκείς κάθε μέρα, έστω και με κάποιο μικρό τρόπο: Γράψε ένα απλό ποίημα. Γράψε μια γραμμή με ό,τι σου κατεβαίνει στο κεφάλι. Κάνε ένα μικρό σκίτσο. Ή, αν δεν μπορείς να κάνεις τίποτα από αυτά, απλά φαντασιοκόπησε για λίγο. Ναι, φαντασιοκόπησε. Αυτό είναι, από μόνο του, δημιουργική διαδικασία. Τα πάντα είναι νους.

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής πολλές φορές μάς ωθεί να αφήνουμε τη φαντασία μας να ατροφήσει· αλλά αυτό είναι το χειρότερο που μπορείς να κάνεις. Τότε, η σκέψη σου γίνεται επίπεδη, σχεδόν ρομποτοειδής, επαναλαμβανόμενη, χωρίς δημιουργικές διεξόδους.

Αλλά τι κάνεις αν πέσεις στην παγίδα; Είναι πολύ αργά; Ποτέ δεν είναι πολύ αργά. Απλά πρέπει να ξεμουδιάσεις πρώτα. Ξεκινά πάλι με κάτι μικρό, κάτι απλό. Σπάσε τον βράχο. Από τη ρωγμή στον βράχο αρχίζει να κυλά ένα ρυάκι, και μετά γίνεται χείμαρρος.