Στοιχειωμένες πόρτες...

Όχι πες μου τώρα, εσύ τολμάς να μπεις εδώ; Τολμάς;

Εγώ κωλώνω... Μπορεί να δαγκώσει.

Μυστηριακές Οντότητες

Ένα πράγμα που αληθινά με έχει κάνει να απορώ όλα αυτά τα χρόνια είναι πώς στο διάολο μπορεί ένας συγγραφέας λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, να βγάλει λεφτά από τα βιβλία του. (Και εννοώ λεφτά που να έχουν κάποια σημασία: δεν εννοώ 500 ευρώ τον χρόνο και αν.)

Παλιότερα είχα κάνει εκδόσεις και ο ίδιος, οπότε έχω δει πολλά πράγματα και με τα μάτια μου, όχι μόνο από φήμες. Κατέληξα πως το καλύτερο είναι να δίνεις τα βιβλία δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή και να παίρνεις δωρεές (όταν τυχαίνει να τις πιάσεις σαν να ψαρεύεις) γιατί αυτός είναι ο μόνος λογικός δρόμος αν δεν θέλεις να εγκαταλείψεις τελείως τη δημοσίευση ή να χρεοκοπήσεις.

Εξακολουθώ να απορώ κάθε τόσο πώς είναι ποτέ δυνατόν, στη χώρα μας, συγγραφέας να βγάλει λεφτά από τα βιβλία του. Ειδικά αν γράφει φανταστική λογοτεχνία, που είναι ένα «δύσκολο» είδος για την Ελλάδα.

Το δυστυχές είναι πως, κατά πάσα πιθανότητα, δεν μπορεί να βγάλει λεφτά, ακόμα κι αν δεν γράφει φανταστική λογοτεχνία αλλά κάποιο άλλο λογοτεχνικό είδος. Εκείνο που έχω καταλάβει εγώ είναι ότι, για να έχει ο συγγραφέας κάποια πιθανότητα να βγάλει λεφτά, πρέπει να γράφει, όχι ό,τι θέλει εκείνος, αλλά ό,τι θέλει κάποιος άλλος. Ο άλλος μπορεί να είναι είτε κάποιος εκδότης με επιρροή είτε κάποιος πολιτικάντης είτε κάποιος – οποιοσδήποτε που πάλι να έχει επιρροή. Ή ίσως να είναι κάποια ομάδα που να έχει επιρροή. Το ίδιο κάνει.

Το θέμα είναι ότι πρέπει να γράφεις κάτι που κάποιος άλλος να πιστεύει ότι κάπως εξυπηρετεί μια ατζέντα, είτε πολιτική είτε κοινωνική είτε κάτι τέτοιο. Οπότε και προωθεί τα βιβλία σε ένα συγκεκριμένο κοινό που περιμένει καθοδήγηση για το τι να διαβάσει. Και όταν λέω «καθοδήγηση», μη φανταστεί κανείς στρατιωτικές διαταγές. Συνήθως αυτό γίνεται μέσω προτάσεων από φίλους ή γνωστούς ή παρόμοιους ιδεολογικά, και τα λοιπά. Έτσι ο συγγραφέας μπορεί να έχει κάποια πιθανότητα να πουλήσει το βιβλίο του ή να πάρει δωρεές.

Και αυτό είναι κάτι που φαίνεται να υφίσταται γενικευμένα στην Ελλάδα. Τα βιβλία διαβάζονται κατόπιν συστάσεων. Φαίνεται να ισχύει ακόμα και για κοινωνικά δίκτυα τύπου Goodreads σχετικά με το ποιος παίρνει βαθμολογήσεις ή likes και ποιος όχι.

Δεν φαίνεται να υπάρχει εκείνο το τελείως ανεξάρτητο αναγνωστικό κοινό που απλά ψάχνει από μόνο του και διαβάζει ό,τι του αρέσει.

Πράγμα το οποίο με εκπλήσσει, γιατί εγώ είμαι ένας αναγνώστης ακριβώς αυτού του τύπου. Δεν περιμένω κανείς να μου υποδείξει τι να διαβάσω· απλά διαβάζω ό,τι νομίζω ότι θέλω να διαβάσω.

Αν δεν υπάρχει τέτοιο, ανεξάρτητο αναγνωστικό κοινό, δεν υπάρχει ποτέ περίπτωση συγγραφέας, και δη λογοτεχνίας, να βγάλει λεφτά. Εκτός αν έχει πάτρωνα, που λένε – δηλαδή, κάποιον (ή κάποιους) που να τον προωθεί επειδή, κάπως, εξυπηρετεί την προσωπική του ατζέντα. Και πάλι, θα τον προωθεί σε ένα στοχευμένο κοινό, οπότε μιλάς για περιορισμένη εμβέλεια και το πόσα λεφτά βγαίνουν έτσι σχετικό είναι.

Αλλά, όπως και νάχει – και 2000 ευρώ το μήνα να βγάζεις έτσι – είναι απαίσιο.

Τι δεν πάει καλά, τελικά, σ’αυτή τη χώρα; Μετά αναρωτιόμαστε γιατί δεν υπάρχει ανάπτυξη και γιατί οι δημιουργοί δεν κάνουν τίποτα. Μα, αφού κανείς δεν τους υποστηρίζει οικονομικά, πώς να κάνουν; Κι εγώ αν δεν μπορούσα να ζω αλλιώς, δεν θα έγραφα. Απλά είμαι τυχερός ώστε να μπορώ να γράφω.

Αυτό όμως δεν είναι λογικό. Θα έπρεπε να βγάζω λεφτά από τα βιβλία μου, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο. Θα έπρεπε να υπάρχει συγκεκριμένος τρόπο να βγάζω λεφτά από τα βιβλία μου – χωρίς να υπηρετώ την ατζέντα κάποιου, και χωρίς να το παίζω ψαράς με το καλαμίδι.

Δεν ξέρω πώς είναι αλλού στην Ελλάδα αυτές τις μέρες, αλλά αν είναι όπως στην Αθήνα τότε είναι σαν φθινόπωρο σχεδόν. Και δεν είναι ούτε καν 15 Αυγούστου ακόμα!

Αυτό το καλοκαίρι άργησε να έρθει, και μου φαίνεται πως μας εγκαταλείπει νωρίς.

Όχι πως παραπονιέμαι ακριβώς. Η δροσιά είναι ευχάριστη. Αλλά, γαμώτο, ξυπνάω το πρωί και νομίζω ότι έχουμε φθινόπωρο. Και όχι μόνο αυτό, αλλά έχω και την αίσθηση του φθινοπώρου, αν καταλαβαίνετε τι εννοώ. Και είναι απλά... παράξενο.

Αγαπώντας το κλιματιστικό...

Μυστηριακές Οντότητες

Πριν από μερικούς μήνες, είχα πει ότι διάβασα κάτι παραμύθια του Lang και με είχαν εμπνεύσει. Βασικά, είχα αναρωτηθεί γιατί δεν υπάρχει κάποια σύγχρονη μορφή φανταστικής λογοτεχνίας που ώς ένα σημείο να μιμείται τη μορφή αυτών των παραμυθιών. Δηλαδή: μοντέρνα παραμύθια, για ενήλικες.

Αν υπάρχει κάτι τέτοιο, δεν έχει τύχει να το συναντήσω – ή δεν θυμάμαι να το έχω συναντήσει. Οπότε, είπα να το γράψω εγώ. Και το έγραψα.

Το ένα από τα δύο παραμύθια που έχω γράψει μέχρι στιγμής (και ίσως κι άλλα ν’ακολουθήσουν στο μέλλον – η μορφή δεν εξαντλείται εύκολα) είναι τα Κρυσταλλένια Φτερά. Ακολουθεί την κλασική δομή των κλασικών παραμυθιών αλλά όχι και το ύφος τους ακριβώς. Το ύφος είναι, αναμφίβολα, heavy metal και πιο ψυχεδελικό από το συνηθισμένο παραμύθι. Θα βαριόμουν να γράψω οτιδήποτε άλλο. Επίσης, είναι σίγουρα για ενήλικες, ή, τουλάχιστον, για μεγάλα παιδιά. Δεν είναι παιδικό.

Ελπίζω να σας κεντρίσει τη φαντασία και να σας πετάξει μακριά.

Εύχομαι, επιπλέον, να κάνετε μια δωρεά μέσα από το κεντρικό μου website. Διότι σ’αυτή τη χώρα που ζούμε οι συγγραφείς φαντασίας δεν βγάζουν τίποτα, πράγμα το οποίο είναι απαράδεκτο και θλιβερό. Αλλά είναι στο χέρι σου να το αλλάξεις. Δεν χρειάζεται να κάνεις μεγάλη δωρεά. Κάνε μια μικρή δωρεά και βάλε κι άλλους, όσους περισσότερους μπορείς, να κάνουν επίσης μια μικρή δωρεά. Προσπάθησε, δηλαδή, να αλλάξεις τη θλιβερή νοοτροπία που επικρατεί σ’αυτή τη χώρα.

Προσωπικά, ύστερα από τόσα βιβλία που έχω γράψει, θα έπρεπε να έχω ένα σταθερό εισόδημα κάθε μήνα, μόνο από αυτά. Δεν το έχω. Ούτε κατά διάνοια. Και το ίδιο ισχύει για τους περισσότερους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα – για να μην πω όλους, που μάλλον είναι και το ακριβές. Αυτή η κατάσταση είναι απαίσια. Εννοείται, βέβαια, πως θα συνεχίσω να γράφω μέχρι που να εγκαταλείψω το σαρκίο, γιατί αυτό είναι που γουστάρω να κάνω όσο είμαι ακόμα μέσα στο σαρκίο. Αλλά αυτό δεν σημαίνει κιόλας ότι δεν πρέπει – για ηθικούς λόγους, αν μη τι άλλο – να βγάζω φράγκο από το γράψιμο.

Επικρατούν κάτι απαράδεκτες λογικές σε τούτη τη χώρα. Βλέπουμε να προωθούνται συνεχώς τα ίδια και τα ίδια mainstream άτομα από τους μεγάλους εκδότες (τα οποία δεν θα μπω στη διαδικασία να χαρακτηρίσω το τι γράφουν). Βλέπουμε να ισχύουν ανόητες λογικές τύπου «διάβασέ με για να σε διαβάσω», οι οποίες οδηγούν σε εγωκεντρισμό και καλλιτεχνικό κενό. Βλέπουμε, για τους «μικρότερους» συγγραφείς (δηλαδή, όχι αυτούς που προωθούνται άμεσα από μεγαλοεκδότες), να υπάρχουν ένα σωρό κλίκες και ομάδες που, σε τελική ανάλυση, απλά σε κρατάνε παγιδευμένο μέσα στον εαυτό τους χωρίς να γίνεται τίποτα το αξιοσημείωτο, ενδιαφέρον, ή καλλιτεχνικό, αλλά ίσως το αντίθετο. Βλέπουμε διάφορους επιτήδειους να προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τους συγγραφείς ζητώντας να τους πληρώσουν προκειμένου να τους κάνουν τη «χάρη» (αν είναι δυνατόν) να εκδώσουν το έργο τους (ενώ, στην πραγματικότητα, ο άλλος πρέπει να πληρώνει τον συγγραφέα, αφού ο συγγραφέας είναι αυτός που παράγει!).

Μέχρι πότε είσαι πρόθυμος/η να βλέπεις αυτή την κατάσταση;

Δεν θα αλλάξει αν εσύ πρώτα δεν κάνεις κάτι.

Οι συγγραφείς πρέπει να υποστηρίζονται. Άμεσα. Από το κοινό τους. Για το έργο που παράγουν.

Όχι άλλες σαχλαμάρες.

Κάνε μια δωρεά, και βάλε και όσους περισσότερους άλλους μπορείς να κάνουν επίσης μια δωρεά.