Στη BookPress έχουν βάλει ένα άρθρο με τις οκτώ συμβουλές του Frank Herbert, δημιουργού του Dune.

Η τελευταία από αυτές είναι η εξής:

Τρομερό, έτσι;

Πέρα από το ότι προσωπικά συμφωνώ σχεδόν απόλυτα, στις μέρες μας τουλάχιστον είναι κάτι που δεν ισχύει, κάτι που το «επίσημο» αφήγημα για το πώς πρέπει να είναι ο συγγραφέας το καταρρίπτει.

Συνήθως εκείνα που λένε είναι πώς να προσαρμοστείς στην αγορά, πώς πρέπει να γράφεις για να ταιριάξεις μέσα στην αγορά, τι είδους ιστορία πουλάει και τι όχι, σε τι κοινό αναφέρεσαι, δες τι κάνει ο τάδε «επιτυχημένος» (όπου επιτυχία ίσον χρήμα, φυσικά), και τα λοιπά και τα λοιπά.

Αλλά, ξέρεις, αυτές οι συμβουλές, όπως του Herbert ή του King, είναι από πολύ γνωστούς συγγραφείς, κι αυτοί μπορεί να εκφράζουν ό,τι τους κατεβαίνει. Επίσης, είναι παλιοί συγγραφείς· πολλοί απ’αυτούς δεν είναι καν ζωντανοί. Και έχει και πλάκα να διαβάζεις τι έλεγαν. Είναι cool, βρε αδελφέ.

Όμως για εσένα δεν ισχύουν. Εντάξει; Εσύ πρέπει να γράφεις όπως σου λένε να γράψεις, πρέπει να είσαι «κοινωνικός», και τα λοιπά και τα λοιπά.

Και αυτή είναι η λογική που γενικά μάς οδηγεί προς τα κάτω – παγκοσμίως: δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Είναι υποκρισία, καταπίεση, και αντιδημιουργικότητα. Και ακόμα κι αυτοί που πασχίζουν να ανταποκριθούν στις επιβεβλημένες μαλακίες, μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό από αυτούς φτάνει στην πολυπόθητη «επιτυχία» (που σημαίνει χρήμα, φυσικά) αλλά αμφίβολο είναι αν αισθάνεται να περνά καλά κάνοντάς το. Είναι η λογική – επιβεβλημένη αν δεν έρχεται με φυσικό τρόπο – ότι ΠΟΤΕ δεν πρέπει να σου αρέσει αυτό το οποίο σου δίνει λεφτά.

Να γιατί μετά λέμε ότι σήμερα (που υπάρχει η δυνατότητα) όλα τα βιβλία, ειδικά τα λογοτεχνικά, θα έπρεπε να ήταν δωρεάν και ο οποιοσδήποτε σχολιασμός πλέον να γίνεται επί της ουσίας και επί της αρεσκείας, όχι βάσει οικονομικών συμφερόντων και προπαγάνδας.

Οπότε, μπορεί και να μας κατηγορούν ότι θέλουμε να «σαμποτάρουμε» την αγορά επειδή είμαστε υπέρ του δωρεάν βιβλίου, το οποίο αν μη τι άλλο το γράφεις ακολουθώντας όντως τις cool συμβουλές που κάποιοι αναρτούν αλλά πρακτικά δεν εφαρμόζουν.

Τι λέτε, ρε παιδιά, που «σαμποτάρουμε» την αγορά με το δωρεάν βιβλίο; Η αγορά, από μόνη της, σαμποτάρει τον εαυτό της εδώ και χρόνια. Γι’αυτό και τόσος πολύς κόσμος έχει πάψει να πιστεύει σ’αυτήν: γιατί ποτέ δεν σου δίνει εκείνο που θέλεις, αλλά προσπαθεί να σε κάνει να θέλεις εκείνο που σου δίνει. Και στην τέχνη, ειδικά, αυτό είναι αισχρό.

Όσοι δεν έχετε δει το Cry of the Banshee πρέπει να το δείτε. Όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Απόψε, εν ανάγκη. Είναι θέμα ζωής και θανάτου· δεν με πιστεύετε;

Το είδα τις προάλλες και έπαθα την πλάκα μου. Και έχω καιρό να το πάθω αυτό από ταινία. Η συγκεκριμένη μπορεί να είναι λίγο παλιά αλλά είναι σκάλες ανώτερη από πολλές καινούργιες, και σε ατμόσφαιρα και σε σενάριο και σε σκηνοθεσία.

Το κλίμα είναι απόλυτα μεσαιωνικό. Κάτι που αμέσως καταλαβαίνεις από την αρχή κιόλας, από τους τίτλους, από τα σκιτσάκια που δείχνει εκεί.

Η ατμόσφαιρα είναι αυτό που έχουμε συνηθίσει για τον Μεσαίωνα, το πολύ σκληρό όμως: διαφθορά στους ευγενείς, ιεροεξεταστές που κυνηγάνε τον κόσμο με το παραμικρό, δοξασίες και δεισιδαιμονίες, σκοτεινά δάση, δαίμονες και μάγισσες, η «παλιά θρησκεία», και τα λοιπά. Αλλά εδώ η μαγεία είναι πραγματική, οι κατάρες είναι πραγματικές, και υπάρχουν όντως και δαίμονες. Αλλά μη φανταστείτε τίποτα χαζοειδές όπου τέρατα πετάγονται από παντού και ουρλιάζουν. Δεν έχει τέτοιες μαλακίες η ταινία. Το υπερφυσικό στοιχείο προέρχεται από την ίδια την παραδοξότητα των γεγονότων, και καθώς πλησιάζουμε προς το τέλος γίνεται ολοένα και πιο έντονο, και τελικά συμβαίνει κάτι το αληθινά ανατριχιαστικό που νομίζεις ότι βγήκε από όραμα της Κόλασης.

Η ταινία αφήνει αρκετά ερωτηματικά για το τι όντως συνέβη· αλλά έτσι ακριβώς πρέπει να είναι μια τέτοια ταινία.

Ο τίτλος, βέβαια, Cry of the Banshee είναι λιγάκι άσχετος με το περιεχόμενο: παραπλανητικός, ίσως. Μόνο στην αρχή λένε κάποιοι για μια Banshee, ως δεισιδαιμονία. Αποκεί και πέρα, μόνο Banshee δεν βλέπουμε. Υπάρχουν και χειρότερα πράγματα εκείνη τη σκοτεινή εποχή...

Μεθύστακες των τοίχων.

Μυστηριακές Οντότητες

Πριν από χρόνια είχα δει την κλασική ταινία Heavy Metal, και τώρα είπα να την ξαναδώ γιατί είχα σκοπό να δω και την επόμενη (που δεν την είχα ξαναδεί).

Η αρχική ταινία μού άρεσε όπως και τότε. Έχει κάτι το τελείως τρελό, τελείως σουρεαλιστικό, έτσι όπως συνδέει διάφορες ιστορίες που η σύνδεση μεταξύ τους είναι μικρή έως ελάχιστη πέρα από εκείνο το «κακό αντικείμενο» που όλοι θέλουν να αποκτήσουν αλλά ποτέ δεν εξηγείται τι ακριβώς είναι ή τι ακριβώς κάνει. Είναι, περισσότερο, μια δικαιολογία, ένα MacGuffin, για να δημιουργείται η πλοκή. Και οι ιστορίες που βλέπουμε να διαδραματίζονται είναι ένα πράγμα σαν slice of life (αν και όχι ακριβώς). Είναι σαν κάποιος να έχει κάνει ένα γιγάντιο κολάζ μέσα στον χώρο και στον χρόνο, αποτελούμενο από γεγονότα, από μικρές ιστορίες, όλες φαντασίας ή επιστημονικής φαντασίας, που κυμαίνονται από νουάρ έως ηρωική φαντασία.

Είναι τρομερή ταινία, έχει μεγάλη πλάκα. Προτείνω σε όλους να τη δουν οπωσδήποτε.

Το Heavy Metal 2000 είναι η συνέχειά της. Αν και μάλλον «συνέχεια» δεν είναι ο σωστός όρος. Είναι ένα φιλμ φτιαγμένο, υποτίθεται, στο ίδιο πνεύμα. Υπάρχει πάλι ένα «κακό αντικείμενο» που περιφέρεται στο διάστημα, μια όμορφη πολεμίστρια, κάτι τρελοί επιδρομείς, και τέτοια πράγματα. Αλλά δεν μοιάζει πραγματικά με το πρώτο Heavy Metal, ούτε και νομίζω ότι είναι όντως «στο πνεύμα» εκείνης της ταινίας. Δεν έχει διάφορες σκόρπιες ιστορίες· εδώ είναι μία συγκεκριμένη ιστορία επιστημονικής φαντασίας που γέρνει προς το sword-and-planet προς το τέλος. Δε σου δημιουργεί την ίδια σουρεαλιστική αίσθηση. Βασίζεται σε μια συγκεκριμένη πλοκή με αρχή μέση τέλος. Ενώ το αρχικό Heavy Metal δεν ήξερε τι θα πει «συγκεκριμένη πλοκή»· ήταν ένα χάος. Και αυτό ήταν, κυρίως, η μαγεία του.

Δε μπορείς να πεις ότι το Heavy Metal 2000 είναι άσχημο. Έχει κι αυτό τη δική του πλάκα, αλλά δεν είναι τόσο καλό όσο το αρχικό Heavy Metal σε καμία περίπτωση. Και κάποια πράγματα μού φάνηκαν και κάπως κακόγουστα, όπως ονόματα τύπου Anus 35 για την είσοδο σε έναν διαστημικό σταθμό. Εντάξει, είστε adult, αλλά αυτό είναι χαζό. Και ούτε και το σκίτσο μού άρεσε. Αυτές οι τετραγωνισμένες φάτσες δεν με συγκινούν. Το σκίτσο του παλιού Heavy Metal ήταν πολύ πιο συμπαθητικό.

*

Και αυτό είναι γενικά κάτι που έχω παρατηρήσει πολλές φορές: Πολλά από τα παλιότερα πράγματα είχαν πολύ περισσότερη έμπνευση, ζωντάνια, και διαφορετικότητα. Και μιλάω για τα πάντα: ταινίες, βιβλία, μουσική, οτιδήποτε. Αντιθέτως, πολλά από τα σημερινά ή αναμασάνε τα ίδια χωρίς καμιά ουσία, ή κάνουν πράγματα επαναλαμβανόμενα και προβλεπόμενα.

Χρειάζεται κάτι πραγματικά αναζωογονητικό.

(Αυτό το post είναι συνέχεια από το προηγούμενο.)

Και ενώ περιδιάβαινα σε ατελείωτες παραλίες, τι θυμήθηκα; Το Vermilion Sands του Ballard, φυσικά. Το είχα διαβάσει το 2012 και δεν θυμόμουν πια πολλά για αυτό πέρα από τη γενική ιδέα: μια ατέρμονη παραλία με παράξενες τοποθεσίες, κάπου στον κόσμο μας, αλλά με μια πελώρια δόση σουρεαλισμού. Το βιβλίο αποτελείται από διηγήματα που το μόνο που τα συνδέει μεταξύ τους είναι ο κοινός φανταστικός κόσμος.

Από καιρό ήθελα να ξαναδιαβάσω το Vermilion Sands. Γιατί όχι τώρα;

Έχω αρχίσει να το ξαναδιαβάζω και νομίζω πως το εκτιμώ περισσότερο από τότε που το είχα διαβάσει για πρώτη φορά. Τα σκηνικά είναι μαγευτικά, οι ιδέες τρελές, οι πλοκές περίεργες. Τα πάντα πολύ όμορφα και σουρεαλιστικά – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν συμβαίνουν και φριχτά πράγματα μέσα στις ιστορίες. Η ίδια η γλώσσα που είναι γραμμένες ρέπει προς σουρεαλιστικό ή εμπρεσιονιστικό πίνακα.

Κατά τη γνώμη μου, το Vermilion Sands είναι το καλύτερο βιβλίο του Ballard, και έχω διαβάσει αρκετά του (θέλω να διαβάσω και κάποια ακόμα, όμως). (Γράψε «Ballard» στην Αναζήτηση του κεντρικού site μου για να δεις ποια άλλα του έχω διαβάσει ώς τώρα.)

Επιπλέον, το Vermilion Sands είναι τρομερό βιβλίο για να το διαβάζεις το καλοκαίρι στην Ελλάδα. Το φανταστικό σκηνικό, άλλωστε, είναι ένα ατελείωτο θέρετρο με ηχητικά αγάλματα, πλοία που αρμενίζουν επάνω στην άμμο, παράξενα όντα, έντομα με λίθους επάνω, και άλλα τέτοια. Εκτός αυτού, ο Ballard ομολογεί ότι εν μέρει εμπνεύστηκε αυτές τις ιστορίες από τις παραλίες της Μεσογείου. Ορίστε τι γράφει στον πρόλογο: Where is Vermilion Sands? I suppose its spiritual home lies somewhere between Arizona and Ipanema Beach, but in recent years I have been delighted to see it popping up elsewhere – above all, in sections of the 3,000-mile-long linear city that stretches from Gibraltar to Glyfada Beach along the northern shores of the Mediterranean, and where each summer Europe lies on its back in the sun.

Ε, αυτό το Glyfada Beach είναι κάποιο μέρος που ξέρουμε όλοι μας...

*

Πέρα από το Vermilion Sands, που τις τελευταίες μέρες ξεκίνησα να διαβάζω, στην παραλία διάβαζα κυρίως το Guardians of the Lost των Weis και Hickman, το δεύτερο του Well of Darkness, που ουσιαστικά μπορεί να διαβαστεί κι από μόνο του. Το πρώτο το είχα διαβάσει το 2007. Τρομερό βιβλίο για παραλία. Ούτε πολύ ελαφρύ ούτε πολύ βαρύ. Έχει πλάκα χωρίς να είναι της πλάκας. Και οι συγγραφείς φαίνεται να έχουν ωριμάσει αρκετά από τότε που έγραφαν τα πρώτα της Dragonlance, αν και, βέβαια, κάποια κλισέ και κλασικά πράγματα παραμένουν. Ε, πώς, fantasy χωρίς elves? Hell, no!