Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
5 / 8 / 2022

Ποτέ δεν μου άρεσε ιδιαίτερα ο όρος κυβερνοπάνκ, και όσο τον σκέφτομαι τόσο λιγότερο σωστός μού μοιάζει.

Δεν εννοώ το cyberpunk. Εννοώ το κυβερνοπάνκ, τη μετάφρασή του. Είναι, μάλιστα, ένας όρος που υπάρχει μέσα στα επίσημα ελληνικά λεξικά.

Δε νομίζω, όμως, ότι ετυμολογικά ή, έστω, εννοιολογικά βγάζει κανένα νόημα στην ελληνική γλώσσα εκτός αν ξέρεις ήδη τι είναι το cyberpunk.

Κατά πρώτον, η λέξη κυβερνοπάνκ είναι εν μέρει μετάφραση. Μεταφράζει το cyber- ως κυβερνο- και το punk το αφήνει πανκ.

Το δικό μας ελληνικό κυβερνώ (από το οποίο έχουμε και τα κυβερνήτης, κυβέρνηση, κτλ) δεν έχει καμία σχέση με αυτό που στα αγγλικά εννοούν όταν λένε cyber. Πώς, λοιπόν, το cyber αποδίδεται ως κυβερνο-;

Αν ψάξετε στο διαδίκτυο, θα δείτε ότι η λέξη cyber σχετίζεται με την πληροφορική, τα υπερσύγχρονα μηχανήματα, τα τεχνητά μέλη, τα ρομπότ, και τέτοια πράγματα. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με τη δική μας λέξη κυβερνώ.

Κι αν ψάξετε στο διαδίκτυο για την έννοια της λέξης punk, θα βρείτε, κατά πρώτον, την πανκ μουσική και, αποκεί και πέρα, πολλά και διάφορα· αλλά τα πιο δημοφιλή είναι ο αναρχισμός και εκείνο που στα ελληνικά θα λέγαμε αλητεία μάλλον.

Ακριβώς αυτό είναι, ουσιαστικά, το cyberpunk: αλήτες και αναρχικοί σε κόσμους με τρομερά διαδεδομένη ηλεκτρονική τεχνολογία. Δεν είναι τυχαίο που η αισθητική cyberpunk στις εικόνες συνήθως περιλαμβάνει οθόνες ηλεκτρονικών υπολογιστών, τεχνητά μέλη, ρομπότ, και ανθρώπους ντυμένους με σκισμένα ρούχα, μαλλιά καρφάκια και βαμμένα πολύχρωμα, παράξενα γυαλιά και παράξενα γάντια, κρατώντας από λοστούς ως αυτόματα τουφέκια λέιζερ.

Και ρωτάω τώρα: Η λέξη κυβερνοπάνκ πώς ακριβώς αποδίδει αυτή την αισθητική; Τι υπάρχει μέσα της που να παραπέμπει σε ηλεκτρονική τεχνολογία; Η λέξη κυβερνώ δεν το αποδίδει αυτό σωστά. Και τι ελληνικό υπάρχει μέσα της που να αποδίδει αυτή την αισθητική αλητείας/αναρχισμού με τα οποία συνδέεται το cyberpunk; Η λέξη πανκ δεν είναι ελληνική.

Είναι μια τελείως αποτυχημένη μετάφραση του όρου cyberpunk (που αν ψάξετε στο διαδίκτυο θα δείτε από πού ξεκίνησε).

Αναρωτιέστε αν έχω να προτείνω κάποιον εναλλακτικό όρο; Δεν έχω. Δεν ξέρω πώς θα μπορούσες να αποδώσεις, με μία λέξη, την αισθητική cyberpunk στα ελληνικά. Πάντως, κυβερνοπάνκ δεν είναι.

 

 

Επίσης . . .

Επιλογές Αυγούστου (2/8)


The Rings of Power (trailer και σχόλια) + Δωρεάν ηλεκτρονικά βιβλία (public domain) + The Camelot Project (μύθοι του Αρθούρου) + The Invention of Morel (ένα παράξενο μυθιστόρημα, και διάφορα άλλα) + Η ιστορία της παραγράφου (στίξη και σκέψη) + Συνέντευξη Κώστα Πάσσαρη (στην Αννίτα Πάνια) + Cat People (80 χρόνια) + Η φιλοσοφία του Robert E. Howard (για την Ιστορία) + The Fall of Númenor (ένα καινούργιο βιβλίο του Τόλκιν) + Facebook (οι πρώην πράκτορες της CIA) + Γιατί δεν μας διαβάζουν στο εξωτερικό (και αντιρρήσεις) + Τα ΜΜΕ κανονικοποιούν τον κανιβαλισμό (κρέας ανθρώπινο) + Πολύ λιγότεροι θάνατοι στους μη εμβολιασμένους (για Covid-19) + Η κόρη του Philip K. Dick φτιάχνει ταινία (για τον πατέρα της) + Turnpike του Harlan Ellison (σε κόμιξ, παλιά έκδοση)

 

Mistress of Mistresses, του E.R. Eddison


Είχα διαβάσει το The Worm Ouroboros παλιά. Πριν από το 2007 μάλλον, γιατί το 2007 έγραψα μια βιβλιοκριτική για αυτό. Το Mistress of Mistresses διαδραματίζεται στον ίδιο κόσμο με το The Worm Ouroboros, αλλά δεν είναι συνέχειά του ακριβώς και δεν νομίζω ότι χρειάζεται να έχεις διαβάσει το Worm για να διαβάσεις το Mistress of Mistresses.

Έχω, επίσης, την αίσθηση ότι το Mistress of Mistresses μού άρεσε πολύ περισσότερο από το Worm Ouroboros, αν και έχει κάποια πράγματα που για εμένα είναι μειονεκτήματα, ειδικά για τη σύγχρονη εποχή. Το βασικό μειονέκτημα (για να ξεκινήσουμε από τα κακά και μετά να πάμε στα καλά) είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας. Η αφήγηση είναι εσκεμμένα αρχαϊκή και με μπερδεμένη σύνταξη· αλλά οι διάλογοι των χαρακτήρων είναι ακόμα πιο αρχαϊκή, μπλεγμένοι συντακτικά, και ποιητικοί. Νομίζεις, ώρες-ώρες, ότι διαβάζεις τους χαρακτήρες της Ιλιάδα να μιλάνε – στα αρχαία ελληνικά! Και, πραγματικά, η μόνη αντιστοιχία τέτοιας γραφής στη δική μας γλώσσα θα ήταν κανείς να έγραφε στην Καθαρεύουσα και με λαβυρινθώδη σύνταξη.

 

Επιλογές Ιουλίου (19/7)


Γιατί οι εταιρείες φτιάχνουν προϊόντα χαμηλής ποιότητας | Ο Κόναν ασπρόμαυρος | Brazil (1985) του Terry Gilliam | Stephen Fabian | Ο Robert E. Howard επηρεασμένος από παλιές ιστορίες με πειρατές και κουρσάρους | Ο μυστηριώδης «Άρχοντας του Σύμπαντος» της αρχαίας Παλμύρας | Lud-in-the-Mist (1926) και άλλα καλοφτιαγμένα, δωρεάν ηλεκτρονικά βιβλία | Ένα αμερικάνικο περιοδικό φαντασίας είχε δημοσιεύσει μια ιστορία του Μπόρχες | Ως πότε θα κρύβουν τους θανάτους από τα εμβόλια; (Covid-19)