Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση
Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
14 / 6 / 2020

Έχει περάσει αρκετός καιρός από τότε που έληξαν τα περιοριστικά μέτρα του απόλυτου παραλογισμού – δηλαδή, να είναι κλειστά τα πάντα και οι πάντες στις κορονότρυπές τους – και δίνεται η εντύπωση ότι η κοινωνία έχει αρχίσει να επιστρέφει σε μια κάποια κανονικότητα. Ο κόσμος κυκλοφορεί, τα μαγαζιά κινούνται. Κατά πόσο όλη αυτή η κίνηση είναι στα επίπεδα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν «φυσιολογικά», μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε. Νομίζω, πάντως, ότι είναι λίγο πιο κάτω από αυτό το επίπεδο.

Και η απειλή του κορονοϊού συνεχίζει να κρέμεται πάνω απ’τα κεφάλια μας σαν τσεκούρι. Η κατάσταση έχει οδηγηθεί σε μια απειλητική στασιμότητα.

Βλέπεις τώρα κάτι... περίεργα πράγματα κυκλοφορώντας στους δρόμους της Αθήνας, όπως ανθρώπους να συνωστίζονται σε προποτζίδικο χωρίς κανείς να φορά μάσκα (ενώ μπορείς να υποθέσεις ότι ίσως να χρειαζόταν), και λίγο παρακάτω συναντάς κάποιον να βαδίζει μόνος του και να φορά μάσκα (που σίγουρα δεν χρειαζόταν). Επικρατεί μια παλαβή κατάσταση σχετικά με το τι μπορεί να αποτελέσει προφύλαξη, τι όχι, και πώς οφείλει να προστατευτεί κανείς. Προτιμότερο, βέβαια, από εκείνα τα χάλια με ο γενικό lockdown. Και οι υποχρεωτικές μάσκες στα ΜΜΜ ακόμα μοιάζει καλή ιδέα, ειδικά τώρα που η κίνηση εκεί έχει αυξηθεί.

Ωστόσο, αναρωτιέμαι (α) κατά πόσο οι μάσκες δεν είναι απλά placebo και (β) πού διάολο πηγαίνει αυτή η κατάσταση. Τι θα γίνει; Επ’αόριστον θα πρέπει να φοράει ο κόσμος μάσκες στα ΜΜΜ; Επ’αόριστον θα κρέμεται από πάνω μας η αόρατη/ορατή απειλή ενός ιού που υποτίθεται πως είναι τρομερός...

Ποιο ήταν το τρομερό αποτέλεσμα που είχε μέχρι στιγμής; Το χειρότερο που είδα εγώ, παγκοσμίως, ήταν το lockdown και οι χούντες.

Ας τσεκάρουμε πάλι μερικά στατιστικά στοιχεία από αυτό τον ιστότοπο.

Στην Ελλάδα υποτίθεται ότι έχουμε 3.112 κρούσματα και 183 θανάτους από τον Covid-19. Και λέω υποτίθεται γιατί είναι ήδη γνωστό πως πολλοί θάνατοι δηλώθηκαν «από Covid-19» ενώ οι ασθενείς δεν πέθαναν πραγματικά από τον ιό αλλά από άλλες αιτίες και συγχρόνως έτυχε να έχουν και τον κορονοϊό. Επίσης, υπήρχαν και περιπτώσεις που οι νεκροί δεν είχαν καν τον κορονοϊό αλλά οι δικοί τους εξαναγκάστηκαν – δεν ξέρω πώς – να δηλώσουν ότι πέθαναν από τον κορονοϊό. (Δεν το λέω αυθαίρετα αυτό· όποιος θέλει μπορεί να ψάξει στο Διαδίκτυο.) Ύστερα από όλα αυτά, εγώ προσωπικά αμφιβάλλω ότι και τα κρούσματα είναι όσα λένε πως είναι. Εξαρχής το αμφέβαλλα, και εξαρχής το ένστικτό μου μου έλεγε πως κάτι δεν πάει καλά εδώ.

Αλλά ας κάνουμε μερικούς υπολογισμούς.

3.112 κρούσματα σημαίνει ότι στην Ελλάδα, με πληθυσμό 10.000.000, έχεις ακριβώς 0,03112% πιθανότητα να σε πιάσει ο κορονοϊός.

Κι αν σε πιάσει, έχεις 5,88% πιθανότητα να δεις τα ραδίκια ανάποδα.

Γενικά, χωρίς ακόμα να σε έχει πιάσει ο κορονοϊός, έχεις πιθανότητα 0,00183% να ταξιδέψεις στον άλλο κόσμο με εισιτήριο Covid-19.

Αυτά δεν είναι ανησυχητικά ποσοστά.

Όταν όμως έγινε το περιστατικό στην Ξάνθη, οι πάντες έφτασαν στα όρια ν’αρχίσουν να τρελαίνονται ξανά και να μιλάνε για πιθανό γενικό lockdown. Ναι, ας κάνουν καμιά τέτοια πλάκα και ποτέ δεν πρόκειται να συνέλθει ο ασθενής... δηλαδή, η οικονομία και η χώρα γενικά. Ευτυχώς, η κυβέρνηση φαίνεται να το ψιλοκαταλαβαίνει αυτό και απλά έκαναν τοπικό lockdown. Όχι και τόσο καλό πράγμα, βέβαια... Σε κάνει να αναρωτιέσαι μήπως τελικά τίποτ’ άλλο συμβαίνει στην Ξάνθη και ο κορονοϊός αποτελεί πρόφαση για κλείσιμο.

Αλλά, και πάλι, εκείνο που κυρίως προβληματίζει εμένα είναι ώς πότε θα κρατήσει αυτή η παγκόσμια υπόθεση με τον κορονοϊό. Γιατί, αν θέλουμε, μπορούμε να την κάνουμε να κρατήσει επ’άπειρον, είτε βρεθεί φάρμακο είτε όχι. Είναι θέμα νοοτροπίας από ένα σημείο και μετά. Πολλά επικίνδυνα πράγματα υπάρχουν στον κόσμο. Θα συνεχίσουμε να φοβόμαστε τον ίσκιο μας και να φοράμε μάσκες και να τρίβουμε τα χέρια μας με οινοπνεύματα; Δεν αρχίζει να γίνεται αυτό λιγάκι αστείο; Ειδικά με τέτοια ποσοστά θνησιμότητας – κι αυτά αναμφίβολα μπασταρδεμένα και μαγειρεμένα ώστε να φαίνονται μεγαλύτερα.

Επιπλέον, έχω διαβάσει κάτι απόψεις για τον κορονοϊό που με εκπλήσσουν ή με κάνουν να αναρωτιέμαι για τις σκοπιμότητες ή την πλύση εγκεφάλου του καθενός. Σε γνωστά πολιτιστικά περιοδικά μπορεί να τύχει να δεις ανθρώπους να γράφουν ότι, με τον Covid-19, η εξυπηρέτηση έγινε ταχύτερη επειδή δεν είχαμε πολυκοσμία¹, η φύση και ο πλανήτης «ανέπνευσαν»², μάθαμε να σεβόμαστε τον συνάνθρωπό μας³, μάθαμε να είμαστε υπεύθυνοι⁴, και παρόμοιες φανφάρες, που, αν και μπορείς να υποθέσεις ότι ίσως εν μέρει να ισχύουν, δεν περιγράφουν καθόλου καλά την πραγματικότητα με την κορονοκατάσταση, που ήταν (και είναι) τρομοκρατία, καταπίεση, και οικονομική/βιοτική υποβάθμιση.

Τι διάολο έχουν να κερδίσουν τα άτομα που τα γράφουν αυτά; Τι δεν πάει καλά μαζί τους;

Και τώρα; Όπως είπα, είμαστε σε μια κατάσταση στατική. Και περιμένουμε... τι ακριβώς, κανείς δεν ξέρει.

Είναι βιολογικός πόλεμος; Περιμένουμε «επίθεση»; Είναι, στην πραγματικότητα, ψυχικός και πολιτικός έλεγχος; Περιμένουν κάποιοι να δουν πότε το ηθικό θα έχει τσακιστεί τελείως;

Εγώ ψάχνω να βρω – στην Ελλάδα – μια από εκείνες τις μάσκες με τα δόντια επάνω. Αν ξέρει κανείς πού να τη βρω, ας μου στείλει ένα email στο kostasvoulazeris AT yahoo DOT gr. Θέλω να δαγκώσω κάποιον επιτέλους. (Σοβαρά, όμως – ψάχνω αυτή τη μάσκα. Μου αρέσει. Είναι καλτ.)

 


¹Αν είναι δυνατόν. Δεν ισχύει, φυσικά. Το αντίθετο συνέβη. Προσωπικά, έτυχε να έχω παραγγείλει κάτι από Η.Π.Α. εκείνο τον καιρό και έκανε 2 μήνες μέχρι να έρθει αντί για 2-3 εβδομάδες όπως προβλεπόταν. Ποια ταχεία εξυπηρέτηση, ρε κουφάλες; Οι ουρές που περίμεναν έξω από τα σουπερμάρκετ;

²Δεν έχει σημασία που οι άνθρωποι έπαψαν να αναπνέουν. Ευτυχώς κάτι ζαρκάδια κατέβηκαν από τις πλαγιές και τώρα μπορούσαν να κάνουν βόλτα πάνω στην επαρχιακή λεωφόριο!

³Εννοείται πως όχι. Αυτό δεν μαθαίνεται τόσο εύκολα. Αν μαθαίνεται ποτέ.

⁴Ή, μήπως, τρομοκρατημένοι;

 

 

Επίσης . . .

Η Ομοιομορφία στην Κουλτούρα


Σε όλες τις εποχές, αν παρατηρήσεις, υπάρχει και μια σχετική ομοιογένεια στην κουλτούρα, ειδικά από τότε που τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είχαν τόσο μεγάλη εξάπλωση. Και παλιότερα, ωστόσο, νομίζω πως ίσχυε αυτό, αν και πιθανώς σε μικρότερο βαθμό. Δεν θέλω, όμως, να πάω τόσο παλιά. O τελευταίος αιώνας είναι που με ενδιαφέρει.

Σε κάθε περίοδο, η ομοιογένεια στην κουλτούρα – η ομοιογένεια που αφορά την τέχνη, αλλά όχι μόνο – αλλάζει, ή αλλάζει εν μέρει. Ας δούμε, για παράδειγμα, τι έγινε με το Star Wars. Ξεκίνησε τη δεκαετία του ’70 με πολλές δυσκολίες στην παραγωγή του, αλλά έκανε τρομερή επιτυχία στους κινηματογράφους. Ήταν καλύτερο από άλλες, παρόμοιες ταινίες της εποχής του; Ίσως ναι, ίσως όχι. Δεν έχει μεγάλη σημασία αυτό. Με το που έγινε τόσο δημοφιλές, όμως, έγινε συγχρόνως και ολόκληρο κοινωνικό φαινόμενο, όχι απλώς μια πολύ γνωστή ταινία. Πολλά πράγματα στην κουλτούρα άλλαξαν εξαιτίας του Star Wars, και αυτό ισχύει ακόμα και σήμερα. Κυκλοφόρησαν, και κυκλοφορούν, κουκλάκια Star Wars, ηλεκτρονικά παιχνίδια Star Wars, μπλουζάκια Star Wars, τσάντες Star Wars, κόμιξ Star Wars, μυθιστορήματα Star Wars, διάφορες μαϊμούδες του Star Wars, είτε υπό μορφή ταινίας είτε οτιδήποτε άλλο, και τα λοιπά και τα λοιπά.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουνίου (20/6)


«Δρ. Ζιβάγκο», ένα μυστικό όπλο στα χέρια της CIA | King Turd, ένα absurdist θεατρικό από το 1896 | ένα πλεονέκτημα της λογοτεχνίας σε σχέση με το θέαμα | COVID-19, ένα μικρόβιο που κατασκευάστηκε | το Κακό είναι ο γείτονας που σου μιλάει για το μπάσκετ | ένα ντοκιμαντέρ που ερευνά το θέμα της αιολικής ενέργειας στην Ελλάδα | οι κλέφτες στις αφηγήσεις μαγείας και ξίφους | By Reason of Insanity ένα καλτ βιβλίο του 1979 | συνέντευξη του Italo Calvino (1985) | ένα καινούργιο φιλμ μικρού μήκους του David Lynch δωρεάν στο διαδίκτυο | At the Mountains of Madness (OST) | The Museum of Ridiculously Interesting Things | COVID-19 και ο οίκος από τραπουλόχαρτα | Dragonslayer: κατεβάστε δωρεάν το κόμιξ | φανταστική τέχνη Kenneth Smith, Stephen E. Fabian, Richard Tennant Cooper, Syd Brak.

 

Η Λέξη Ξόρκι στη Φανταστική Λογοτεχνία


Στην ελληνική φανταστική λογοτεχνία χρησιμοποιούμε, συνήθως, τη λέξη ξόρκι για εννοήσουμε το μαγικό τέχνασμα που γίνεται με κάποια συγκριμένα λόγια, και πιθανώς και κάποιες χειρονομίες, ώστε να προκληθεί ένα αποτέλεσμα – πχ, να εκτοξευτεί ένα φλογερό βλήμα από το χέρι του μάγου, ή ο μάγος να γίνει αόρατος, ή να μπορεί να βαδίσει πάνω στο νερό (ναι, το ξέρω, όλα είναι πολύ κλισέ παραδείγματα τα οποία ποτέ δεν χρησιμοποιώ ο ίδιος σε βιβλία μου, αλλά τώρα θέλω να είμαι όσο πιο απλός και γενικός γίνεται).

Αυτή είναι η γενική χρήση της λέξης ξόρκι στην ελληνική φανταστική λογοτεχνία. Αλλά είναι σωστή; Αν καθίσεις λίγο και το σκεφτείς πιο αναλυτικά, καταλήγεις ότι είναι λάθος. Η λέξη ξόρκι προέρχεται από τη λέξη εξορκισμός, που σημαίνει διώχνω κακοποιά πνεύματα ή δαίμονες. Επομένως, ένα μαγικό τέχνασμα που, για παράδειγμα, διαλύει αναμμένες φωτιές δεν μπορεί να είναι «ξόρκι», σωστά; Δεν εξορκίζει τίποτα.

Πώς αλλιώς, όμως, να πεις τέτοιου είδους μαγικά τεχνάσματα στα ελληνικά χρησιμοποιώντας έναν γενικό όρο; Κάποιες άλλες λέξεις που έρχονται στο μυαλό είναι μαγγανεία, γητειά, επωδός. Αλλά καμία δεν δίνει αυτή την αίσθηση του γενικού μαγικού τεχνάσματος – κάτι που θα μπορούσε, δηλαδή, να ισχύει για οτιδήποτε: από το να εκτοξεύει ο μάγος μια αστραπή από τα δάχτυλά του μέχρι να απομακρύνει έναν δαίμονα. Η μαγγανεία είναι πολύ ασυνήθιστη λέξη για να αποτελέσει γενικό όρο. Η γητειά... Φαντάζεσαι «γητειά» που διαλύει αναμμένες φλόγες, ας πούμε; Εμένα θα μου φαινόταν πολύ περίεργο. Η επωδός υποδηλώνει κάτι το επαναλαμβανόμενο και τραγουδιστό· είναι αυτό που λένε mantra, ουσιαστικά.

Επομένως, καταλήγεις στη λέξη ξόρκι, ως πιο γενικό όρο για οποιοδήποτε μαγικό τέχνασμα απαιτεί κάποια λόγια και πιθανώς και κάποιες χειρονομίες. Γιατί, βέβαια, τα ξόρκια, σύμφωνα με τη λαογραφία και τη μαγική παράδοση, απαιτούν τουλάχιστον κάποια λόγια για να γίνουν. Ο λόγος έχει δύναμη στη μαγική παράδοση.

Συνέχισε να διαβάζεις...