Πολύ μεγάλα φτερά. Τελείως από άλλη διάσταση.
|
|
Μια στιγμή... |
Πολύ μεγάλα φτερά. Τελείως από άλλη διάσταση.
Τελευταία έτυχε να διαβάζω πάλι λίγο Clark Ashton Smith (με πιάνει και τον πιάνω κάθε τόσο· είναι σαν αρρώστια) και θυμήθηκα πάλι το ακόλουθο post που είχε παρουσιαστεί και στο παλιό blog:
Διάβαζα τις προάλλες μια από τις ιστορίες του Clark Ashton Smith. Έχω, εδώ και χρόνια, ένα βιβλίο που τις περιλαμβάνει όλες· κι αν όχι όλες, σίγουρα σχεδόν όλες. (Βέβαια, μπορείς να τις βρεις και online, δωρεάν.) Δεν το έχω διαβάσει ολόκληρο αλλά λίγες ιστορίες απομένουν πλέον. Δεν βιάζομαι να το τελειώσω· το πιάνω όποτε έχω όρεξη για τέτοιου είδους γραφές.
Ο Smith είναι από τους συγγραφείς που μου αρέσουν: έχει σκεφτεί κάποια πολύ εξωτικά σκηνικά – μαγευτικά – και η πρόζα του είναι σαγηνευτική και σχεδόν υπνωτιστική. Αυτά είναι τα δύο πράγματα που, κυρίως, εκτιμώ στον Clark Ashton Smith.
Τα σκηνικά στα οποία διαδραματίζονται οι ιστορίες του είναι τριών ειδών: φανταστικοί κόσμοι αρχαϊκού τύπου με μαγεία και τέρατα (Hyperborea, Poseidonis, Zothique), ένας ψευδο-γαλλικός κόσμος με το όνομα Averoigne, και ο δικός μας κόσμος όπου όμως παρουσιάζονται υπερφυσικά στοιχεία.
Θα περίμενες μεγάλη ποικιλία αφηγήσεων. Αλλά εκείνο που βλέπεις είναι το αντίθετο όσον αφορά τη δομή των ιστοριών. Οι περισσότερες εξελίσσονται με παρόμοιο τρόπο, σε όποιο από τα σκηνικά του Smith κι αν διαδραματίζονται: παρουσιάζεται ένας βασικός χαρακτήρας που, σταδιακά, του συμβαίνουν ολοένα και πιο αλλόκοτα και γκροτέσκα πράγματα ώσπου φτάνει να έχει κάποιο φρικτό τέλος.
Είναι, φαίνεται, ένα συγκεκριμένο είδος ιστορίας που θέλει αυτή τη συγκεκριμένη δομή. Ωστόσο, δεν μπορώ, πρώτον, παρά να σκέφτομαι ότι αυτό είναι προβλέψιμο για εμένα ως αναγνώστη (μου δίνει την αίσθηση ότι διαβάζω συνεχώς τις παραλλαγές παρόμοιων γεγονότων)· και δεύτερον, αναρωτιέμαι γιατί ο συγγραφέας ήθελε αυτή τη συγκεκριμένη δομή, ή οδηγείτο πάντα από τη φαντασία του σε αυτή τη συγκεκριμένη δομή (αν υποθέσουμε ότι είναι αυθόρμητο και όχι εσκεμμένο).
Δεν με εκπλήσσει μόνο στον Smith αυτό, αλλά και σε άλλους συγγραφείς που γράφουν ιστορίες με φανερά επαναλαμβανόμενη δομή, όπως, για παράδειγμα, είναι οι περισσότερες ιστορίες με μυστήρια φόνου, οι γοτθικές ιστορίες “σκοτεινού κάστρου”, η επική φαντασία “προφητείας και εκλεκτού”, και τα λοιπά.
Πώς αντέχουν αυτοί οι συγγραφείς να γράφουν συνεχώς παραλλαγές του ίδιου πράγματος; Ναι, εντάξει, τίποτα Απόλυτα Πρωτότυπο δεν υπάρχει πουθενά στο σύμπαν· σίγουρα. Όμως υπάρχουν τόσα πολλά στοιχεία που μπορούν να συνδυαστούν με τόσους πολλούς τρόπους, αν θέλεις, που είναι αδύνατον να τους μετρήσεις. Γιατί να συνδυάζεις διαρκώς παρόμοια στοιχεία με παρόμοιους τρόπους;
Δες, για παράδειγμα, τι κάνει ο Roger Zelazny στο Amber, ή ο Frank Herbert στο Dune, ή ο Brian Aldiss στο Helliconia. Συνδυάζουν διάφορα στοιχεία με διάφορους τρόπους. Το ίδιο επιχειρώ κι ο ίδιος, κυρίως στις ιστορίες του Θρυμματισμένου Σύμπαντος.
Αναπόφευκτα, κάθε συγγραφέας πέφτει σε κάποια επαναλαμβανόμενα μοτίβα, πολλές φορές χωρίς να το θέλει· αλλά υπάρχει διαφορά ανάμεσα σ’αυτό και στις καταφανώς επαναληπτικές δομές αφήγησης.
Και το άνωθεν κείμενο δεν είναι κατάκριση: απλά απορία.



Τα βιβλία αυτής της σειράς είναι τέσσερα, και, αν θυμάμαι καλά, το πρώτο μού άρεσε περισσότερο απ’όλα. Είναι σαν παραμύθι για μεγάλους· ασκεί μια γοητεία αυτό.
Το όλο παραμυθένιο ύφος φαίνεται και από τις πολύ όμορφες ασπρόμαυρες εικόνες στο εσωτερικό, κάποιες από τις οποίες είναι οι ακόλουθες:



Τα επόμενα βιβλία της σειράς δεν νομίζω ότι μου άρεσαν και τόσο, και το τελευταίο, ειδικά, θυμάμαι πως μου έμοιαζε τραγικά με ακόμα μια κόπια του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών.
Το πρώτο βιβλίο περιλαμβάνει και χάρτη: αυτό τον χάρτη–

(Κλίκαρέ τον για να τον δεις πιο μεγάλο.)
(Η θολούρα στο κέντρο οφείλεται στο σκανάρισμα, καθώς ο χάρτης είναι δισέλιδος και εκεί οι σελίδες διπλώνουν και δεν ήθελα να καταστρέψω το δέσιμο.)
Οι ομοιότητες με τον “πραγματικό” κόσμο είναι καταφανείς, έτσι; Φτάνει μόνο να προσέξεις λιγάκι. Και επίσης φανερή είναι η όλη δυτικοκεντρική λογική του χάρτη: τα πράγματα που είναι προς τα ανατολικά και προς τα νότια έχουν, γενικά, πιο “κακά” ή πιο παράξενα ονόματα...
Όταν ξεκίνησα να γράφω τα Κρυφά Όπλα της Πόλης είχα, εκτός των άλλων, και μια τρελή ιδέα για τη βασική πλοκή της σειράς. Είχα σκεφτεί ότι θα το γράψω περίπου σαν τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο· δηλαδή, η Ρελκάμνια θα ήταν χωρισμένη σε δύο “μπλοκ”, όπου στο ένα μπλοκ μεγάλος αρχηγός θα ήταν κάποιος σαν τον Στάλιν περίπου, και στο άλλο μπλοκ μεγάλος αρχηγός θα ήταν κάποιος σαν τον Χίτλερ περίπου.
Μάντεψε τώρα τι είχα στο μυαλό μου για τον Κάδμο Ανθοτέχνη. Τελικά, όμως, όπως σύντομα συμπέρανα καθώς το έγραφα, η πιο σοβαρή ομοιότητα του με τον Στάλιν είναι ότι είναι ποιητής. Λίγες άλλες πραγματικές ομοιότητες υπάρχουν.
Και η φιγούρα που προόριζα για “Χίτλερ” άργησε να εμφανιστεί μέσα στη σειρά – εμφανίζεται από το 3ο βιβλίο – επειδή η ιστορία μου έτσι με οδηγούσε· και πάντα αφουγκράζομαι την ιστορία μου, βλέπω πού θέλει να με πάει, δεν γράφω μόνο ό,τι έχω προαποφασίσει, γιατί αυτό πολλές φορές μού φαίνεται ψεύτικο όταν είμαι πραγματικά μέσα στην ιστορία. Επιπλέον, ακόμα κι όταν ο “Χίτλερ” της σειράς εμφανίστηκε, δεν είχα καμία σχέση με τον Χίτλερ βασικά. Κι όταν λέω καμία σχέση, εννοώ ΚΑΜΙΑ σχέση. Πολύ απλά, δεν έδενε κάτι τέτοιο με την υπόλοιπη αφήγηση.
Έτσι, ενώ είχα προαποφασίσει να γράψω κάτι σαν 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, κατέληξα να γράψω κάτι πολύ διαφορετικό, και σύντομα διαπίστωσα ότι ήταν 100 φορές καλύτερα έτσι, γιατί– Μα είχα ξεχάσει τις προσωπικές μου πεποιθήσεις, σε τελική ανάλυση; Σιχαίνομαι τις ιστορίες που είναι παρωδία πραγματικών γεγονότων ή προσώπων, ή βασίζονται τόσο πολύ σ’αυτά που είναι ουσιαστικά τα ίδια με άλλα λόγια. Η πολιτική κατάσταση που εξελίσσεται στα Κρυφά Όπλα της Πόλης έχει ενδιαφέρον από μόνη της. Όμως ακόμα πιο σημαντικοί είναι, φυσικά, οι χαρακτήρες, που, ευτυχώς, δεν κατέληξαν καρικατούρες ιστορικών προσώπων αλλά έκαναν, ως συνήθως, αεροπειρατεία στο μυαλό μου και πήραν τη δική τους ζωή στα χέρια τους.
Σύντομα – πολύ σύντομα – το δεύτερο βιβλίο των Κρυφών Όπλων της Πόλης...

Φλογόπνοες υπάρξεις... Αλλά τι κάνουν αυτοί οι τύποι με τα υψωμένα χέρια; Μας χαιρετάνε; Ή προσπαθούν να απογειωθούν σαν πουλιά;
149η σελίδα από τις 181
Επίσης . . .
Επιλογές Απριλίου (29/4)
Virgil Finlay (τέχνη φαντασίας) Chéri Hérouard (παρισινή τέχνη) Gervasio Gallardo (μυθική τέχνη) HP Lovecraft (τα Άπαντα) Cthulhu Mythos (Encyclopedia) Πολύπλοκα και πελώρια οικοδομήματα (πριν από τις σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους) Sybil Marie Anne Lenormand (και η μαντική τράπουλά της) Pulp Covers (the best of the worst) Το διάβασμα (μας κάνει καλό;) Παίξτε δωρεάν πάνω από 15.000 παιχνίδια (της Amiga) Τα βιβλία Mapbacks (των παλιών εκδόσεων Dell) Solarpunk (A Short Guide to the Decolonization of the Sun) Πώς να είσαι συγγραφέας (όπως πραγματικά αισθάνεσαι) ...Και έρχονται κι άλλα (στο LinX)

Επιλογές Απριλίου (22/4)
Τέχνη από CD — Anthea Xin («ενεργειακοί» πίνακες) — Rithika Merchant (λαβυρινθώδεις κοσμολογίες) — Savepoint.gr (η εξέλιξη του Retropolis) — Ανθολογίες τρόμου (1930) — Clare Winger Harris (1891-1968) — Ο μαζικός δολοφόνος της Φλώριδας και το ChatGPT — Μια ψεύτικη ασθένεια που ξεγέλασε την τεχνητή νοημοσύνη — Angus McBride (τέχνη) — Vintage RPG — Το Τάγμα του Ηλιακού Ναού και οι μαζικές αυτοκτονίες — Gil Kane (τέχνη) — Voyage to Faremido: Gulliver’s Fifth Voyage (διαβάστε δωρεάν) — & πολλά, πολλά ακόμα στο LinX

Βιβλιοκριτική: Imaginary Worlds του Lin Carter

Έχοντας διαβάσει (και σχολιάσει) το Wizardry and Wild Romance του Michael Moorcock, είχα κάνει όρεξη να προχωρήσω σε κάτι παρόμοιο· κι αφού κι ο ίδιος ο Moorcock προτείνει το Imaginary Worlds, προχώρησα προς τα εκεί.
Είναι κι αυτό, φυσικά, μια πραγματεία για τη φανταστική λογοτεχνία, αλλά, παρότι έχει ομοιότητες με το Wizardry and Wild Romance, δεν είναι το ίδιο πράγμα. Ο Moorcock κρίνει, κυρίως, την εποχή του· ο Lin Carter μιλά πιο διαχρονικά και πιο ιστορικά (αν και την κρίνει, εν μέρει, και την εποχή του σ’ένα σημείο). Ξεκινά, μάλιστα, διευκρινίζοντας τι εννοεί λέγοντας «φανταστική λογοτεχνία» – fantasy – ώστε να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις:
But what I mean by the word "fantasy" is a narrative of marvels that belong to neither the scientific nor the supernatural. The essence of this sort of story can be summed up in. one word: magic. A fantasy is a book or story, then, in which magic really works-not a fairy tale, not a story written for children, like Peter Pan or The Wizard of Oz, but a work of fiction written for adults-a story which challenges the mind, which sets it working.
Και, για να είμαι ειλικρινής, συμφωνώ απόλυτα με αυτό τον ορισμό. Το ίδιο εννοώ κι εγώ, συνήθως, όταν λέω «φανταστική λογοτεχνία».