(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Διαβάζω τώρα το Wyvern’s Spur και το έχω σχεδόν τελειώσει – το μισό στην παραλία, το άλλο μισό στο καράβι – και μέσα σ’αυτό το βιβλίο βλέπεις γιατί όντως τα κλισέ του D&D φαίνονται λιγάκι άσχημα μέσα σε μια λογοτεχνική ιστορία.

Σαν βιβλίο δεν είναι κακό. Η γραφή, αν και όχι τίποτα το τρομερό, δεν είναι άσχημη. Το βιβλίο δεν παίρνει τον εαυτό του πολύ σοβαρά – κάπου είναι και ψιλοκωμικό – κι αυτό μού αρέσει. Η πλοκή είναι αρκετά καλή και σε κρατάει: δεν είναι της πλάκας. Επιπλέον, υπολογίζει σωστά τη μαγεία του D&D, όσο είναι δυνατόν αυτό· την εντάσσει με αληθοφάνεια μέσα στην ιστορία. Για παράδειγμα, σε άλλα βιβλία του D&D μπορεί να δεις ανοησίες όπως να μην χρησιμοποιείται ένα μαγικό τέχνασμα στην αρχή, απλά και μόνο επειδή αυτό θα χαλούσε την πλοκή, αλλά προς το τέλος το μαγικό τέχνασμα χρησιμοποιείται για να λύσει την υπόθεση· οπότε η ιστορία χάνει κάθε αξιοπιστία, και νομίζεις ότι ο συγγραφέας σού κάνει πλάκα.

Το Wyvern’s Spur δεν πέφτει σε τέτοια παγίδα. Είναι καλό γι’αυτό που είναι, αν και μου αρέσει λιγότερο από το πρώτο αυτής της τριλογίας, το Azure Bonds.

Αλλά, όπως έλεγα, βλέπεις αμέσως ότι τα κλισέ του D&D χτυπάνε άσχημα μέσα σε μια λογοτεχνική ιστορία. Για παράδειγμα, ένας χαρακτήρας τραυματίζεται, του δίνουν healing potion, και γίνεται αμέσως καλά. Αυτό μπορεί να βγάζει νόημα μέσα σ’ένα παιχνίδι (αν και, προσωπικά, ακόμα και μέσα σ’ένα καλό αφηγηματικό παιχνίδι δεν μου αρέσει – προτιμώ τα αφηγηματικά παιχνίδια να θυμίζουν περισσότερο ιστορία και λιγότερο computer game) αλλά μέσα σ’ένα λογοτεχνικό βιβλίο φαίνεται κακό.

Το ερώτημα είναι γιατί. Μήπως επειδή είμαστε επηρεασμένοι; Αν δεν είχαμε δει τα healing potions σε δεκάδες επιτραπέζια και ηλεκτρονικά RPG, θα μας φαινόταν άσχημη η χρήση τους μέσα σε μια φανταστική ιστορία;

Πάρε για παράδειγμα τα διάφορα τεχνολογικά gadgets που βλέπεις σε σκηνικά cyberpunk. Πολλά απ’αυτά είναι σαν healing potion – κάνουν κάτι δια μαγείας, ουσιαστικά. Είναι κατά βάση το ίδιο πράγμα. Αλλά σου δίνουν μια άλλη αίσθηση γιατί δεν έχεις μάθει ότι είναι από παιχνίδια. Το να πίνει ο χαρακτήρας healing potion και να γίνεται αυτομάτως καλά, πάντα θα μοιάζει άσχημο.

Προσωπικά, οτιδήποτε είναι σαν από μηχανής θεός, πατάω-το-κουμπί-και-όλα-φτιάχνουν, δεν μου αρέσει. Ακόμα και σε φανταστικούς κόσμους δεν νομίζω ότι πρέπει να υπάρχουν τόσο εύκολες λύσεις. Ένα φίλτρο που βοηθά στη θεραπεία είναι εντάξει· ένα φίλτρο που το πίνεις και ξαφνικά γίνεσαι καλά δεν είναι εντάξει.

(Κάποια ακόμα σχόλια για το Wyvern’s Spur εδώ.)

 

Γιατί αυτή η τύπισσα μού μοιάζει μαστουρωμένη;

Το συγκεκριμένο βιβλίο είχε πέσει στα χέρια μου όταν ήμουν μικρός. Δυστυχώς, ακόμα δεν έχω καταφέρει να διαβάσω την Κόρη του Βασιλιά της Χώρας των Ξωτικών· πάντα κάτι άλλο είναι στη μέση. Και τώρα πλέον, αν τη διαβάσω, μάλλον δεν θα τη διαβάσω σε μετάφραση. Συνεχώς την έχω στα υπόψη. Κάποια μέρα θα συναντηθούμε...

Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

 

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Όσο πιο πολύ κοιτάζεις κάτι από κοντά τόσο πιο πολύπλοκο σού φαίνεται. Και από όσο πιο κοντά το κοιτάζεις τόσο ακόμα πιο πολύπλοκο σού φαίνεται. Συνεχίζοντας να το κοιτάζεις έτσι, είναι αναπόφευκτο ότι θα φτάσεις να πιστεύεις πως είναι απίστευτα, σουρεαλιστικά λαβυρινθώδες και άλυτο.

Παίρνοντας όμως λίγη απόσταση αρχίζεις να το βλέπεις διαφορετικά. Αφήνοντας τη σκέψη να καθαρίσει ενώ διατηρείς την απόσταση, η λύση γίνεται προφανής. Αναπτύσσοντας μια νοοτροπία τού καλώς εννοούμενου δεν-γαμιέται προσπερνάς το εμπόδιο σαν να μην– όχι “σαν να μην”: όντως έχει εξαφανιστεί!

Γράψε μια πρόταση. Δες την από κοντά για κάποια ώρα, από πολύ κοντά, και πολύ προσεχτικά. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να γράψεις αυτή την πρόταση· σίγουρα δεν έχεις επιλέξει τον καλύτερο. Τώρα σου έρχονται κι άλλοι στο μυαλό. Να αλλάξεις την πρόταση; Να την αναποδογυρίσεις; Να προσθέσεις ένα επίρρημα; Να αφαιρέσεις ένα επίρρημα; Να τροποποιήσεις λίγο τη στίξη; Τι είναι πιο σωστό, επιτέλους; Πώς μπορείς να είσαι σίγουρος; (Σοφία του Άι Γάτου: Όλα είναι το ίδιο σωστά, μαλάκα.) Η αλήθεια είναι πως δεν μπορεί να είσαι ποτέ σίγουρος για τίποτα. Απλά έχεις πέσει στην παγίδα της υπερβολικά ζουμαρισμένης παρατήρησης, όταν το μυαλό εγκλωβίζεται στο συγκεκριμένο. Αν δεν είχες πέσει σ’αυτό το λάκκο, θα έγραφες την πρόταση, θα την κοίταζες για κανένα καταφανές λάθος, και μετά θα προχωρούσες – και θα ήσουν ευχαριστημένος μ’αυτό. Και έτσι ακριβώς πρέπει να είσαι. Κάνοντας ένα βήμα πίσω και κοιτάζοντας από μια κάποια απόσταση.

Όχι, δεν είναι συμβουλή για συγγραφείς αυτή. Απλώς το παραπάνω είναι ένα παράδειγμα. Η ίδια παγίδα ισχύει για τα πάντα, και ο ίδιος τρόπος αντιμετώπισης.

Αν και αποφεύγω τα αρχαιόπληκτα παραδείγματα, δες τι έκανε ο Μέγας Αλέξανδρος με τον Γόρδιο Δεσμό. Θα μπορούσε να τον κοιτάζει από κοντά, μπλεγμένος στον λαβύρινθο τού πώς να τον λύσει. Και ποτέ έτσι δεν θα τον έλυνε. Αντιθέτως, έκανε ένα βήμα πίσω. Κοίταξε το τρομερό πρόβλημα κουλαρισμένος από κάποια απόσταση. Και τι είδε; Ένα γαμημένο σχοινί. Τράβηξε το λεπίδι του, το έκοψε, και πέρασε χαιρετώντας συγχρόνως με την επίδειξη του μεσαίου δαχτύλου.

Πάντα είναι πιο απλό απ’ό,τι νομίζεις.

 

Τα γρανάζια πίσω από τους τοίχους.

Εσύ ακόμα νομίζεις ότι όλα είναι όπως φαίνονται;

Μυστηριακές Οντότητες

 

(Τι; Νομίζεις ότι δεν υπάρχει λέξη βιβλιακός; Κι εγώ έτσι νόμιζα μέχρι στιγμής.)

 

Διαβάζω δύο βιβλία, τελευταία – το The Ring of Five Dragons του Eric Van Lustbader, και το The West Is Dying του David C. Smith – και έχω τελειώσει το μισό περίπου από το καθένα, οπότε νομίζω ότι μπορώ να πω κάποιες εντυπώσεις μου ώς εδώ.

Και τα δύο μού φαίνονται αρκετά καλά, αν και για τελείως διαφορετικούς λόγους. Δεν μοιάζουν καθόλου μεταξύ τους.

Το The Ring of Five Dragons εκτυλίσσεται σ’ένα σκηνικό που, παρότι δεν είναι σαν το Dune του Frank Herbert (έρημος πλανήτης και τα λοιπά), θυμίζει αρκετά το Dune στην όλη του αίσθηση – και νομίζω ότι αυτό είναι εσκεμμένο, αλλά δεν το θεωρώ αρνητικό: δεν φαίνεται για «κόπια». Αντιθέτως, ο κόσμος είναι πολύ δημιουργικά φτιαγμένος – εξωφρενικά δημιουργικά φτιαγμένος, ίσως, από ορισμένες απόψεις – και αποτελεί ένα καλό μείγμα επιστημονικής και μη φαντασίας (αν υποθέσεις ότι επιστημονική φαντασία είναι απλά η υπερεξελιγμένη τεχνολογία και τα διαστημικά ταξίδια σε άλλους κόσμους). Το φριχτό του θέματος είναι ο διάλογος. Στην αρχή, στον πρόλογο, ήταν τόσο άσχημος και τόσο κλισέ που έφτασα στα όρια να το παρατήσω το βιβλίο. Ευτυχώς δεν το παράτησα. Και μετά ο διάλογος βελτιώνεται, αλλά δεν γίνεται και πολύ καλός. Δεν μοιάζει πραγματικά με ανθρώπους που μιλάνε· όμως όσο διαφορετικοί κι αν είναι οι άνθρωποι σ’αυτό τον πολύ παράξενο κόσμο δεν μπορώ να πιστέψω ότι θα μιλούσαν έτσι. Βέβαια, είμαι απαιτητικός με τον διάλογο συνήθως. Κι αυτός εδώ, ΟΚ, διαβάζεται, δεν είναι κι ότι δεν διαβάζεται. Απλά, όπως είπα, δεν είναι και πολύ καλός ως διάλογος. Του λείπει μια κάποια φυσικότητα. Είναι σαν να γράφεις, όχι σαν να μιλάς.

Ωστόσο, το βιβλίο μ’αρέσει, και έχει και δύο συνέχειες που, αν κάτι δεν στραβώσει, μάλλον θα διαβάσω. Bonus: Δεν είναι γραμμένο στην κολληματιακή περιορισμένη οπτική γωνία τρίτου προσώπου όπως το 90% των βιβλίων φαντασίας σήμερα.

Το The West Is Dying είναι τελείως άλλο πράγμα. Το σκηνικό, αν και είναι άλλος κόσμος, όχι η γη, θυμίζει πάρα πολύ βυζαντινορωμαϊκό κόσμο. Πάρα πολύ. Υπάρχει ακόμα κι ένα μαντείο που μοιάζει με το Μαντείο των Δελφών: ατμοί βγαίνουν από μια σχισμάδα στη γη κάνοντας τη μάντισσα να μαστουρώνει. Κι αυτό είναι και το μόνο φανταστικό/μαγικό στοιχείο που βλέπουμε στην αρχή του βιβλίου. Τώρα μόνο, που έχω φτάσει στη μέση, είδα κι άλλα παράξενα/μαγικά στοιχεία, και είναι αρκετά παράξενα. Κατά τα άλλα, η πλοκή είναι γεμάτη πολιτικές ίντριγκες – πολύ αιματηρές – και πολιτικές καταστάσεις γενικώς· παρουσιάζει μια ταραγμένη περίοδο ανακατατάξεων. Νομίζω ότι θα αρέσει σε φανατικούς του A Song of Ice and Fire. Ο διάλογος, σε αντίθεση με το The Ring of Five Dragons, είναι πολύ φυσικός στις περισσότερες περιπτώσεις. Είναι από τους διαλόγους που μου αρέσουν. Τα γεγονότα, δε, κινούνται με καταιγιστικό ρυθμό· δεν σ’αφήνει να χασμουρηθείς ούτε στιγμή.

Bonus: Ούτε αυτό είναι γραμμένο στην κολληματιακή περιορισμένη οπτική γωνία τρίτου προσώπου όπως το 90% των βιβλίων φαντασίας σήμερα. Είναι γραμμένο σε μια πολύ ανοιχτή οπτική γωνία. Και έχει κι αυτό δύο συνέχειες. Μάλλον θα τις διαβάσω, αν κάτι δεν στραβώσει τελείως.