Κοίταζα διάφορα μέταλ συγκροτήματα όσον αφορά τη θεματολογία τους, και παρατήρησα ότι πολλά από τα καινούργια έχουν την τάση να κολλάνε σε μία συγκεκριμένη θεματολογία φανατικά, βγάζοντας το ένα άλμπουμ μετά το άλλο με αυτή τη συγκεκριμένη θεματολογία και μόνο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η μουσική τους δεν είναι καλή. Μπορεί η μουσική να είναι τρομερή, αλλά η θεματολογία εξακολουθεί να είναι επαναλαμβανόμενη. Για παράδειγμα, μπορεί συνέχεια να τραγουδάνε για ξωτικά και δράκους, ή για πειρατές, ή για ιστορικές μάχες, ή για ιππότες και βαρβάρους. Συνέχεια, όμως· δεν αλλάζουν. Ταυτίζονται τόσο πολύ με τη θεματολογία τους που τα μέλη του συγκροτήματος μπορούν άνετα πλέον να ταυτίζονται και τα ίδια με αυτήν, φορώντας τα ανάλογα κουστούμια.

Αυτό δεν συνέβαινε τόσο με τα παλιά συγκροτήματα – αν συνέβαινε καν. Μπορεί το κάθε συγκρότημα να είχε το δικό του ύφος, αλλά άλλο το ύφος άλλο η θεματολογία. Σήμερα, μπορεί να δεις ακόμα και το αντίστροφο: να μοιάζουν ορισμένα συγκροτήματα υφολογικά και το καθένα απλώς να εμμένει σε μία και μόνο θεματολογία φανατικά.

Πάρε για παράδειγμα τους Manowar, τους Iced Earth, τους Black Sabbath, τους Iron Maiden (λέω μερικά παλιά συγκροτήματα τυχαία). Το καθένα είχε τελείως δικό του ύφος, όμως κανένα δεν ήταν σταθερό σε μία και μόνο θεματολογία. Ούτε καν οι Manowar: στο ένα άλμπουμ τραγουδούσαν για τον Αχιλλέα στην Τροία, και στο άλλο για έναν τύπο που γύρισε από το Βιετνάμ!

Δες τώρα μερικά σύγχρονα συγκροτήματα. Οι Hammer King συνέχεια τραγουδάνε για έναν τύπο που λέγεται Hammer King. Οι Eternal Champion συνέχεια τραγουδάνε τραγούδια εμπνευσμένα από ήρωες του Μούρκοκ και παρόμοιους χαρακτήρες ηρωικής φαντασίας. Οι Alestorm συνέχεια τραγουδάνε για μεθυσμένους πειρατές. (Παρεμπιπτόντως, όλα αυτά τα συγκροτήματα μού αρέσουν. Τα ακούω συνέχεια. Αλλά τώρα απλά μιλάω για τη θεματολογία γενικά.)

Οι Running Wild, αντιθέτως – παλιό συγκρότημα – μπορεί να είχαν μια γενική θεματολογία για πειρατές, αλλά δεν έμεναν τόσο προσκολλημένοι εκεί. Μέχρι και για τους Ανουνάκι έλεγαν! Και οι Running Wild είναι από τα παλιά συγκροτήματα που μπορείς να πεις ότι ήταν αρκετά προσκολλημένο σε μία θεματολογία.

Αναρωτιέμαι αν αυτό – η προσκόλληση στη θεματολογία – είναι ένα σημάδι των ημερών όπως και τα πολύ συγκεκριμένα είδη φανταστικής λογοτεχνίας, που σε πολλές περιπτώσεις οι ιστορίες πρέπει να είναι ή το ένα ή το άλλο, ενώ παλιά οι συγγραφείς απλώς έγραφαν και ό,τι έβγαινε: και έβλεπες πραγματικά τρελά και πολύ δημιουργικά πράγματα.

Εντάξει, και σήμερα γίνεται από κάποιους, αλλά βλέπεις να υπάρχει και αυτή η καταπιεστική τάση για νορμαλοποίηση που σου σηκώνει την τρίχα σαν να είδες δαίμονα από μηχανική κόλαση.

Για τα μέταλ συγκροτήματα, επίσης, αναρωτιέμαι αν είναι θέμα μάρκετινγκ. Ξέρεις, να γνωρίζουν οι καταναλωτές ότι εσείς τραγουδάτε γι’αυτό και πάντα όταν θ’ακούσουν εσάς θ’ακούσουν γι’αυτό. Οπότε έχεις ένα σταθερό κοινό.

Αλλά προσωπικά δεν ξέρω αν πραγματικά ισχύει κάτι τέτοιο, ή αν πραγματικά βοηθά τη μουσική ή κάνει το αντίστροφο.

Σε τελική ανάλυση, οι Maiden δεν έχουν σταθερό κοινό; Ε, είχαν ποτέ σταθερή θεματολογία; Όχι. Τους ακούς για το ύφος τους, όχι επειδή ξέρεις πως θ’ακούσεις (ξανά) για διεφθαρμένους παπάδες (παρά μόνο στο Holy Smoke).

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

Μια λογοτεχνική τεχνική που τελευταία έχει εξαφανιστεί: Όταν ο βασικός χαρακτήρας της ιστορίας παρουσιάζεται μέσα από τα μάτια των άλλων. Δηλαδή, ο συγγραφέας δεν μας γράφει τι βλέπει και τι αισθάνεται ο βασικός χαρακτήρας (παρά μόνο ελάχιστα ίσως) αλλά πώς οι άλλοι γύρω του τον βλέπουν, τι εντύπωση τούς προκαλεί.

Κι εγώ, που το γράφω τώρα αυτό, δεν χρησιμοποιώ τη συγκεκριμένη τεχνική. Ίσως μόνο να την έχω χρησιμοποιήσει μερικές φορές, αλλά δεν θυμάμαι, δεν είμαι σίγουρος.

(Σημερινή Σημείωση: Τώρα πλέον την έχω χρησιμοποιήσει αυτή την τεχνική σε τελευταία βιβλία που έχω γράψει.)

Μπορεί, ωστόσο, να είναι αρκετά αποτελεσματική. Για παράδειγμα, τη χρησιμοποιεί ο R.E. Howard σε πολλές από τις ιστορίες του Κόναν. Πώς βλέπουν οι άλλοι τον Κόναν, τι εντύπωση τούς προκαλεί.

Μιλάω πάντα για τις ιστορίες που έγραψε ο R.E. Howard, όχι άλλοι μετά από αυτόν. Γιατί πολλά έχουν παρεξηγηθεί σχετικά με τις ιστορίες του Κόναν. Οι αρχικές ιστορίες – αυτές του R.E. Howard – ήταν πολύ ατμοσφαιρικές. Ο Κόναν δεν ήταν απλώς ένας υπερδυνατός μαχητής που διαλύει τους πάντες στο πέρασμά του. Ναι, ήταν τρομερά δυνατός και τρομερά ανθεκτικός, αλλά μόνο γι’αυτό μπορούσε να επιβιώσει στις θανατηφόρες καταστάσεις όπου έμπλεκε. Κανένας λιγότερο σκληροτράχηλος άνθρωπος δεν θα επιζούσε. Και ο Κόναν συνήθως ίσα που καταφέρνει να γλιτώσει με νύχια και με δόντια.

Ορισμένες φορές, όταν βλέπω ανθρώπους να κατακρίνουν τις ιστορίες με τον Κόναν, νομίζω ότι κανείς δεν τις έχει διαβάσει πρώτα.

Ψυχεδελικές λάμπες.

Μυστηριακές Οντότητες

Είχα ακούσει διάφορα για τον Θόνγκορ τον Βάρβαρο (ρίξτε μια ματιά γι’αυτόν στη Wikipedia· θεωρείται από τα κλασικά του είδους πλέον), και είπα πια να διαβάσω το πρώτο της σειράς: Thongor and the Wizard of Lemuria, που είναι, ουσιαστικά, η αναθεωρημένη έκδοση του παλιού The Wizard of Lemuria – δηλαδή, το ίδιο πράγμα κατά βάση, αλλά ο Lin Carter το είχε ξανακοιτάξει και είχε διορθώσει κάποια πράγματα.

Είναι αξιοσημείωτα καλογραμμένο, καθαρά από άποψη γραφής και μόνο. Διαβάζονται όμορφα οι προτάσεις του. Καλή σύνταξη, ωραία χρήση των λέξεων. Ξέρει να γράφει, σίγουρα.

Αλλά το βιβλίο είναι πνιγμένο στα κλισέ της παλιάς ηρωικής φαντασίας. Πνιγμένο, όμως. Ξεκινώντας από έναν βάρβαρο (τον Θόνγκορ) που είναι ξεκάθαρη αντιγραφή του Κόναν, προχωράς στα επόμενα κλισέ το ένα μετά το άλλο: γέρο-μάγος που οδηγεί τον ήρωα στο πεπρωμένο του, πριγκίπισσα που πρέπει να σωθεί, ανθρωποθυσίες σε σκοτεινούς θεούς, αρένες, μαγικό σπαθί που θα σώσει τον κόσμο, κακοί φιδάνθρωποι, και τα λοιπά. Έχοντας και μια ελαφριά χροιά από sword-and-planet, καθώς υπάρχει ένα ιπτάμενο πλοίο.

Τόσο τραγικά κλισέ... Από την πλοκή μέχρι τις τοποθεσίες, μέχρι τα πάντα.

Παραδόξως, διαβάζεται ευχάριστα... ώς το τέλος, δηλαδή. Έχει μια ροή που σε παρασέρνει, και ακόμα και τα κλισέ του είναι καλόγουστα. Ξέρεις, αυτές οι παλιές καλές εποχές, ναι, ναι... Αλλά, όταν φτάνεις στο τέλος, εκεί είναι απαίσιο το πράγμα. Δεν είναι καν spoiler αν σας πω ότι ο ήρωας απλά σηκώνει το σπαθί του, πετάει κεραυνούς αποδώ κι αποκεί, και διαλύει μέσα σε 1-2 σελίδες όλους τους κακούς φιδανθρώπους, ενώ τραγουδά ένα παλιό τραγούδι! Ένα παλιό τραγούδι, αν είναι δυνατόν! Και έτσι τελειώνει: σώζοντας τον κόσμο και σφυρίζοντας.

Θέλω να πω... εντάξει, θα περίμενες ότι στο τέλος θα υπήρχε, τουλάχιστον, μια κάποια πρόκληση για τον ήρωα, κάτι ενδιαφέρον...

Επειδή είμαι μαζοχιστής, σκέφτομαι να διαβάσω και τα επόμενα της σειράς. Ποτέ δεν ξέρεις.

Έχεις προσέξει ότι ζεις σε μια κοινωνία που σχεδόν οτιδήποτε ευχαριστεί την ψυχή το θεωρεί ή ανούσιο ή παιδαριώδες ή περιττό ή, το λιγότερο, παράπλευρο; Αυτά περιλαμβάνουν τα παιχνίδια, την τέχνη (με όσο πιο ευρεία έννοια μπορείς να την ορίσεις), ακόμα και τη θρησκεία, τον παράξενο ερωτισμό, ή οτιδήποτε το «ασυνήθιστο».

Και ίσως αυτά να μην είναι τόσο βασικά για την επιβίωση όσο η τροφή, για παράδειγμα, ή η ένδυση, ή η στέγη· αλλά ο άνθρωπος έχει ανάγκη κάτι περισσότερο από αυτά. Και, όταν περιορίζεται στο να σκέφτεται μόνο αυτά, ή στο να αρκείται μόνο σε αυτά, τότε κάτι έχει χάσει από την εμπειρία τού να είσαι άνθρωπος.

Πολλοί έχουν χάσει κάτι από την εμπειρία τού να είσαι ο άνθρωπος, ασχέτως αν το καταλαβαίνουν ή όχι. Ορισμένοι, δε, νομίζουν ότι αυτό λέγεται «ωριμότητα» ή «σοβαρότητα».

Αλίμονο, δεν είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο. Αποτελμάτωση θα ήταν ένας ορισμός που προσεγγίζει καλύτερα τη συγκεκριμένη κατάσταση.

Κάποιοι άλλοι βαυκαλίζονται ότι ασχολούνται με την «τέχνη» αλλά απλά έχουν πέσει σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα ή κοινωνικά αποδεκτά στερεότυπα, που απλώς μουδιάζουν την ψυχή αντί να την ταΐζουν ή να την ανυψώνουν.

Όλα αυτά είναι αποτέλεσμα της κοινωνίας που προσπαθεί να διώξει, να απομακρύνει, να σβήσει, ή να περιθωριοποιήσει οτιδήποτε ταΐζει ή ανυψώνει την ψυχή. Δεν είναι μόνο ελληνικό το φαινόμενο, αλλά εδώ ας πούμε ότι παραείναι κάπως. Γι’αυτό κιόλας – ή αυτός είναι ένας από τους λόγους, τουλάχιστον – δεν μπορούμε να δούμε καμιά πραγματική κίνηση σε τέχνη και αντικουλτούρα.

Πρόσεξε μόνο να δεις τα δύο άκρα και θα καταλάβεις. Από τη μια έχεις το δεξιό άκρο που... ας το δούμε με ένα παράδειγμα: Τις προάλλες έγραφαν, στο πρωτοσέλιδο μιας γνωστής εφημερίδας, για την πρόσφατη συναυλία των Iron Maiden: «Αν αυτός δεν είναι σατανισμός, τότε τι είναι;»

Θα σας πω τι είναι: Μαλακία είναι. Από τη μεριά αυτών που σκέφτονται ότι μπορεί κάτι τέτοιο να είναι σατανισμός επειδή είδαν ένα κρανίο, ή ένα τέρας με κέρατα, ή κάτι «περίεργους» στίχους σε ένα τραγούδι. Αυτή είναι η κακή λογική που «ποινικοποιεί» οτιδήποτε ξεφεύγει λιγάκι από τα καθημερινά στερεότυπα και έχει στο εξώφυλλο, ας πούμε, ένα καράβι με ένα δαιμονικό κεφάλι στο ακρόπρωρο. (Hint: Οι μόνοι σατανιστές είναι οι γνωστοί της Εκκλησίας του Σατανά. Οι άλλοι συνήθως δεν είναι σατανιστές· απλά είναι σουρεαλιστές ή περίεργοι ή φαντασάδες, ή κάτι τέτοιο.)

Και από την άλλη, έχεις το αριστερό άκρο. Αυτό της δήθεν «υψηλής κουλτούρας», που φέτος παίζουν τον Ευριπίδη εν ψαλίδι σε διασκευή Κουκουρούνου, ενώ πριν από έναν χρόνο έπαιζαν τον Ευριπίδη εν ψαλίδι σε διασκευή Σουρουκούνου, και του χρόνου θα παίζουν τον Ευριπίδη εν ψαλίδι σε διασκευή Λουλουμούρου. Και μέσα στα βιβλία τους θέλουν, φυσικά, πάντα να διαβάζουν για τις ίδιες αναφορές στην ίδια κουλτούρα που ανακυκλώνεται και ανακυκλώνεται και ανακυκλώνεται, επ’άπειρον – μέχρι που πια να θέλεις να αυτοκτονήσεις: και, φυσικά, ποτέ τίποτα καινούργιο δεν εμφανίζεται, και οτιδήποτε δεν είναι αυστηρά μέσα στα πλαίσια του Κανόνα σνομπάρεται αδιακρίτως.

Και κάπου ανάμεσα σ’αυτά τα άκρα υπάρχει ένας ελάχιστος χώρος για οτιδήποτε άλλο. Οπότε και συνεχίζει η θλιβερή κατάσταση. Που δεν μπορείς να με πείσεις ότι δεν είναι εσκεμμένα έτσι. Τον λαό που είναι ψυχικά μουδιασμένος ή ψυχικά νεκρός τον κουμαντάρεις πιο εύκολα.